بازار؛گروه اصناف و بازرگانی: سینا علیپور، کارشناس حوزه تامین و تجارت خارجی در نشست تخصصی زنجیره تامین و تجارت ایران و برزیل گفت: در سال ۲۰۲۵، ایران تقریبا ۳ میلیارد دلار واردات از برزیل داشته است. عمده کالاهایی که در این سال از برزیل وارد شده شامل ذرت، سویا، نهاده‌های دامی و مواد غذایی است. میزان واردات ایران از برزیل در مقایسه با بسیاری از کشورهای دیگر، حتی در شرایط فعلی، رقم قابل‌توجهی است. ما حدود ۲۰ درصد از کل ذرت تولیدی برزیل را خریداری می‌کنیم و تقریبا ۸۷ درصد از آن ۳ میلیارد دلار واردات ما از برزیل، مربوط به سویا و ذرت است.
ناترازی در تجارت ایران و برزیل
وی افزود: اما در طرف دیگر این معادله، یعنی صادرات ایران به برزیل، وضعیت کاملا متفاوت است. ارزش صادرات ایران به برزیل فقط ۹۱ میلیون دلار است. به عبارتی، صادرات برزیل به ایران تقریبا ۳۰ برابر صادرات ایران به برزیل است. عمده کالاهایی هم که ما به برزیل صادر می‌کنیم، کود، سموم، اقلام پتروشیمی و محصولات پالایشگاهی است.
این فعال اقتصادی گفت: تجارت ایران با برزیل با موضوع امنیت غذایی گره خورده است و بحث یک کسب‌وکار لوکس نیست که صرفا بخواهیم آن را داشته باشیم.
افزایش تجارت با برزیل در شرایط جنگی
علیپور گفت: نکته دیگری که به نظر من در تجارت ایران و برزیل بسیار قابل‌تامل است، تاب‌آوری این تجارت است. ما تا به امروز شاهد بوده‌ایم که تجارت ایران و برزیل از تاب‌آوری بالایی برخوردار بوده است. در تمام سختی‌هایی که طی این مدت با آن مواجه بودیم، از جمله دو جنگ، تحریم‌های متعدد و مشکلات شدید، تجارت ایران و برزیل نه‌تنها کاهش پیدا نکرد، بلکه به دلیل این که غذا یک کالای ضروری و اساسی است، افزایش هم داشته است.
وی توضیح داد: در چهارماهه اول سال ۲۰۲۶، ما ۹۱۲ میلیون دلار واردات از برزیل داشته‌ایم که فقط در ماه آوریل، این رقم به ۳۴۶ میلیون دلار رسیده است. یعنی دقیقا در آغاز جنگ و در فروردین‌ماه، ۳۴۶ میلیون دلار واردات از برزیل داشته‌ایم. این واردات مجددا همان کالاهایی را شامل می‌شود که برای خوراک دام، صنایع مختلف و همچنین مصرف مستقیم خانوارها استفاده می‌شود.
علیپور اضافه کرد: مسئله‌ای که در حال حاضر با آن مواجه هستیم، ناترازی در تجارت با برزیل است. ما حدود ۳میلیارد دلار واردات از این کشور داریم، درحالی‌که صادراتمان به برزیل کمتر از یک‌سی‌ام این رقم است. با این حال، ایران و برزیل چشم‌انداز ۱۰ میلیارد دلاری برای توسعه تجارت مشترک تا سال ۲۰۳۰ در نظر گرفته‌اند.
علیپور گفت: ایران نیز ظرفیت‌هایی دارد که برزیل به آن‌ها نیازمند است. برای مثال، کود، سموم، اقلام پتروشیمی و پالایشگاهی، میوه و محصولات کشاورزی، دارو و اقلام صنعتی از ایران قابلیت صادرات به برزیل را دارد. البته به نظر می‌رسد دستیابی به هدف ۱۰ میلیارد دلاری در تجارت با برزیل در حال حاضر تا حدودی خوش‌بینانه باشد؛ به‌خصوص اینکه تقریبا سه سال بیشتر فرصت نداریم تا به این هدف برسیم. اما مسئله‌ای که وجود دارد این است که ما پیش‌تر، نشان داده‌ایم که این ظرفیت وجود دارد و تجارت دو کشور توانایی دو برابر شدن را دارد.
علیپور گفت: شاید در حال حاضر دسترسی تجار ایرانی به تجار برزیلی چندان آسان نباشد. حتی با توجه به اینکه هر دو کشور عضو بریکس هستند و بسیاری از مجموعه‌ها و نهادهایی که کسب‌وکارهای خصوصی را در کنار یکدیگر قرار می‌دهند، هنوز ارتباط مستقیم و نزدیکی میان فعالان اقتصادی دو کشور برقرار نشده است. واقعیتی که امروز با آن مواجه هستیم، این است که زیرساخت‌های لجستیکی، تجاری بسیار و مالی ما بسیار محدود است.
