بازار؛ گروه صنعت: وجیه‌الله جعفری، معاون معدن و صنایع معدنی وزارت صمت در مراسم افتتاحیه هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی سنگ، گفت: بیش از ۳.۵ میلیارد تن ذخیره قطعی سنگ تزئینی در کشور داریم، اما صرف داشتن ذخایر معدنی کافی نیست و باید بتوانیم از این ظرفیت به‌صورت بهره‌ور استفاده کنیم.
وی افزود: از مجموع ذخایر موجود، واحدهایی که دارای پروانه بهره‌برداری هستند، حدود ۳۲ میلیون تن ظرفیت اسمی دارند، اما میزان استخراج حدود ۱۱.۵ میلیون تن است که معادل حدود یک‌سوم ظرفیت موجود می‌شود.
وی ادامه داد: در حوزه فرآوری نیز حدود ۲۲۵ میلیون مترمربع ظرفیت اسمی واحدهای دارای پروانه بهره‌برداری وجود دارد، در حالی که تولید حدود ۸۰ میلیون مترمربع است؛ بنابراین در این بخش نیز حدود ۳۰ درصد ظرفیت موجود مورد استفاده قرار می‌گیرد.
معاون وزیر صمت با تاکید بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش سنگ گفت: باید از این ظرفیت در قالب یک زنجیره کامل استفاده کنیم؛ به این معنا که بازار داشته باشیم و صادرات را توسعه دهیم. در مقطعی نیز سرعت خوبی داشتیم و بازارهای مناسبی در اختیار کشور بود، اما به دلایلی بخشی از این بازارها را از دست دادیم.
وی با اشاره به ضرورت هماهنگی در سطح جهانی برای معرفی سنگ ایران اظهار کرد: باید تلاش کنیم سنگ ایران در سطح جهانی به یک برند تبدیل شود. در گذشته سنگ ایران در بسیاری از نقاط جهان شناخته شده بود و به‌عنوان یک برند مورد پذیرش قرار داشت، اما امروز بخشی از این جایگاه را از دست داده‌ایم.
تشکیل ستاد سنگ
جعفری گفت: طی دو سال گذشته تلاش کردیم میان مجموعه‌های فعالان اقتصادی و بخش‌های مختلف مرتبط با صنعت سنگ، ارتباطی نزدیک و مبتنی بر همدلی ایجاد کنیم. در همین راستا، ستاد سنگ تشکیل شد که عمده اعضای آن بخش خصوصی هستند و هدف از ایجاد آن تدوین طرح جامع سنگ‌های تزئینی است، به‌طوری که از اکتشاف و استخراج تا فرآوری، بازار و تجارت را دربرگیرد.
جعفری با بیان این که اگر نتوانیم زنجیره را به‌صورت یکپارچه ببینیم و همه بخش‌ها را در کنار یکدیگر قرار دهیم، نمی‌توانیم از ظرفیت‌های موجود استفاده کنیم، گفت: در شرایط فعلی، حدود ۳۰ درصد ظرفیت ایجاد شده در بخش سنگ مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. این وضعیت در برخی صنایع نیز وجود دارد، اما با توجه به ظرفیت‌های کشور در حوزه سنگ، باید برای افزایش بهره‌وری و استفاده از ظرفیت‌های موجود برنامه‌ریزی کنیم.
معاون وزیر صمت گفت: میزان صادرات سنگ در سال گذشته حدود ۲۳۰ میلیون دلار بوده، این در حالی است که هدف‌گذاری ما دستیابی به صادرات یک‌ونیم تا دو میلیارد دلاری بوده و فاصله میان عملکرد فعلی و ظرفیت موجود بسیار زیاد است.
وی نمایشگاه سنگ را یکی از ارکان توسعه این صنعت دانست و گفت: این نمایشگاه می‌تواند به هم‌راستایی فعالان و برندسازی برای سنگ ایران کمک کند. سال‌های مختلفی را از دست داده‌ایم، اما حتی در شرایط فعلی نیز این موضوعات را دنبال می‌کنیم.
معاون وزیر صمت در ادامه با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه اکتشاف اظهار کرد: اصل ذخایر سنگ در کشور وجود دارد و هدف از اکتشاف، صرفا شناسایی ذخیره نیست، بلکه باید اطلاعات دقیق‌تری برای نحوه استخراج در اختیار داشته باشیم.
وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در صنعت سنگ کشور گفت: پتانسیل قابل توجهی در این حوزه وجود دارد و در بسیاری از نقاط جهان ممکن است چنین ظرفیتی وجود نداشته باشد، اما بازار و نحوه استفاده از این ظرفیت در اختیار دیگران باشد.
