بازار؛ گروه کشاورزی: بازار جهانی آفت کش ها در سال ۲۰۲۵ با وجود تفاوت قابل توجه میان کشورها، روندی رو به رشد را تجربه کرد و ارزش تجارت بین المللی این محصولات به ۴۵.۶ میلیارد دلار رسید. بر اساس داده های منتشر شده worldstopexports، ارزش صادرات آفت کش ها در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۶.۳ درصد افزایش داشته است؛ در حالی که ارزش صادرات این محصولات در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۲.۹ میلیارد دلار گزارش شده بود.
مقایسه آمار سال ۲۰۲۵ با پنج سال قبل نیز نشان می دهد که بازار آفت کش ها در فاصله سال های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ با رشد ۳.۱ درصدی مواجه شده است. ارزش صادرات این محصولات در سال ۲۰۲۱ حدود ۴۴.۲ میلیارد دلار بود و افزایش آن به ۴۵.۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ نشان می دهد که تجارت جهانی این گروه از محصولات، با وجود نوسانات، همچنان از بازار قابل توجهی برخوردار است.
آفت کش ها طیف گسترده ای از محصولات مورد استفاده در حفاظت از محصولات کشاورزی را شامل می شوند و در زنجیره تولید غذا، کنترل آفات، بیماری های گیاهی و علف های هرز نقش دارند. همین گستردگی کاربرد موجب شده است تجارت این محصولات میان تولیدکنندگان و مصرف کنندگان در کشورهای مختلف، بخش مهمی از تجارت مواد شیمیایی و نهاده های کشاورزی را تشکیل دهد.
چین در صدر صادرکنندگان آفت کش
بررسی تجارت جهانی آفت کش ها در سال ۲۰۲۵ نشان می دهد چین با فاصله قابل توجهی در صدر فهرست صادرکنندگان این محصولات قرار گرفته است. صادرات آفت کش چین در این سال به ۱۰.۱ میلیارد دلار رسید که معادل ۲۲.۲ درصد از کل صادرات جهانی این محصولات است.
پس از چین، آمریکا با صادرات ۴.۵ میلیارد دلاری و سهم ۹.۹ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفت. هند نیز با صادرات ۴.۱ میلیارد دلار و سهم ۹ درصدی رتبه سوم را به خود اختصاص داد. فرانسه با ۳.۹ میلیارد دلار و سهم ۸.۶ درصدی چهارمین صادرکننده بزرگ آفت کش در جهان بود و آلمان نیز با صادرات ۳.۷ میلیارد دلار و سهم ۸.۱ درصدی در جایگاه پنجم قرار گرفت.
در مجموع، پنج صادرکننده بزرگ جهان یعنی چین، آمریکا، هند، فرانسه و آلمان، ۵۷.۸ درصد از کل ارزش صادرات جهانی آفت کش ها در سال ۲۰۲۵ را در اختیار داشتند. این سهم نشان می دهد بخش قابل توجهی از بازار جهانی این محصولات در اختیار تعداد محدودی از کشورهای تولیدکننده و صادرکننده قرار دارد.
پس از این پنج کشور، بلژیک با ۲.۲ میلیارد دلار، اسپانیا با ۱.۸ میلیارد دلار، انگلیس با ۱.۳ میلیارد دلار، ایتالیا با ۱.۲ میلیارد دلار و اسرائیل با ۹۳۶.۸ میلیون دلار در رتبه های بعدی قرار گرفتند.
کره جنوبی با ۸۶۴ میلیون دلار، لهستان با ۸۵۶.۵ میلیون دلار، مجارستان با ۸۵۴.۷ میلیون دلار، ژاپن با ۶۴۰.۶ میلیون دلار و هلند با ۶۲۸.۱ میلیون دلار نیز دیگر کشورهای حاضر در فهرست ۱۵ صادرکننده بزرگ آفت کش در سال ۲۰۲۵ بودند.
در مجموع، این ۱۵ کشور ۸۲.۴ درصد از ارزش صادرات جهانی آفت کش ها را به خود اختصاص دادند؛ موضوعی که تمرکز بالای تجارت این محصولات در میان کشورهای اصلی تولیدکننده را نشان می دهد.
