امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: کیفیت خودروهای تولید داخل همچنان یکی از چالش های اصلی صنعت خودرو کشور و از مهم ترین محورهای انتقاد مصرف کنندگان است. اگرچه طی دهه های گذشته سرمایه گذاری های متعددی در بخش تحقیق و توسعه، ایجاد مراکز تحقیقات خودرو، طراحی محصولات جدید و توسعه توان فنی خودروسازان انجام شده، اما پرسش اساسی همچنان پابرجاست؛ آیا صنعت خودرو ایران توانسته است خود را با معیارهای کیفی و الزامات فنی روز جهان هم تراز کند؟ صرف تدوین استانداردها یا اعلام رعایت آن ها نمی تواند به معنای دستیابی به کیفیت مطلوب باشد؛ چراکه ارزیابی مستقل، آزمون های معتبر و انطباق واقعی محصولات با استانداردهای بین المللی، از الزامات حضور در بازارهای جهانی است. در همین راستا، روز گذشته انجمن مدیریت کیفیت ایران در اتاق بازرگانی ایران، بیست و چهارمین مراسم بزرگداشت روز ملی کیفیت را با عنوان «گذار از مدیریت کیفیت به حکمرانی کیفیت» برگزار کرد. این مراسم فرصتی برای طرح دوباره چالش های کیفیت در صنایع مختلف، به‌ویژه صنعت خودرو بود؛ صنعتی که با وجود ظرفیت های مهندسی و تلاش های انجام شده برای خودکفایی، همچنان در زمینه انطباق با استانداردهای بین المللی و جلب رضایت مصرف کنندگان با پرسش های جدی مواجه است. در حاشیه این مراسم، با «کامران رضایی»، رئیس هیات مدیره شرکت پایش و ارزیابی انطباق ایران، درباره جایگاه کیفیت در صنعت خودرو، فاصله استانداردهای داخلی با الزامات بین‌المللی به گفت و گو اختصاصی پرداختیم؛
به این پرسش می رسیم که آیا صنعت خودروی ما از نظر سطح کیفی و استانداردها با سطح بین المللی هم تراز و همسو است یا خیر؟ تحقق این موضوع تنها زمانی امکان پذیر است که مباحث مهمی مانند «همولوگیشن» یا همان ارزیابی انطباق صنعت خودرو با استانداردهای مختلف بین المللی و منطقه ای را به‌طور جدی دنبال کنیم
* با توجه به اینکه از شما به یکی از صاحب نظران حوزه کیفیت در کشور هستید، ارزیابی شما از وضعیت فعلی کیفیت در صنعت خودرو ایران چیست و این صنعت با چه ضعف هایی مواجه است؟
در صنعت خودرو ایران تلاش های زیادی صورت گرفته است تا بتوانیم در مسیر خودکفایی قرار بگیریم. این تلاش ها طی ۳۰ سال گذشته ادامه داشته و ما نیز در حوزه های مختلف همراه آن بوده ایم. به طور مشخص، مراکز تحقیقاتی که در خودروسازان کشور با عناوین مختلف، از جمله مراکز تحقیقات محصولات جدید، فعالیت می کنند، نشان دهنده تلاش های مهم و قابل توجهی هستند که در این صنعت انجام شده است. با این حال، به این پرسش می رسیم که آیا صنعت خودروی ما از نظر سطح کیفی و استانداردها با سطح بین المللی هم تراز و همسو است یا خیر؟ تحقق این موضوع تنها زمانی امکان پذیر است که مباحث مهمی مانند «همولوگیشن» یا همان ارزیابی انطباق صنعت خودرو با استانداردهای مختلف بین المللی و منطقه ای را به‌طور جدی دنبال کنیم. به یاد دارم سال ها پیش تلاش هایی برای اجرای الزامات مربوط به «ای مارک» و کنترل های مرتبط با همولوگیشن بر اساس استانداردهای اتحادیه اروپا انجام دادیم. این اقدامات باید در صنعت خودرو کشور اجرایی شود. اگر چنین نظامی شکل بگیرد، ادعای صنعت خودروی ایران مبنی بر اینکه می تواند در سطح بین المللی حرفی برای گفتن داشته باشد، پشتوانه بسیار محکم‌تری پیدا خواهد کرد.
اگر بتوانیم سطح کیفی معینی را که طبیعتا باید به‌گونه ای باشد که مشتری از خرید و استفاده از خودرو رضایت داشته باشد و از آن لذت ببرد، به درستی رعایت کنیم، دلیلی برای نارضایتی وجود نخواهد داشت. اشکال زمانی ایجاد می شود که در زنجیره تامین صنعت خودرو، عدول از سطح کیفیت مشخص شده یک قطعه را می پذیریم
* با وجود تاکید خودروسازان به رعایت استانداردها، همچنان بخش قابل توجهی از مردم از کیفیت خودروهای داخلی رضایت ندارند. به نظر شما منشا این فاصله میان ادعای رعایت استانداردها و تجربه مصرف کنندگان چیست؟
رعایت استانداردها به معنای پایبندی به معیارهای مشخص‌شده است. اگر بتوانیم سطح کیفی معینی را که طبیعتا باید به‌گونه ای باشد که مشتری از خرید و استفاده از خودرو رضایت داشته باشد و از آن لذت ببرد، به درستی رعایت کنیم، دلیلی برای نارضایتی وجود نخواهد داشت. اشکال زمانی ایجاد می شود که در زنجیره تامین صنعت خودرو، عدول از سطح کیفیت مشخص شده یک قطعه را می پذیریم. در واقع، زمانی که از مجموعه مشخصات فنی که یک قطعه باید مطابق آن تولید شود، فاصله می گیریم، مشکل آغاز می شود. به بیان دیگر، هر زمان پذیرفتیم سطح کیفی پایین تر از معیارهای مورد قبول را بپذیریم و از الزامات تعیین شده عدول کنیم، مشکلات نیز از همان نقطه آغاز خواهد شد.
* با توجه به تخصص و سوابق دانشگاهی شما، آیا تاکنون از سوی وزارت صمت یا خودروسازان برای ارائه مشاوره در زمینه استانداردها و ارتقای کیفیت خودرو دعوت شده اید؟
در سال های گذشته، شاید بتوانم به اوایل دهه ۸۰ شمسی، حدود سال های ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱ اشاره کنم که یکی دو مرتبه مشورت هایی در این زمینه انجام شد، اما پس از آن همکاری یا دعوت مستمری وجود نداشته است.
اگر همان طور که پیش تر اشاره کردم، نظام همولوگیشن در صنعت خودروی ایران وجود داشته باشد و آزمون های نوع یا تایپ تست مطابق با استانداردهای اتحادیه اروپا انجام شود، اساسا بحث کپی برداری از استانداردها موضوعیت خود را از دست می دهد
* همواره این موضوع مطرح می شود که استانداردهای خودرویی ایران از استانداردهای اروپا کپی برداری شده اند، آیا استفاده از این تعبیر درست است؟
تا حدودی این موضوع درست است، اما باید آن را دقیق تر توضیح داد. اگر همان طور که پیش تر اشاره کردم، نظام همولوگیشن در صنعت خودروی ایران وجود داشته باشد و آزمون های نوع یا تایپ تست مطابق با استانداردهای اتحادیه اروپا انجام شود، اساسا بحث کپی برداری از استانداردها موضوعیت خود را از دست می دهد.
نظر شما