سمیه شوریابی؛ بازار: بورس تهران در هفته منتهی به ۲۹ مهرماه، پس از تجربه نوسانات قابل‌توجه و تلاش برای حفظ سطوح بالای شاخص، با افزایش فشار فروش در نمادهای بزرگ مواجه شد. عقب‌نشینی شاخص کل از محدوده ۸.۴ میلیون واحدی، در کنار خروج نقدینگی حقیقی در برخی روزها، نشان داد که تداوم رشد بازار همچنان به بازگشت تقاضای مؤثر و کاهش ریسک‌های اقتصادی و سیاسی وابسته است.
معاملات بازار سهام در هفته پایانی مهرماه، از شنبه ۲۵ مهر تا چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵، در شرایطی دنبال شد که بورس پس از رشد هفته‌های گذشته، با افزایش نوسانات و تغییر محسوس در رفتار معامله‌گران روبه‌رو شد، بررسی روند شاخص کل نشان می‌دهد که بازار در این هفته نتوانست روند صعودی پیشین خود را حفظ کند و در نهایت با افت ارتفاع نماگر اصلی به کار خود پایان داد.
شاخص کل بورس تهران که در پایان معاملات چهارشنبه ۲۲ مهرماه در سطح ۸ میلیون و ۴۲۵ هزار و ۷۲۵ واحد قرار داشت، در روزهای بعد با نوساناتی همراه شد و در پایان معاملات چهارشنبه ۲۹ مهرماه به محدوده ۸.۱۷ میلیون واحد عقب نشست. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، شاخص کل در پایان هفته در محدوده ۸ میلیون و ۱۷۱ هزار واحد قرار گرفت؛ به این ترتیب، نماگر اصلی بازار در مقایسه با پایان هفته قبل حدود ۲۵۵ هزار واحد کاهش یافت.
شروع هفته با فشار سنگین فروش
نخستین روز معاملاتی هفته، شنبه ۲۵ مهرماه، با فشار قابل‌توجه عرضه‌ها همراه شد. شاخص کل بورس در دقایق ابتدایی معاملات بیش از ۱۳۲ هزار واحد افت کرد و به محدوده ۸ میلیون و ۲۹۳ هزار واحد رسید.
در همان مقطع، حدود ۸۲ درصد نمادهای معامله‌شده در محدوده منفی قرار داشتند و ارزش معاملات خرد به حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان رسیده بود. همچنین گزارش‌ها از خروج بیش از ۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی در جریان معاملات ابتدایی حکایت داشت.
این وضعیت نشان داد که با وجود رشدهای قبلی، بازار همچنان در برابر افزایش عرضه‌ها آسیب‌پذیر است و تغییر انتظارات معامله‌گران می‌تواند در مدت کوتاهی به افت محسوس شاخص‌ها منجر شود. البته آمار مربوط به خروج پول و وضعیت نمادها در این گزارش، ناظر بر مقطع ابتدایی معاملات آن روز است و نباید به‌عنوان آمار نهایی کل روز تلقی شود.
نوسانات شاخص و تداوم احتیاط معامله‌گران
در ادامه هفته، بورس تلاش کرد بخشی از افت‌های خود را جبران کند، اما روند معاملات همچنان با نوسانات همراه بود. در چنین شرایطی، رفتار بازار بیش از آنکه از یک مسیر صعودی یا نزولی یکدست حکایت داشته باشد، نشان‌دهنده کشمکش میان خریداران و فروشندگان بود.
از یک سو، بخشی از نمادها همچنان از تقاضا برخوردار بودند و در برخی روزها وضعیت شاخص هم‌وزن با شاخص کل تفاوت داشت؛ از سوی دیگر، فشار فروش در تعدادی از شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز، جهت حرکت نماگر اصلی بازار را تحت تأثیر قرار داد.
این واگرایی اهمیت بررسی هم‌زمان شاخص کل، شاخص هم‌وزن و وضعیت کلی نمادها را نشان می‌دهد؛ زیرا افت شاخص کل لزوماً به معنای کاهش قیمت تمام سهام نیست و رشد آن نیز به‌تنهایی نمی‌تواند از بهبود فراگیر وضعیت بازار حکایت کند.
چهارشنبه؛ افت شاخص کل در برابر رشد شاخص هم‌وزن
در آخرین روز معاملاتی هفته، چهارشنبه ۲۹ مهرماه، شاخص کل بورس تهران با افت بیش از ۱۰۰ هزار واحدی مواجه شد و در محدوده ۸ میلیون و ۱۷۱ هزار واحد قرار گرفت، در مقابل، شاخص کل هم‌وزن برخلاف نماگر اصلی بازار حرکت کرد و با رشد محدود همراه شد. همچنین گزارش‌های منتشرشده از مثبت بودن ۴۶۱ نماد در برابر ۲۹۳ نماد منفی حکایت داشت.
این اختلاف عملکرد نشان می‌دهد که فشار فروش در تعدادی از شرکت‌های بزرگ و اثرگذار بر شاخص کل، نقش مهمی در افت نماگر اصلی داشته است؛ در حالی که بخشی از سهام کوچک‌تر توانسته‌اند وضعیت بهتری را تجربه کنند.
