به گزارش بازار، کوچکترین استان ایران با وسعتی حدود ۵۴۰ هزار هکتار، در نگاه اول جایگاهی درخور توجه در کشاورزی کشور ندارد. اما آمارها خلاف این را نشان میدهند. استانی که تنها ۰.۳ درصد از اراضی کشاورزی کشور را در اختیار دارد، سهمی ۱.۸ درصدی از کل تولیدات کشاورزی ایران را به خود اختصاص داده است. این یعنی بهرهوری در البرز نزدیک به ۶ برابر میانگین کشوری است ،رقمی که در نوع خود بینظیر محسوب میشود.
عبدالرضا بازدار، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز، در گفتوگویی اختصاصی با خبرنگار مهر، با اشاره به این معجزه آماری، تأکید کرد: این موفقیت حاصل سه عامل است: دانش روز، مدیریت بهینه منابع و زحمات شبانهروزی کشاورزان پیشروی استان.
تولید و اقتصاد، رکوردهای شیر، تخممرغ و غلات
سالانه ۲.۴ میلیون تن انواع محصولات زراعی، باغی، دامی و آبزیان در استان البرز تولید میشود که بخش قابلتوجهی از نیاز غذایی کشور را پوشش میدهد. در میان محصولات دامی، جایگاه البرز بسیار برجسته است: سالانه ۶۲۰ هزار تن شیر تولید میشود که رتبه ششم کشور را به این استان اختصاص داده است. همچنین تولید سالانه ۹۰ هزار تن تخممرغ، البرز را در جایگاه پنجم کشور قرار داده است. در کنار اینها، سالانه ۱۸ هزار تن گوشت قرمز و ۱۶ هزار تن گوشت مرغ نیز در استان تولید میشود. ضمن اینکه تولید گندم آبی استان سالانه بین ۳۵ تا ۴۰ هزار تن متغیر است که با توجه به وسعت محدود، عملکردی بالاتر از میانگین کشوری محسوب میشود.
بازدار با یادآوری اینکه البرز در تولید سرانه شیر و رکوردزنی در واحدهای دامی جزو استانهای برتر کشور است، افزود: واحدهای بزرگ و کارخانههای تولید تخممرغ با شاخصهای کاملاً علمی و فنی در استان فعال هستند و تولیدکنندگان باسابقهای در این حوزه داریم.
با این حال، وی محدودیت اصلی را توسعه جمعیتی و فشردگی جمعیت در کوچکترین استان کشور دانست و گفت: البرز متراکمترین استان از نظر جمعیت است و این فشردگی، تهدیدی برای اراضی کشاورزی محسوب میشود. به همین دلیل، مکانیزاسیون و فنیسازی فعالیتها، راهکار اصلی ما برای عبور از این تنگناهاست.
دانش و فناوری، البرز قطب علمی کشاورزی ایران
بازدار با افتخار از استان البرز به عنوان «خط دانش، علم و فناوری کشاورزی کشور» یاد کرد و گفت: وجود ۱۱ مؤسسه تحقیقاتی و پژوهشی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، انبوهی از اساتید برجسته و شرکتهای دانشبنیان، البرز را به قلب تپنده تحقیقات کشاورزی ایران تبدیل کرده است.
وی اضافه کرد: کشاورزان ما با این پشتوانه عظیم علمی، از سطح یک کشاورز سنتی فاصله گرفتهاند و به کشاورزانی دانشبنیان تبدیل شدهاند که هر قدمشان با داده و تحلیل همراه است. میانگین تولید گندم آبی در استان بالاتر از ۵ تن در هکتار است، در حالی که میانگین کشوری حدود ۴.۴ تن است.
از کمبود آب تا الگوی مدیریت هوشمند
با وجود کمآبی شدید و تبخیر سه برابر میانگین جهانی، البرز توانسته با مدیریت هوشمندانه، بهرهوری آب را به سطحی بینظیر برساند. رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان در این باره گفت: ما ۴۲۰ میلیون مترمکعب آب نیاز داریم، در حالی که حدود ۴۰۳ میلیون مترمکعب آن تأمین میشود و مابقی با محدودیت روبهروست.
با این وجود، او با ارائه آماری شگفتانگیز افزود: بالاتر از ۸۰ درصد از سطح زیر کشت محصولات صیفی، سبزی و علوفه، با سیستم نوار تیپ آبیاری میشوند و راندمان آبیاری در این بخش بالای ۹۰ درصد است. همچنین بیش از ۵۳ درصد از کل اراضی زراعی و باغی استان به سیستمهای نوین آبیاری مجهز شدهاند، در حالی که متوسط راندمان کشوری ۴۶.۷ درصد است.
بازدار با تأکید بر اینکه «کشاورزی بدون آب معنا ندارد»، تصریح کرد: با وجود همه محدودیتها، کشاورزان البرزی ثابت کردهاند که با دانش، میتوان از هر قطره آب، چندین برابر محصول برداشت کرد.
برخورد قاطع با تغییر کاربری غیرمجاز زمین
یکی از حساس ترین بخشهای گفتوگو به ساختوسازهای غیرمجاز در اراضی کشاورزی اختصاص داشت. بازدار با اشاره به هممرزی البرز با پرجمعیتترین استان کشور، گفت: متأسفانه پدیده ویلاسازی و زمینخواری در سالهای اخیر ابعاد خطرناکی پیدا کرده است. این ساختوسازها نه تنها امنیت غذایی را تهدید میکنند، بلکه زیرساختهای آب، برق و گاز را به صورت غیرمجاز مصرف کرده و به مبلمان شهری استان آسیب میزنند.