وی گفت: با این حال، باید توجه داشته باشیم که تجارت می‌تواند گسترش پیدا کند. ما نشان داده‌ایم که تقریبا با هر نقطه‌ای از دنیا که بخواهیم تجارت خود را توسعه دهیم، با وجود تمام مشکلات و محدودیت‌هایی که داریم، امکان انجام این کار برایمان وجود دارد.
این کارشناس حوزه تامین و تجارت خارجی عنوان کرد: ما نیازمند عبور از الگوی فعلی تجارت با برزیل هستیم، این که صرفا از برزیل ذرت و سویا وارد کنیم و تمام عملیات تجاری خود را از طریق کشتی‌های فله‌بر انجام دهیم را باید تغییر بدهیم.
علیپور گفت: برزیل یکی از بزرگ‌ترین و بهینه‌ترین تولیدکنندگان دام زنده و محصولات و نهاده‌های مرتبط با صنعت مرغداری در دنیاست. این کشور حتی می‌تواند محصولات خود را به ایران بیاورد و با شرکت‌های ایرانی وارد همکاری تجاری شود.
وابستگی سفره ایرانی‌ها به برزیل
به گفته وی، امروز سفره هر ایرانی به‌نوعی به برزیل وابسته است و اکثر نهاده‌های دامی مورد نیاز از این کشور وارد می‌شود.
وی گفت: هر یک تن کالایی که از برزیل وارد می‌شود، به ایجاد اشتغال در برزیل کمک می‌کند. در طرف دیگر نیز همین کالاها چرخ صنعت ما را به حرکت درمی‌آورند و به رونق سفره‌های مردم کمک می‌کنند.
علیپور تاکید کرد: این موضوع به‌طور طبیعی نیازمند آن است که روابط تجاری خود را از شکل فعلی که در بسیاری از موارد صرفا به یک بار خرید و بازگشت محدود می‌شود، به یک شراکت تجاری واقعی و پایدار تبدیل کنیم.
اباذر براری، معاون بین‌الملل فدراسیون حمل‌ونقل و لجستیک نیز گفت: تجارت ما با برزیل عمدتا در حوزه غلات است و در مسیر حمل سنتی، کشتی‌ها پس از عبور از مسیر آفریقا به ایران می‌آمدند و در بنادر مستقر می‌شدند. این مسیر، اگرچه چندان راحت نبود، اما به هر حال امکان تردد کشتی‌ها و انتقال محموله‌های حجیم از این طریق وجود داشت. در حال حاضر حمل‌ونقل از طریق بندر مرسین ترکیه انجام می‌شود.
ضرورت توجه ویژه به چابهار
وی افزود: اساسا حمل‌ونقل دریایی با سایر روش‌های حمل‌ونقل قابل مقایسه نیست. کوچک‌ترین کشتی فله‌بر، ظرفیت حمل حدود ۳ هزار تن بار را دارد. باید به این مسئله توجه داشته باشیم که شرایط فعلی صرفا اقتضایی است و این اتفاق در شرایط خاص رخ می‌دهد. اما اگر قرار باشد شرایط تغییر کند و به مسیرهای قبلی بازگردیم، باید توجه ویژه‌ای به چابهار داشته باشیم. چابهار تنها بندر اقیانوسی ماست که خارج از تنگه هرمز قرار دارد و به شرطی که پس کرانه آن توسعه یابد، می‌تواند از ظرفیت بسیار خوبی برخوردار باشد.
هزینه حمل به ۸ هزار دلار رسید
براری همچنین گفت: هزینه حمل‌ونقل هر کانتینر ۴۰ فوت، پیش از جنگ حدود ۳ هزار دلار بود، اما پس از جنگ، این هزینه حداقل به ۸ هزار دلار رسیده است. امروز کامیون‌ها و تریلی‌هایی که به ایران می‌آیند، برای حمل بار کمتر از ۶ هزار دلار دریافت نمی‌کنند. اگر هزینه حمل تا مقصد را نیز ۲ هزار دلار در نظر بگیریم، مجموع هزینه به بیش از ۸ هزار دلار خواهد رسید.
براری گفت: باید به این مسئله توجه کنیم که عمده کالاهایی که از برزیل وارد می‌شوند، کالاهای حجیم و مواد غذایی است. این‌گونه نیست که حجم قابل‌توجهی از کالاهایی مانند طلا یا موبایل وارد شود که ارزش بالایی داشته باشند و بتوانند هزینه‌های حمل‌ونقل را توجیه کنند.
نظر شما