بازار؛ گروه بین الملل: در روزهایی که بازارهای مالی جهان نفسهایشان را در سینه حبس کردهاند تا تکلیف نشست حساس دسامبر فدرال رزرو روشن شود، اظهارات جان ویلیامز، رئیس فدرال رزرو نیویورک، درباره تداوم تورم بالا و ضرورت اقدامات بیشتر برای مهار آن، آب سردی بود بر پیکر خوشبینیهای زودهنگام. بازارها اکنون احتمال بالایی برای افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در نشست ۹ دسامبر (۱۸ آذر ۱۴۰۵) در نظر گرفتهاند؛ احتمالی که بر اساس دادههای بازار معاملات آتی فدرال رزرو، از ۸۴ درصد پیش از انتشار گزارش تورم ماه اکتبر به ۱۰۰ درصد رسیده است. تورم مصرفکننده آمریکا در ماه اکتبر نسبت به ماه قبل ۰.۴ درصد رشد کرد و شاخص قیمت مصرفکننده هسته نیز برای سومین ماه متوالی ۰.۳ درصد افزایش یافت؛ ارقامی که به گفته تحلیلگران، مسیر بازگشت آرام تورم به هدف ۲ درصدی را مسدود کرده است. در واکنش، بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه آمریکا به حدود ۵ درصد و بازده اوراق ژاپن به ۲.۸۷ درصد رسید؛ رقمی که فشار مضاعفی بر بازارهای سهام و ارزهای پرریسک وارد کرد.
بازارهای جهانی در هفتهای که گذشت زیر سایه سنگین انتظارات برای افزایش نرخ بهره فدرال رزرو قرار گرفتند. جان ویلیامز، رئیس فدرال رزرو نیویورک، با تأکید بر تداوم تورم بالا و ضرورت اقدامات بیشتر، عملاً بازارها را برای یک افزایش ۲۵ واحد پایهای در نشست ۹ دسامبر آماده کرد.
فدرال رزرو در دوراهی افزایش ۲۵ یا ۵۰ واحد پایه
درون کمیته بازار باز فدرال رزرو، شکاف دیدگاهها عمیقتر از همیشه شده است. کریستوفر والر، عضو شورای حکام فدرال رزرو، پیش از انتشار داده تورم اعلام کرده بود که اگر نرخ رشد ماهانه شاخص هسته در حدود ۰.۳ درصد باقی بماند، باید افزایش ۵۰ واحد پایهای در نشست دسامبر را در دستور کار قرار داد. او هشدار داد که بسنده کردن به افزایش ۲۵ واحد پایهای میتواند اعتبار فدرال رزرو را در مهار تورم به خطر بیندازد. در سوی دیگر، تام بارکین، رئیس فدرال رزرو ریچموند، معتقد است نرخ بهره به سطح خنثی نزدیک شده و نباید بدون بررسی دقیقتر دادهها، پدال گاز سیاست پولی را تا ته فشار داد. با این حال، بازارها با توجه به لحن تند ویلیامز و تداوم فشارهای تورمی، سناریوی افزایش ۲۵ واحد پایهای را محتملترین گزینه میدانند و همزمان بیم آن دارند که فدرال رزرو در نشستهای بعدی، مسیر افزایش پلکانی را ادامه دهد. این دوگانگی، خود عاملی شده است که سرمایهگذاران را در همه کلاسهای دارایی، از سهام تا کالا و رمزارز، به سمت احتیاط سوق دهد.
دادههای تورم ماه اکتبر آمریکا که رشد ۰.۴ درصدی شاخص کل و ۰.۳ درصدی شاخص هسته را نشان میداد، احتمال افزایش نرخ بهره را از ۸۴ درصد به ۱۰۰ درصد رساند. بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه آمریکا بار دیگر از مرز ۵ درصد عبور کرد و در حراج ۴۲ میلیارد دلاری، نرخ ۵.۰۲ درصدی را ثبت کرد.