رشد صادرات لهستان، انگلیس، ایتالیا و اسرائیل
اگرچه چین همچنان بزرگترین صادرکننده آفت کش در جهان است، اما از نظر رشد سالانه، برخی کشورهای دیگر عملکرد قابل توجه تری داشته اند.
لهستان با رشد ۲۴.۶ درصدی صادرات آفت کش نسبت به سال ۲۰۲۴، بیشترین افزایش را در میان صادرکنندگان بزرگ تجربه کرد. پس از آن انگلیس با رشد ۱۷.۱ درصدی، ایتالیا با افزایش ۱۶.۷ درصدی و اسرائیل با رشد ۱۶.۱ درصدی قرار گرفتند.
در مقابل، برخی از صادرکنندگان اصلی جهان با کاهش ارزش صادرات مواجه شدند. صادرات آفت کش آمریکا در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۷ درصد کاهش یافت. هند نیز افت ۲.۲ درصدی را تجربه کرد و صادرات ژاپن ۱.۷ درصد کاهش یافت.
این اختلاف عملکرد نشان می دهد رشد بازار جهانی آفت کش ها به صورت یکسان میان همه صادرکنندگان توزیع نشده و تغییرات تقاضا، تولید، قیمت و شرایط تجارت بین المللی می تواند جایگاه کشورها را در بازار جهانی تحت تاثیر قرار دهد.
اروپا بزرگترین منطقه صادرکننده آفت کش
بررسی سهم مناطق مختلف جهان از صادرات آفت کش ها نشان می دهد اروپا در سال ۲۰۲۵ بزرگترین منطقه صادرکننده این محصولات بوده است.
کشورهای اروپایی در مجموع ۱۹.۳ میلیارد دلار آفت کش به بازارهای جهانی صادر کردند که معادل ۴۲.۵ درصد از کل صادرات جهانی بود. آسیا با سهم ۴۰.۸ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت و فاصله اروپا و آسیا از نظر سهم بازار صادراتی نسبتا محدود بود.
کشورهای آمریکای شمالی نیز ۱۱.۲ درصد از صادرات جهانی آفت کش ها را در اختیار داشتند. سهم آمریکای لاتین، بدون احتساب مکزیک و با احتساب کشورهای حوزه کارائیب، ۴.۴ درصد اعلام شده است.
آفریقا با سهم ۰.۸ درصدی و اقیانوسیه با سهم ۰.۳ درصدی در رتبه های بعدی قرار گرفتند. استرالیا، نیوزیلند و فیجی از جمله صادرکنندگان این منطقه بودند.
این ترکیب جغرافیایی نشان می دهد اگرچه کشورهای آسیایی، به ویژه چین، در سطح ملی جایگاه بسیار قدرتمندی دارند، اما مجموع کشورهای اروپایی همچنان بزرگترین سهم منطقه ای از تجارت جهانی آفت کش ها را در اختیار دارند.
علف کش ها بیشترین سهم صادرات را دارند
آفت کش ها یک گروه یکپارچه از محصولات نیستند و انواع مختلفی از مواد مورد استفاده برای حفاظت از گیاهان و محصولات کشاورزی را در بر می گیرند. بر اساس طبقه بندی ارائه شده، کد چهار رقمی نظام هماهنگ تعرفه ای این محصولات ۳۸۰۸ است و زیرگروه هایی مانند علف کش ها، حشره کش ها، قارچ کش ها، ضدعفونی کننده ها و جونده کش ها را شامل می شود.
در سال ۲۰۲۵، علف کش ها با سهم ۳۴.۷ درصدی، بزرگترین بخش صادرات آفت کش ها را به خود اختصاص دادند. پس از آنها قارچ کش ها با سهم ۲۴.۷ درصدی قرار گرفتند.
حشره کش ها نیز ۲۴.۶ درصد از صادرات جهانی آفت کش ها را تشکیل دادند. ضدعفونی کننده ها با سهم ۸.۲ درصدی و جونده کش ها و سایر محصولات حفاظت از گیاهان با سهم ۴.۵ درصدی در رتبه های بعدی قرار داشتند.