با این حال، مثبت بودن تعداد بیشتری از نمادها به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره بازگشت پایدار نقدینگی یا تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران کافی نیست. برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت بازار، باید ارزش معاملات، جریان پول حقیقی و قدرت خریدوفروش نیز در کنار شاخص‌ها بررسی شود.
خروج پول حقیقی؛ مهم‌ترین علامت احتیاط بازار
یکی از نکات مهم معاملات هفته گذشته، فشار بر جریان نقدینگی حقیقی بود. در روز چهارشنبه ۲۹ مهرماه، گزارش‌ها از خروج حدود ۴ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی حکایت داشت.
در همین روز، ارزش معاملات این بخش از بازار حدود ۴۲.۹ هزار میلیارد تومان گزارش شد. هم‌زمان، فاصله سرانه فروش و خرید نیز از برتری فروشندگان حکایت می‌کرد.
خروج پول حقیقی، به‌ویژه زمانی که با افت شاخص کل همراه می‌شود، می‌تواند نشانه افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران و کاهش تمایل بخشی از معامله‌گران به نگهداری موقعیت‌های سهامی باشد. با این حال، برای تشخیص تغییر پایدار روند، بررسی تداوم این وضعیت در چند جلسه معاملاتی ضروری است.
چه عواملی مسیر بورس را تحت تأثیر قرار دادند؟
بازار سهام در هفته پایانی مهرماه تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، سیاسی و معاملاتی قرار داشت. در این میان، چند متغیر برای تحلیل روند بازار اهمیت بیشتری دارند:
۱. ریسک‌های سیاسی و اقتصادی: افزایش نااطمینانی‌های سیاسی می‌تواند بر انتظارات سرمایه‌گذاران، تصمیم‌گیری درباره نگهداری سهام و تمایل به ورود نقدینگی اثر بگذارد. در چنین فضایی، معامله‌گران معمولاً واکنش بیشتری به اخبار و تحولات بیرونی نشان می‌دهند.
۲. رفتار نقدینگی حقیقی: ورود پول به سهام و صندوق‌های سهامی می‌تواند به تقویت تقاضا کمک کند؛ در مقابل، خروج مستمر نقدینگی ممکن است مانع شکل‌گیری روند صعودی پایدار شود.
۳. وضعیت شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز: وزن بالای شرکت‌های بزرگ در شاخص کل باعث می‌شود تغییر قیمت سهام این شرکت‌ها اثر چشمگیری بر نماگر اصلی بازار داشته باشد. ازاین‌رو، افت شاخص کل باید در کنار عملکرد شاخص هم‌وزن و تعداد نمادهای مثبت و منفی تحلیل شود.
۴. ارزش معاملات و کیفیت تقاضا: افزایش ارزش معاملات به‌تنهایی نشانه ورود پول جدید یا تقویت تقاضای پایدار نیست. ترکیب معاملات، خالص جریان پول حقیقی و نحوه توزیع تقاضا میان صنایع مختلف، تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار ارائه می‌دهد.
چشم‌انداز بورس در هفته پیش‌رو
با توجه به روند معاملات هفته گذشته، نمی‌توان صرفاً بر مبنای افت شاخص کل، از آغاز یک روند نزولی پایدار سخن گفت؛ همان‌طور که مثبت بودن بخشی از نمادها نیز برای تأیید بازگشت بازار به مسیر صعودی کافی نیست.
در هفته پیش‌رو، رفتار شاخص کل در محدوده ۸.۱ میلیون واحد، توان بازار برای بازگشت به سطوح بالاتر، وضعیت شاخص هم‌وزن و تغییرات جریان نقدینگی حقیقی از مهم‌ترین متغیرهای قابل رصد خواهند بود.
چنانچه تقاضا تقویت شود و ورود نقدینگی به سهام استمرار پیدا کند، امکان کاهش فشار فروش و شکل‌گیری حرکت‌های جبرانی وجود خواهد داشت. در مقابل، تداوم خروج پول حقیقی و افزایش عرضه در نمادهای بزرگ می‌تواند نوسانات بازار را تشدید کند.
همچنین روند نرخ ارز، تحولات سیاسی و اخبار اثرگذار بر سودآوری شرکت‌ها می‌توانند در شکل‌گیری انتظارات معامله‌گران نقش داشته باشند.
جمع‌بندی
بورس تهران در هفته منتهی به ۲۹ مهرماه، هفته‌ای پرنوسان را پشت سر گذاشت و با وجود تلاش برای حفظ سطوح بالای شاخص، در نهایت با عقب‌نشینی نماگر اصلی بازار مواجه شد. افت حدود ۲۵۵ هزار واحدی شاخص کل نسبت به پایان هفته قبل، خروج قابل‌توجه پول حقیقی در معاملات پایانی هفته و تفاوت عملکرد شاخص کل و هم‌وزن، تصویری از بازاری محتاط و ناهمگون ارائه می‌دهد.
در چنین شرایطی، مسئله اصلی بورس در آغاز آبان‌ماه، صرفاً بازگشت شاخص به مسیر صعودی نیست؛ بلکه توان بازار برای جذب نقدینگی، حفظ تقاضای مؤثر و عبور از فضای احتیاط و نوسان است. تداوم رشد زمانی از پشتوانه بیشتری برخوردار خواهد بود که افزایش شاخص‌ها با بهبود وضعیت کلی نمادها و ورود پایدار پول حقیقی همراه شود.
نظر شما