بازده اوراق آمریکا سقفشکنی میکند؛ دلار ین را به مرز ۱۶۰ رساند
بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه آمریکا پس از انتشار داده تورم، بار دیگر از مرز ۵ درصد عبور کرد و در معاملات روزانه تا ۵.۰۲ درصد بالا رفت. در حراج ۴۲ میلیارد دلاری اوراق ۱۰ ساله، نرخ بازدهی ۵.۰۲ درصدی تعیین شد و نسبت پوشش bids به ۲.۴۶ برابر رسید که پایینتر از ۲.۷۷ برابر حراج قبلی بود؛ نشانهای از کاهش اشتها برای خرید اوراق دولتی آمریکا در سطوح فعلی. همزمان، بازده اوراق ۳۰ ساله خزانه نیز از مرز ۵.۳۵ درصد فراتر رفت. این وضعیت، دلار را در برابر ارزهای اصلی تقویت کرد و جفتارز دلار/ین را نزدیک به ۱۶۰ نگه داشت. وزیر دارایی ژاپن نسبت به تضعیف سریع ین هشدار داد و گفت که مقامات پولی کشور در حال رصد تحرکات بازار هستند؛ هشداری که اگرچه فعلاً از مداخله ارزی خبر نمیدهد، اما سایه آن را بر سر معاملهگران ین حفظ کرده است. در بازار اوراق ژاپن نیز بازده اوراق ۱۰ ساله به ۲.۸۷ درصد رسید که بالاترین سطح در سالهای اخیر محسوب میشود و نشان میدهد فشار نرخهای جهانی، حتی اقتصادهای با سیاست پولی فوقانبساطی را نیز به چالش کشیده است.
بازده اوراق ژاپن به ۲.۸۷ درصد رسید و دلار/ین نزدیک ۱۶۰ باقی ماند. وزیر دارایی ژاپن نسبت به تضعیف سریع ین هشدار داد. این ترکیب، فشار مضاعفی بر بازارهای سهام آسیا وارد کرد؛ کاسپی کره جنوبی که ابتدا تا ۲ درصد رشد کرده بود، در ادامه منفی شد و نیکی ژاپن و هنگسنگ هنگکنگ نیز بخشی از رشد خود را از دست دادند.
آسیا در سراشیبی؛ کاسپی و نیکی بخشی از رشد خود را از دست دادند
بازارهای سهام آسیا در معاملات روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ (۱۳ نوامبر ۲۰۲۶) یکی از پرنوسانترین روزهای خود را پشت سر گذاشتند. شاخص کاسپی کره جنوبی که در ابتدای معاملات تا ۲ درصد رشد کرده بود، در ادامه مسیر تغییر جهت داد و در محدوده منفی بسته شد. نیکی ۲۲۵ ژاپن نیز از سقف روزانه عقب نشست و بخش قابلتوجهی از رشد ابتدایی خود را از دست داد. هنگسنگ هنگکنگ حدود ۰.۸۲ درصد افت کرد و به ۲۳٬۸۱۰ واحد رسید، در حالی که شاخص کاسپی کره جنوبی با ۰.۴۹ درصد کاهش در حدود ۵٬۳۲۰ واحد قرار گرفت. در پسزمینه این نوسانات، نگرانیها درباره تغییر مدیریت انویدیا و تأثیر احتمالی آن بر سهام مرتبط با هوش مصنوعی، بر فضای بازار سایه انداخته است. برخی گزارشها حاکی از آن است که تغییرات در سطوح عالی مدیریتی این غول تراشهسازی، میتواند زنجیره تأمین و سرمایهگذاری در بخش هوش مصنوعی را دستخوش بازنگری کند؛ موضوعی که بهویژه برای بازارهای کره جنوبی و ژاپن که عمیقا در زنجیره ارزش نیمههادیها ادغام شدهاند، حساسیتبرانگیز است. با این حال، تحلیلگران معتقدند تا زمانی که تقاضای ساختاری برای هوش مصنوعی پابرجا باشد، اصلاحات مقطعی بازار سهام، فرصتی برای بازتنظیم پرتفوی به شمار میرود، نه پایان چرخه صعودی.
بیتکوین در معاملات روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ تا حدود ۶۷ هزار و ۶۲۷ دلار سقوط کرد؛ پایینترین سطح از ماههای میانی تابستان. بسته شدن اجباری معاملات اهرمی، خروج سرمایه از ETF های اسپات و نگرانیهای کلان درباره سیاست پولی آمریکا، سه ضلع این مثلث نزولی بودند.