وی تشکیل فدراسیون جهانی سنگ را اقدامی موثر در جهت تقویت هماهنگی‌های بین‌المللی دانست و گفت: تشکیل این فدراسیون کار بسیار خوبی است و ما نیز هر کمکی که از دستمان برآید، انجام خواهیم داد. یکی از ضعف‌های اصلی ما، نبود هماهنگی کافی در سطح جهانی و از دست رفتن بخشی از بازارهای بین‌المللی است.
حفاظت از محیط زیست در کنار توسعه استخراج
وی درباره الزامات زیست‌محیطی در فعالیت‌های معدنی گفت: در حوزه استخراج، منابع طبیعی و محیط زیست باید در راس کار قرار داشته باشند، چرا که این منابع متعلق به کشور است و باید از آنها حفاظت شود.
جعفری گفت: در عین حال، نمی‌توان صرفا با رویکرد «برداشت نکردن و حبس کردن» با موضوع ذخایر معدنی برخورد کرد. چنین رویکردی در عمل می‌تواند به حبس ذخایری منجر شود که در مقاطعی امکان استفاده اقتصادی از آنها وجود دارد.
معاون وزیر صمت ادامه داد: باید شرایطی تعیین شود که با رعایت الزامات زیست‌محیطی و منابع طبیعی، امکان برداشت از ذخایر فراهم باشد. یکی از روش‌هایی که می‌تواند در این زمینه مورد توجه قرار گیرد، توسعه استخراج زیرزمینی است. با توسعه استخراج زیرزمینی می‌توان ضمن استفاده از ذخایر، محیط بیرونی را نیز بیشتر حفظ کرد و حتی در برخی موارد، فضاهای ایجادشده پس از برداشت می‌توانند ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری جدیدی ایجاد کنند.
جعفری با اشاره به ظرفیت بیش از پنج هزار واحد فعال در حوزه فرآوری سنگ گفت: بخشی از واحدها از فناوری‌های جدید استفاده می‌کنند و روند به‌روزرسانی فناوری نیز باید ادامه پیدا کند. استفاده از فناوری‌های جدید می‌تواند به افزایش راندمان و بهره‌وری کمک کند تا از سنگی که با دشواری استخراج می‌شود، بیشترین استفاده صورت گیرد.
وی با اشاره به زنجیره تجهیزات و ماشین‌آلات صنعت سنگ اظهار کرد: بخش مهمی از این زنجیره به سرمایه‌گذاری و تجهیزات و ماشین‌آلات مربوط می‌شود و امروز بخش عمده تجهیزات مورد نیاز در داخل کشور ساخته می‌شود.
معاون وزیر صمت، تجارت و بازار را از مهم‌ترین حلقه‌های زنجیره صنعت سنگ دانست و گفت: متاسفانه در حوزه بازار و تجارت با مشکلاتی مواجه هستیم و لازم است انجمن، ستاد سنگ و مجموعه فعالان این بخش، برنامه‌های خود را در این زمینه دنبال کنند. اگرچه شرایط جاری کشور مسائل و اولویت‌های دیگری را نیز پیش روی ما قرار داده است، اما این موضوع نباید از دستور کار خارج شود و باید برای حل مشکل بازار صنعت سنگ برنامه‌ریزی کنیم.
وی در مورد بازار داخلی سنگ گفت: از حدود ۸۰ میلیون مترمربع تولید، نزدیک به ۶۵ میلیون مترمربع در بازار داخلی مصرف می‌شود، اما این میزان نمی‌تواند به‌تنهایی برای ظرفیت تولید ۳۲ میلیون تن سنگ بازار کافی ایجاد کند و فاصله قابل توجهی میان ظرفیت تولید و بازار وجود دارد.
ضرورت استفاده از ضایعات معدنی
معاون وزیر صمت در ادامه با اشاره به موضوع ضایعات معادن سنگ گفت: در حال حاضر حدود ۱۱ میلیون تن سنگ استخراج می‌کنیم، اما حجم قابل توجهی ضایعات نیز در این فرآیند ایجاد می‌شود. ضایعات مواد معدنی به معنای غیرقابل استفاده بودن آنها نیست و باید برای استفاده مجدد از این ظرفیت برنامه‌ریزی شود.
جعفری در مورد چالش تامین مواد ناریه مورد نیاز معادن نیز گفت: مشکلات تامین مواد ناریه به‌طور کامل برطرف نشده، اما حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد شرایط تامین نسبت به گذشته بهبود یافته است.
نظر شما