امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: بازار خودرو در ماه های اخیر بیش از هر زمان دیگری تصویر یک بازار رها شده و بی فرمان را به نمایش گذاشته است؛ بازاری که نه تکلیف واردات در آن روشن است، نه مسیر قیمت گذاری و نه قدرت خرید مصرف کننده در معادلاتش جدی گرفته می شود. در یک سو خودروسازان، هر نوسان ارزی را بهانه ای برای طرح درخواست های تازه افزایش قیمت می دانند و در سوی دیگر، مصرف کنندگانی قرار دارند که هر روز فاصله شان با خرید یک خودروی باکیفیت و با قیمت متعارف بیشتر می شود. در این میان، نقش دولت، وزارت صمت و به ویژه بانک مرکزی، به یکی از اصلی ترین محورهای انتقاد تبدیل شده است؛ نهادی که به باور بسیاری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، با سیاست های انقباضی ارزی، عملا مسیر واردات خودرو را مسدود کرده و مانع شکل گیری رقابت در بازار شده است، از همین رو برای بررسی وضعیت تولید و واردات خودرو با «مصطفی پوردهقان اردکانی»، عضو هیات رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی به گفت و گو پرداختیم؛
* بازار خودرو آشفته است؛ نه واردات مشخص است و نه قیمت ها، به نظر شما دولت چه اقدامی باید انجام دهد؟
ما عملا با دو جبهه مواجه بودیم، در مدتی که در مجلس شورای اسلامی بودیم، با کمک دولت و حتی بخشی از بدنه دولت تلاش کردیم حق مطلب ادا شود. نخستین اقدام، کاهش تعرفه های واردات خودرو بود که خوشبختانه یکی دو ماه قبل به توافقاتی رسیدیم و اکنون هم در لایحه بودجه، دولت به صورت رسمی کاهش تعرفه خودرو را پیشنهاد داده است. بر این اساس، تعرفه خودروهای برقی ۴ درصد، هیبریدی ها ۱۵ درصد، خودروهای تا ۱۵۰۰ سی سی ۴۰ درصد، ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سی سی ۷۰ درصد و برای خودروهای بالاتر، ارقام بالای ۱۰۰ تا ۲۰۰ و حتی ۳۰۰ درصد در نظر گرفته شده است. کاهش تعرفه واردات، خبر خوبی است، اما همه گرفتاری ما به بانک مرکزی بر می گردد.
ما سقف ۲ میلیارد یورو برای واردات تعیین کرده بودیم، اما فقط حدود ۶۰۰ میلیون یورو آن محقق شد و مابقی تاکنون تخصیص داده نشده است
* باتوجه به اینکه برای واردات خودرو در سال جاری ۲ میلیارد یورو ارز تعیین شده بود، از این حجم چه مقدار به واردات خودرو اختصاص یافت؟
بانک مرکزی با مدیریت قبلی، به بهانه تنگناها و مسائل معیشتی، تخصیص ارز مناسبی به واردات خودرو نداد. ما سقف ۲ میلیارد یورو برای واردات تعیین کرده بودیم، اما فقط حدود ۶۰۰ میلیون یورو آن محقق شد و مابقی تاکنون تخصیص داده نشده است. این موضوع باعث شد قفل واردات گسترده خودروهای باکیفیت و برند خارجی به کشور باز نشود. این در حالی است که از طرف دیگر، برای واردات قطعات و خودروهای مونتاژی، پرداخت های ارزی منظم و چند میلیون دلاری انجام می شود. همه ارکان حاکمیت به این جمع بندی رسیدند، اما دیوار بانک مرکزی مانع شده است. حالا که تغییراتی در مدیریت بانک مرکزی رخ داده، کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی جلسه ویژه ای با رئیس بانک مرکزی خواهد داشت تا بر لزوم تخصیص ارز برای واردات خودرو تاکید کند.
* با توجه به تغییر سیاست های ارزی، آیا امیدی به بهبود شرایط واردات خودرو وجود دارد؟
سیاست های ارزی به تدریج در حال تغییر است، حذف ارز ترجیحی آغاز شده و دولت در بودجه پیشنهاد داده یارانه های پنهان و غیر مستقیم را شفاف کند. این می تواند به گشایش در حکمرانی ارزی منجر شود و امیدواریم در حوزه خودرو هم سیاست مناسبی اتخاذ شود.
* برخی فعالان صنعت خودرو عملکرد وزیر صمت برای این صنعت را ضعیف ارزیابی می کنند، نظر شما چیست؟
بازار خودرو کاملا در اختیار شخص وزیر نیست که همه تقصیرها را به گردن او بیندازیم. بله، ضعف هایی وجود داشته و شاید وزیر باید دفاع بیشتری می کرد و رئیس جمهور را قانع می ساخت، اما کاهش تعرفه واردات از ۱۰۰ درصد به ارقام ۱۵، ۲۰ و ۴۰ درصد، اقدام بسیار خوبی بود و نباید از آن چشم پوشی کرد. با این حال، اگر بخواهیم به حکمرانی کلی دولت در صنعت و بازار خودرو نمره بدهیم، نمره قابل قبولی نخواهد بود. رئیسجمهور، رئیس شورای عالی پول و بانک کشور است و بانک مرکزی در سیطره تصمیمات دولت قرار دارد، اما خروجی این حکمرانی هنوز نتوانسته آرزوی مردم برای داشتن خودروی باکیفیت و با قیمت مناسب را محقق کند.
این سیاست قیمت گذاری سال ها است به طنز شبیه شده است. خودروسازان از یک سو نام «خودروی ملی» را مطرح می کنند و از سوی دیگر، افزایش قیمت را به وارداتی بودن قطعات و نوسان ارز نسبت می دهند. این تناقض نشان می دهد بعد از دهه ها، هنوز خودروی خودکفای داخلی نداریم
* با هر نوسان ارزی، خودروسازان درخواست بازنگری قیمت ها را مطرح می کنند که معمولا مورد تایید متولیان قرار نمی گیرد، نظر شما در خصوص این نوع تعیین قیمت چیست؟
این سیاست قیمت گذاری سال ها است به طنز شبیه شده است. خودروسازان از یک سو نام «خودروی ملی» را مطرح می کنند و از سوی دیگر، افزایش قیمت را به وارداتی بودن قطعات و نوسان ارز نسبت می دهند. این تناقض نشان می دهد بعد از دهه ها، هنوز خودروی خودکفای داخلی نداریم. قطعات از چین وارد می شود، خودروهای مونتاژی هم وابسته به ارز هستند؛ بنابراین عملا صنعتی به نام صنعت ملی خودرو نداریم، بلکه فقط صنعت خودروسازی داریم. این یعنی نوسان ارز مستقیما بر قیمت اثر می گذارد و نشان دهنده ناکامی در خودکفایی است.
* به عنوان پرسش پایانی، برای بهبود وضعیت فعلی صنعت خودرو چه راهکاری ارائه می دهید؟
دیگر نباید دفاع غیر عقلایی از این صنعت داشته باشیم. وقت آن رسیده همان طور که رئیس جمهور زیر میز ارز ترجیحی و رانت های آن زد، روزی هم زیر میز رانت خوارانی بزند که به اسم حمایت از تولید، مردم را آزار می دهند. مجلس شورای اسلامی آماده است با سیاست گذاری کوتاه مدت و میان مدت، همراه دولت باشد. یکی از سیاست های درست، افزایش عرضه خودرو از مسیر واردات است تا تولیدکننده داخلی هم به ارتقای کیفیت ترغیب شود.
نظر شما