وی با قدردانی از همکاری دستگاه قضایی، نیروی انتظامی و فرمانداریها، افزود: اخیراً ۸۶ قطعه از اراضی زراعی و باغی شهرستان کرج که به صورت غیرمجاز تغییر کاربری یافته بودند، آزادسازی شد. حتی اگر ساختوساز کامل شده باشد و ساکن داشته باشد، برای حفظ امنیت غذایی، مجبور به تخریب هستیم. این کار خوشایند نیست، اما تکلیف قانونی و شرعی ماست.
بازدار از مردم خواست قبل از خرید زمین، حتماً با مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان مشورت کنند و تأکید کرد: بسیاری از مردم با کلاهبرداری و فروش زمینهای کشاورزی به عنوان مسکونی، متضرر شدهاند. از رسانهها و دستگاههای فرهنگی میخواهیم در آگاهسازی مردم یاری کنند.
توسعه گلخانهها ،جهشی ۱۰۰ درصدی در سه سال
یکی از چشمگیرترین دستاوردهای البرز، توسعه انفجاری کشت گلخانهای است. بازدار در این باره گفت: در سه سال اخیر، سطح گلخانههای استان از ۳۲۰ هکتار به ۶۲۰ هکتار افزایش یافته است. یعنی رشد ۱۰۰ درصدی با وجود همه تحریمها و محدودیتها. این روند همچنان ادامه دارد.
او با اشاره به مزایای کشت گلخانهای، گفت: تولید نشاء در گلخانههای البرز، یکی از مظاهر دانشبنیانی است. هر هکتار کشت نشاء، حدود ۵ هزار مترمکعب در مصرف آب صرفهجویی میکند و محصول با کیفیتتری به استانهای دیگر برای کشت وسیع ارسال میشود. البرز، قطب تولید نهال و نشاء کشور است.
رفع ناترازیها با سرمایهگذاری کلان
استان البرز در حوزه تولید گوشت مرغ با ناترازی شدید مواجه است، بهگونهای که ۸۵ درصد نیاز خود را از سایر استانها تأمین میکند. بازدار از برنامههای جهادی برای رفع این ناترازی خبر داد و گفت: در دو سال گذشته، ۲۹ واحد مرغداری و دامداری غیرفعال را با کمک بخش خصوصی فعال کردیم. همچنین مجوز احداث دو واحد یک میلیون قطعهای مرغداری صادر شده که با بهرهبرداری از آنها، حدود ۸ هزار تن به تولید گوشت مرغ استان اضافه میشود.
وی درباره تولید گوشت قرمز نیز افزود: با حضور سرمایهگذار بزرگ و با امضای تفاهمنامه در سفر معاون اجرایی رئیسجمهور، طرح احداث دامداری ۲۰۰ هزار رأسی دام سبک در استان کلید خورده است.
این طرح، سالانه ۴۰ هزار تن شیر و ۴۵۰۰ تن گوشت تولید کرده و برای بیش از ۲ هزار نفر اشتغالزایی خواهد داشت. سرمایهگذاری این پروژه کاملاً از منابع داخلی سرمایهگذار تأمین میشود.
بازدار تصریح کرد: با اجرای این طرحها، نه تنها ناترازی فعلی را جبران میکنیم، بلکه به یکی از قطبهای تولید گوشت در کشور تبدیل خواهیم شد.
تأمین نهادهها، ثبات و اطمینان
در پاسخ به سؤالی درباره وضعیت کودهای کشاورزی و تأثیر جنگ اوکراین بر بازار جهانی، بازدار گفت: کودهای اساسی مانند فسفات و پتاس با قیمت مصوب دولتی در اختیار کشاورزان قرار میگیرد. نوساناتی در بازار داشتیم که خوشبختانه مدیریت شد و هماکنون هیچ نگرانی برای تأمین کود مورد نیاز فصل کشت (که از اواخر شهریور آغاز میشود) وجود ندارد. ذخایر نهادههای دامی و گوشت مرغ نیز در وضعیت ایدهآلی قرار دارد و مردم نباید هیچ دغدغهای برای تأمین نیازهای خود داشته باشند.
البرز الگوی کشاورزی آینده ایران
بازدار در پایان گفتوگو، با قدردانی از استاندار البرز و حمایتهای ایشان از بخش کشاورزی، اظهار کرد: استان البرز با وجود کمآبی، محدودیت اراضی و فشار جمعیت، به لطف دانش، همت بلند کشاورزان و حمایتهای نظام، مسیری روشن را پیش رو دارد. ما به دنبال الگوسازی برای کل کشور هستیم، الگویی که در آن با بهرهوری بالا، دانشبنیانی و سرمایهگذاری هدفمند، میتوان امنیت غذایی را بدون وابستگی به خارج، تضمین کرد.
وی با تأکید بر شعار «امنیت غذایی، خط قرمزن ماست»، خاطرنشان کرد: کشاورزان البرزی نشان دادهاند که با حداقل منابع، حداکثر تولید ممکن است. این موفقیت، مرهون غیرت، تعهد و عشق آنها به خاک و سرزمینشان است. ما در جهاد کشاورزی، هدایت، حمایت و نظارت را وظیفه خود میدانیم و تا حصول نتیجه نهایی، دست از تلاش برنخواهیم داشت.
نظر شما