این آمار نشان می دهد: علف کش ها به تنهایی بیش از یک سوم ارزش تجارت جهانی آفت کش ها را تشکیل می دهند. در عین حال، سهم بالای قارچ کش ها و حشره کش ها نیز بیانگر اهمیت کنترل بیماری ها و آفات در ساختار تقاضای جهانی برای محصولات حفاظت از گیاهان است.
بیشترین رشد متعلق به قارچ کش ها بود
از میان گروه های مختلف آفت کش، قارچ کش ها بیشترین افزایش صادرات را در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل تجربه کردند.
ارزش صادرات قارچ کش ها در این دوره ۱۳.۱ درصد افزایش یافت که بالاترین نرخ رشد در میان گروه های اصلی آفت کش بود. در سوی دیگر، جونده کش ها و سایر محصولات حفاظت از گیاهان کمترین رشد را داشتند و صادرات آنها نسبت به سال ۲۰۲۴ تنها ۱.۶ درصد افزایش یافت.
این تفاوت در نرخ رشد گروه های مختلف نشان می دهد ساختار بازار جهانی آفت کش ها در حال تغییر است و تقاضا برای انواع مختلف محصولات حفاظت از گیاهان روند یکسانی ندارد.
ایران در جایگاه هفتاد و دوم صادرات آفت کش
در میان ۱۰۰ صادرکننده اصلی آفت کش در سال ۲۰۲۵، نام ایران نیز دیده می شود. ایران با صادرات ۸ میلیون و ۴۵۶ هزار دلار آفت کش در جایگاه هفتاد و دوم جهان قرار گرفته است.
صادرات آفت کش ایران در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۲۲.۱ درصد افزایش داشته است
بر اساس اطلاعات منتشر شده، صادرات آفت کش ایران در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۲۲.۱ درصد افزایش داشته است. بنابراین اگرچه ارزش صادرات ایران در مقایسه با صادرکنندگان بزرگ جهان فاصله قابل توجهی دارد، اما نرخ رشد صادرات کشور در این بخش قابل توجه بوده است.
ایران در این رتبه بندی در میان کشورهایی قرار دارد که صادرات آفت کش آنها به چند میلیون دلار محدود شده است. در مقابل، کشورهای صدرنشین بازار، صادراتی چند میلیارد دلاری دارند و سهم بسیار بیشتری از تجارت جهانی را در اختیار گرفته اند.
با توجه به اینکه ۱۰۰ صادرکننده اصلی آفت کش در مجموع ۹۹.۹ درصد از ارزش صادرات جهانی این محصولات را به خود اختصاص داده اند، حضور ایران در این فهرست نشان می دهد کشور در بازار بین المللی این محصولات دارای صادرات ثبت شده است، هرچند مقیاس آن با کشورهای بزرگ تولیدکننده قابل مقایسه نیست.
رشد صادرات ایران در کنار فاصله با صادرکنندگان بزرگ
آمار سال ۲۰۲۵ از یک سو رشد ۲۲.۱ درصدی صادرات آفت کش ایران را نشان می دهد و از سوی دیگر فاصله قابل توجه کشور با صادرکنندگان اصلی جهان را نمایان می کند.
ایران با صادرات ۸.۴۵۶ میلیون دلار در رتبه ۷۲ قرار دارد، در حالی که چین به عنوان صادرکننده نخست، بیش از ۱۰.۱ میلیارد دلار صادرات ثبت کرده است. بنابراین حجم صادرات ایران در مقایسه با بازیگران اصلی بازار جهانی همچنان محدود است.
با این حال، رشد بیش از ۲۲ درصدی صادرات ایران در یک سال، نشان می دهد ارزش تجارت خارجی این گروه از محصولات در کشور افزایش یافته است. استمرار این روند می تواند در صورت فراهم بودن ظرفیت های تولید، استانداردسازی، دسترسی به بازارهای خارجی و رفع موانع تجاری، زمینه حضور بیشتر محصولات ایرانی در بازارهای منطقه ای و بین المللی را فراهم کند.
نظر شما