بیتکوین زیر ۶۸ هزار دلار؛ خروج ۲ میلیارد دلاری از ETFها
در بازار رمزارزها، بیتکوین روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ تا حدود ۶۷٬۶۲۷ دلار سقوط کرد؛ پایینترین سطح از ماههای میانی تابستان. این افت سنگین، حاصل ترکیبی از بسته شدن اجباری معاملات اهرمی، خروج سرمایه از صندوقهای قابلمعامله در بورس (ETF) اسپات بیتکوین و نگرانیهای کلان درباره سیاست پولی آمریکا بود. بر اساس دادههای پلتفرم کوینگلس، در بازه ۲۴ ساعته منتهی به این روز، حدود ۱.۴۷ میلیارد دلار از موقعیتهای معاملاتی بازار ارزهای دیجیتال لیکویید شد که نزدیک به ۱.۳۱ میلیارد دلار آن متعلق به پوزیشنهای خرید (Long) بود. همزمان، خروج سرمایه از ETF های اسپات بیتکوین آمریکا ادامه دارد و مجموع خروج سرمایه در ماه نوامبر به حدود ۲ میلیارد دلار نزدیک شده است. اتریوم نیز به زیر مرز ۲ هزار دلار سقوط کرد و سولانا و XRP در مسیر نزولی قرار گرفتند. بیتکوین در آستانه ثبت ششمین هفته متوالی کاهش قیمت قرار دارد؛ روندی که از رکوردشکنیهای سال ۲۰۲۵ تاکنون بیسابقه بوده است. تحلیلگران تکنیکال، سطوح حمایتی ۶۵ هزار و ۶۰ هزار دلار را به عنوان ایستگاههای بعدی در صورت تداوم فشار فروش شناسایی میکنند، هرچند برخی معاملهگران بزرگ، این اصلاح را فرصتی برای انباشت در قیمتهای پایینتر میدانند.
بازار نفت برنت در هفتهای پرنوسان، تحت تأثیر دو نیروی متضاد قرار داشت: از یک سو، ریسکهای ژئوپلیتیکی تنگه هرمز و هشدارهای سپاه پاسداران به شرکتهای حملونقل نفت، قیمتها را بالا نگه داشت و از سوی دیگر، افزایش عرضه جهانی و رشد ذخایر آمریکا، فشار نزولی وارد کرد.
نفت در سایه تنگه هرمز؛ برنت ۹۲ تا ۹۸ دلار
بازار نفت برنت در هفتهای که گذشت، نوسانات گستردهای را تجربه کرد. قیمت نفت برنت در معاملات روز سهشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ با رشد ۲.۵ درصدی به ۹۸ دلار و ۵۰ سنت رسید، اما در ادامه هفته با افزایش عرضه جهانی و رشد ذخایر نفت آمریکا، بخشی از این رشد را پس داد و در معاملات روز جمعه ۲۲ آبان در محدوده ۹۲ دلار و ۷۵ سنت معامله شد. بیانیه سپاه پاسداران درباره انهدام رادار آمریکا در بحرین و هشدارهای مرتبط با تردد نفتکشها در تنگه هرمز همچنان ریسک عرضه انرژی را بالا نگه داشته است. سپاه همچنین به شرکتهای فعال در حوزه حملونقل نفت از تنگه هرمز هشدار داده است. بارکلیز معتقد است بازار ریسکهای عرضه نفت از خاورمیانه را دستکم گرفته است؛ بهویژه آنکه جریان صادرات منطقه همچنان حدود ۸۵ درصد سطح پیش از جنگ است و ذخایر نفتی خارج از چین نیز پایین ماندهاند. گلدمن ساکس هم ریسکهای پیشبینی قیمت نفت خود را متمایل به سمت صعودی ارزیابی کرده است. در ماه اکتبر، ۳۷ کشتی در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفتند که بالاترین آمار ماهانه از زمان آغاز جنگ به شمار میرود؛ رقمی که به تنهایی میتواند هر معاملهگر نفتی را نسبت به آینده عرضه نگران کند.
طلا در هفتهای که گذشت، برخلاف فشار ناشی از افزایش بازده اوراق و تقویت دلار، مسیر صعودی خود را حفظ کرد و هر اونس در روز جمعه ۲۲ آبان به ۳٬۹۱۸ دلار و ۵۹ سنت رسید. بلکراک چشمانداز طلا را متعادلتر توصیف کرده و بر نقش حمایتی خرید بانکهای مرکزی تأکید دارد.
