امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: بازار خودرو در ماه های اخیر وارد مرحله کم سابقه از رکود معاملاتی شده است؛ رکودی که نه تنها به کاهش قیمت ها منجر نشده، بلکه همزمان با نوسانات ارزی و محدودیت های عرضه، به رشد بهای خودروهای داخلی و وارداتی دامن زده است. افزایش فاصله قیمت کارخانه و بازار، عرضه قطره چکانی خودروهای وارداتی، توقف یا کندی تحویل تعهدات خودروسازان و فقدان چشم انداز روشن از ثبات اقتصادی، باعث شده خریداران و فروشندگان هر دو در وضعیت انتظار قرار بگیرند، از همین رو برای بررسی وضعیت بازار خودرو با سعید موتمنی، کارشناس و فعال بازار خودرو به گفت و گو پرداختیم؛
* بازار خودرو در یک ماه اخیر چه وضعیتی داشته است؟
بازار خودرو در ماه گذشته در رکود مطلق قرار داشت و در یکی دو هفته اخیر این رکود حتی شدیدتر هم شده است. مراجعه کننده واقعی در بازار بسیار کم است، اما با وجود این کاهش تقاضا، شاهد افزایش قیمت ها بودیم. دلیل اصلی این موضوع به نوسانات نرخ ارز و همچنین شرایط منطقه باز می گردد که اثر خود را به بازار خودرو گذاشته است. خودرو یک کالای مصرفی بزرگ است و هر تغییری در متغیرهای کلان اقتصادی، به سرعت در قیمت آن منعکس می شود.
* با وجود عرضه محدود خودروهای وارداتی، وضعیت قیمت این خودروها را چگونه ارزیابی می کنید؟
عرضه خودروهای وارداتی به شدت محدود و قطره چکانی است. بسیاری از شرکت ها هنوز نتوانستند تعهدات خود را به طور کامل انجام دهند. همین موضوع باعث شده خودروهایی که چند ماه پیش با قیمت حدود ۶ میلیارد تومان معامله می شدند، امروز به محدوده ۷ تا ۷.۵ میلیارد تومان برسند. وقتی عرضه محدود باشد، حتی در بازاری که خریدار چندانی ندارد، قیمت ها تحت فشار افزایشی قرار می گیرند.
* نقش نرخ ارز در این افزایش قیمت ها تا چه اندازه پررنگ است؟
نرخ ارز نقش تعیینکننده دارد؛ خودروهایی که امروز در بازار معامله می شوند، در مقاطعی با دلار ۶۰ هزار تومانی ترخیص یا قطعات آن ها تامین شده، اما اکنون قیمت گذاری بر مبنای نرخهای بالاتر و حتی نرخ های روز گمرکی انجام می شود. حتی اگر محاسبات با دلار ۱۳۰ هزار تومانی هم انجام شود، باز هم هزینه تمام شده افزایش پیدا می کند و این موضوع خود را در قیمت نهایی بازار نشان می دهد.
واقعیت این است که افزایش قیمت کارخانه لزوما به تعادل بازار منجر نمی شود. زمانی که خودرو با قیمت مشخصی فاکتور می شود، اما تحویل آن یک یا دو ماه بعد انجام می گیرد، فاصله قیمتی چندصد میلیون تومانی ایجاد می شود
* آیا افزایش قیمت خودرو در کارخانه می تواند فاصله قیمت بازار و کارخانه را کاهش دهد؟
واقعیت این است که افزایش قیمت کارخانه لزوما به تعادل بازار منجر نمی شود. زمانی که خودرو با قیمت مشخصی فاکتور می شود، اما تحویل آن یک یا دو ماه بعد انجام می گیرد، فاصله قیمتی چندصد میلیون تومانی ایجاد می شود. در شرایطی که عرضه محدود است و تقاضای انباشته وجود دارد، قیمت بازار راه خود را می رود و افزایش قیمت کارخانه نمی تواند نیاز بازار را پوشش دهد.
* چرا فاصله قیمت کارخانه و بازار در خودروهای داخلی همچنان بالاست؟
دلیل اصلی، محدودیت عرضه و نبود شفافیت است. هنوز مشخص نیست هزینه تمام شده تولید خودرو چقدر است، چه میزان ارزبری دارد و سود واقعی خودروساز به چه عددی می رسد. وقتی عرضه با تقاضا همخوانی ندارد و فرآیند تولید و قیمت گذاری شفاف نیست، اختلاف قیمت اجتناب ناپذیر می شود.
تنوع خودروهای وارداتی، به ویژه در بخش هیبریدی و برقی، نسبتا افزایش یافته و اکنون ده ها مدل از برندهای مختلف وارد بازار شده است. اگر این تنوع وجود نداشت، قیمت خودروهای مونتاژی بسیار بالاتر از سطوح فعلی قرار می گرفت
* وضعیت خودروهای هیبریدی و برقی وارداتی را چگونه ارزیابی می کنید؟
تنوع خودروهای وارداتی، به ویژه در بخش هیبریدی و برقی، نسبتا افزایش یافته و اکنون ده ها مدل از برندهای مختلف وارد بازار شده است. اگر این تنوع وجود نداشت، قیمت خودروهای مونتاژی بسیار بالاتر از سطوح فعلی قرار می گرفت. اما خودروهایی که با محدودیت عرضه مواجه هستند یا به صورت نوبرانه وارد بازار می شوند، به محض عرضه با افزایش قیمت قابل توجه روبه رو می شوند.
* برخی معتقدند معاملات خودرو عملا قفل شده است؛ نظر شما چیست؟
دقیقا همینطور است؛ زمانی که بازار از ثبات ارزی برخوردار باشد و تورم در یک نقطه مهار شود، معاملات دوباره جان می گیرد. اما در شرایط فعلی نه فروشنده تکلیف خود را می داند و نه خریدار، این بلاتکلیفی باعث شده بازار در حالت انتظار باقی بماند و حجم معاملات به شدت کاهش یابد.
آینده بازار خودرو به طور مستقیم به کنترل تورم و ثبات نرخ ارز وابسته است. اگر واردکننده و تولیدکننده بتوانند هزینه تمام شده خود را پیش بینی کنند، آن وقت عرضه و تقاضا معنا پیدا می کند
* چشم انداز شما از آینده بازار خودرو چیست؟
آینده بازار خودرو به طور مستقیم به کنترل تورم و ثبات نرخ ارز وابسته است. اگر واردکننده و تولیدکننده بتوانند هزینه تمام شده خود را پیش بینی کنند، آن وقت عرضه و تقاضا معنا پیدا می کند. در غیر این صورت، هر جا که عرضه محدود باشد، قیمت ها افزایش می یابد؛ حتی اگر تقاضای واقعی در بازار وجود نداشته باشد.
* همواره مخاطبان رسانه ما سوال می پرسند که بهترین زمان خرید خودرو چه موقعی است، پاسخ شما به این پرسش چیست؟
در شرایط تورمی، قاعده کلی این است که هر کالایی را که واقعا به آن نیاز دارید، زمانی که توان خرید آن را دارید تهیه کنید. این موضوع فقط به خودرو محدود نمی شود؛ لوازم خانگی و سایر کالاها هم همین وضعیت را دارند. در اقتصاد تورمی، خرید امروز معمولا از خرید فردا کم هزینه تر است.
نظر شما