سمیه شوریابی؛ بازار: صنعت پالایشی همواره یکی از تاثیرگذارترین و بنیادی‌ترین صنایع بورس اوراق بهادار تهران بوده است؛ اما نگاهی به تحولات ژئوپلیتیک و متغیرهای کلان اقتصادی نشان می‌دهد که این گروه ممکن است در آستانه ورود به یک فاز اصلاحی پرریسک و بااهمیت قرار گرفته باشد.
افشین دهقانی، کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه، در بررسی اخیر خود از چشم‌انداز نمادهای پالایشی، از احتمال شکل‌گیری یک سناریوی نزولی سنگین پرده برداشته و معتقد است همگرایی چند محرک پرقدرت داخلی و بین‌المللی می‌تواند سودآوری این شرکت‌ها را با چالش جدی مواجه کند.
کالبدشکافی سناریو؛ هم‌افزایی متغیرهای تهدیدکننده حاشیه سود
به عقیده دهقانی، این سناریوی احتمالی بر پایه ۵ محور کلیدی استوار است:
۱. فشار سنگین بر قیمت جهانی نفت و فرآورده‌ها:
پیشنهاد اخیر فرانسه مبنی بر آزادسازی حدود ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک اعضای آژانس بین‌المللی انرژی (شامل ۵۰ میلیون بشکه نفت خام و ۵۰ میلیون بشکه گازوئیل)، شوک روانی و فیزیکی تازه‌ای به سمت عرضه وارد می‌کند که می‌تواند به نزول ادامه‌دار قیمت‌های جهانی نفت خام منجر شود.
۲. فشردگی کرک‌اسپردها (Crack Spread):
با افزایش عرضه و تعدیل قیمت سوخت‌هایی نظیر گازوئیل، فاصله قیمتی فرآورده و نفت خام منقبض شده و این امر مستقیماً حاشیه سود عملیاتی پالایشگاه‌ها را منقبض خواهد کرد.
۳. سیگنال‌های سیاسی و احتمال توافق:
پررنگ شدن احتمال گشایش‌های دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده، بازیگر کلیدی احساسات و ساختار ارزش‌گذاری در بازار خواهد بود.
۴. تعدیل و افت نرخ ارز:
تحقق سناریوی توافق معمولاً کاهش یا ثبات پایدار نرخ ارز آزاد و نیمایی را در پی دارد؛ متغیری که محرک اصلی درآمد ریالی صنایع دلاری از جمله پالایشی‌هاست.
۵. ریسک دستکاری و بازنگری در نرخ خوراک:
هرگونه تغییر، اصلاح فرمول یا عدم تعدیل متناسب نرخ خوراک نسبت به نرخ فروش، فشار مضاعفی بر تراز سود و زیان این مجموعه‌ها تحمیل خواهد کرد.
جمع‌بندی
این کارشناس بازار سرمایه در جمع‌بندی تحلیل خود خاطرنشان می‌کند: چنانچه این قطعات پازل—از فشار عرضه جهانی ناشی از طرح آزادسازی ذخایر آژانس بین‌المللی انرژی گرفته تا افت نرخ ارز و سناریوی احتمالی توافق سیاسی—به‌صورت هم‌زمان کنار هم قرار گیرند، می‌توانند فشار مضاعف و کم‌سابقه‌ای بر سود هر سهم (EPS) و نسبت‌های ارزندگی نمادهای این گروه وارد کنند. بر این اساس، انتظار می‌رود نمادهای پالایشی با یک دوره ریزش یا اصلاح قیمتی عمیق و سنگین روبرو شوند.
دهقانی در ادامه تأکید کرد که تحلیل فوق صرفاً دیدگاه و ارزیابی شخصی مبتنی بر سناریوهای مفروض است؛ این گزارش به‌منزله قطعیت رویدادها یا سیگنال مستقیم برای خرید و فروش نبوده و هرگونه اقدام سرمایه‌گذاری نیازمند مدیریت ریسک و ارزیابی مستقل معامله‌گران است.
نظر شما