طلا؛ پناهگاه امن در برابر طوفان نرخ بهره
طلا در هفتهای که گذشت، علیرغم فشار ناشی از افزایش بازده اوراق و تقویت دلار، مسیر متفاوتی را طی کرد. هر اونس طلا در معاملات روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ با ۱.۱ درصد افزایش نسبت به روز گذشته، به ۳٬۹۱۸ دلار و ۵۹ سنت رسید، هرچند از ابتدای هفته تاکنون ۳.۶ درصد کاهش را ثبت کرده است. نقره نیز حوالی ۵۰ دلار و ۲۷ سنت معامله شد و پالادیوم با ۱.۸ درصد رشد به ۱٬۰۱۱ دلار رسید. بلکراک، بزرگترین مدیر دارایی جهان، چشمانداز طلا را متعادلتر توصیف کرده و معتقد است خرید بانکهای مرکزی همچنان از بازار حمایت میکند، هرچند نرخهای بهره واقعی بالا و دلار قوی مانع رشد بیشتر هستند. بر اساس نظرسنجی سال ۲۰۲۶ بلکراک، ۸۹ درصد از بانکهای مرکزی جهان انتظار دارند ذخایر طلای جهانی در ۱۲ ماه آینده افزایش یابد و ۴۵ درصد از آنها برنامهای برای افزودن به ذخایر خود دارند. از سوی دیگر، سوسیته ژنرال پیشبینی کرده بازتنظیم شاخص کالایی در ژانویه میتواند حدود ۳.۳ میلیارد دلار تقاضای خالص جدید برای قراردادهای آتی طلا ایجاد کند؛ عاملی که میتواند در ماههای پیشرو از قیمتها حمایت کند. در بازار داخلی ایران نیز، قیمت دلار در بازار آزاد در روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ حدود ۲۶۶ هزار و ۹۰۰ تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدودههای بالایی قرار داشت؛ روندی که تحت تأثیر همزمان اونس جهانی و نرخ ارز داخلی شکل میگیرد.
هرمز، برگ برنده تهران در معادلات انرژی جهانی
آخرین و مهمترین حلقه این زنجیره، به ایران بازمیگردد. تنگه هرمز، شاهراه حیاتی انتقال انرژی جهان، در هفتههای اخیر به کانون اصلی ریسک عرضه نفت تبدیل شده است. در شرایطی که فدرال رزرو با افزایش نرخ بهره تلاش میکند تورم آمریکا را مهار کند، یکی از عوامل کلیدی که میتواند تمام محاسبات بانک مرکزی آمریکا را بر هم بزند، همین ریسک ژئوپلیتیکی تنگه هرمز است. افزایش قیمت نفت به دنبال هر تنش در این آبراه، مستقیماً بر تورم آمریکا و جهان اثر میگذارد و در عمل، قدرت مانور فدرال رزرو را محدودتر میکند. ایران با در اختیار داشتن این کارت، نه تنها در مذاکرات دیپلماتیک از موضع بالاتری برخوردار است، بلکه میتواند از طریق مدیریت هوشمندانه ریسک تنگه هرمز، فشار بر بازارهای جهانی را به اهرمی برای تأمین منافع ملی تبدیل کند. در همین حال، بانک مرکزی آمریکا در نشست پایانی اکتبر دامنه نرخ بهره سیاستی را در سطح ۳.۷۵ تا ۴ درصد حفظ کرد و اثر آن بر اقتصاد ایران را غیرمستقیم و وابسته به شرایط داخلی ارزیابی میکنند. اما آنچه مسلم است، این است که در معادله پیچیده نرخ بهره و انرژی، تهران برگ برندهای در دست دارد که واشنگتن نمیتواند آن را نادیده بگیرد. هرگونه ماجراجویی نظامی آمریکا در منطقه، با واکنش هوشمندانه ایران در قبال تنگه هرمز، میتواند هزینههای سنگینی را برای اقتصاد جهانی و به تبع آن برای کاخ سفید ایجاد کند؛ هزینهای که در آستانه انتخابات میاندورهای، برای دولت بایدن غیرقابل تحمل خواهد بود.









نظر شما