سمیه شوریابی؛ بازار: معاملات بورس تهران در روز دوشنبه ۹ شهریور در شرایطی پایان یافت که شاخص کل توانست روند صعودی خود را حفظ کند، اما رفتار شاخص هموزن تصویری متفاوت از بازار ارائه داد.
شاخص کل بورس با رشد ۳۱ هزار و ۷۴۶ واحدی معادل ۰.۴۹ درصد در ارتفاع ۶ میلیون و ۵۴۷ هزار واحد ایستاد. در مقابل، شاخص هموزن ۶ هزار و ۱۸۹ واحد افت کرد و با کاهش ۰.۳۴ درصدی به محدوده یک میلیون و ۸۲۱ هزار واحد رسید.
این واگرایی یکی از مهمترین اتفاقات معاملات امروز بود؛ چراکه شاخص کل وزن بیشتری به شرکتهای بزرگ اختصاص میدهد و رشد چند نماد شاخصساز میتواند آن را در محدوده مثبت نگه دارد، در حالی که شاخص هموزن وضعیت طیف گستردهتری از نمادها را منعکس میکند.
به این ترتیب، سبز ماندن شاخص کل در معاملات امروز را نمیتوان بهتنهایی نشانه قدرت فراگیر تقاضا در بازار دانست.
نیمی از بازار در محدوده مثبت
در پایان معاملات امروز، حدود ۵۰ درصد نمادهای بازار مثبت بودند و بخش قابلتوجهی از نمادها در محدوده منفی معامله شدند. این موضوع در کنار افت شاخص هموزن نشان میدهد فشار فروش در بخش مهمی از بازار وجود داشته و تقاضا بیشتر در سمت نمادهای بزرگ متمرکز بوده است، در واقع بازار امروز دو چهره متفاوت داشت؛ از یک سو شاخص کل تحت تأثیر بزرگان بازار رشد کرد و از سوی دیگر، بخش زیادی از سهام کوچک و متوسط با افزایش عرضه مواجه شدند.
این وضعیت برای معاملهگران اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا در صورتی که رشد شاخص کل بدون بهبود وضعیت شاخص هموزن ادامه پیدا کند، احتمال افزایش شکاف میان شاخص و بدنه بازار بیشتر خواهد شد.
۵۱.۵ هزار میلیارد تومان ارزش معاملات
ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی در پایان معاملات امروز به حدود ۵۱ هزار و ۵۹۶ میلیارد تومان رسید و حجم معاملات نیز ۱۱۲.۲ میلیارد سهم ثبت شد، این ارقام نشان میدهد بازار همچنان از گردش مالی قابلتوجهی برخوردار است، اما نکته مهم آن است که افزایش ارزش معاملات الزاماً به معنای ورود نقدینگی جدید نیست.
در شرایطی که بیش از ۲ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شده، بخش قابلتوجهی از این گردش مالی میتواند ناشی از جابهجایی سهام میان خریداران و فروشندگان و افزایش فعالیت در سمت عرضه باشد.
خروج ۲ هزار میلیارد تومانی پول حقیقی
یکی از مهمترین سیگنالهای معاملات امروز، خروج ۲ هزار و ۷۳ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی بود، این اتفاق در شرایطی رخ داد که بازار در روزهای گذشته روند صعودی قدرتمندی را تجربه کرده و شاخص کل نیز به قلههای تاریخی جدیدی رسیده بود.
به نظر میرسد بخشی از معاملهگران پس از رشدهای اخیر، ترجیح دادهاند بخشی از سود خود را شناسایی کرده و ریسک پرتفوی خود را کاهش دهند. در کنار این موضوع، افزایش نااطمینانیهای سیاسی نیز بر تصمیم سرمایهگذاران اثرگذار بوده است.
از سوی دیگر، سرانه خرید حقیقیها حدود ۱۰۴ میلیون تومان و سرانه فروش حدود ۸۸ میلیون تومان ثبت شد و قدرت خرید نیز ۱.۱۸ بود. با این حال، این برتری نسبی در سرانه خرید نتوانست مانع خروج قابلتوجه پول حقیقی از بازار شود.
ریسک سیاسی دوباره به بورس برگشت
یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر معاملات امروز، افزایش ریسکهای سیاسی و نظامی بود، بورس تهران معاملات هفته را در شرایطی آغاز کرده بود که شاخص کل در معاملات شنبه با جهش بیش از ۱۲۹ هزار واحدی از مرز ۶.۵ میلیون واحد عبور کرده بود و به ۶ میلیون و ۵۱۶ هزار واحد رسید.
اما تشدید تنشهای نظامی در شب گذشته موجب شد فضای معاملات امروز تغییر کند و سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری در سمت خرید و فروش قرار بگیرند. گزارشهای بازار نیز افزایش ریسک سیستماتیک و شدت گرفتن موج عرضه را از عوامل مهم رفتار امروز معاملهگران عنوان کردهاند.
در چنین شرایطی، حتی اگر ارزشگذاری برخی شرکتها و چشمانداز سودآوری آنها همچنان جذاب باشد، افزایش ریسک سیستماتیک میتواند تصمیم سرمایهگذاران را تحت تأثیر قرار دهد و آنها را به سمت کاهش ریسک و شناسایی سود سوق دهد.
فرابورس نیز تحت فشار فروش
در معاملات فرابورس نیز وضعیت چندان متفاوت نبود. شاخص کل فرابورس در جریان معاملات صبح با افت مواجه شد و در محدوده منفی قرار گرفت، این موضوع در کنار افت شاخص هموزن بورس، تأیید دیگری بر این نکته بود که رشد شاخص کل بورس عمدتاً از سوی شرکتهای بزرگ و شاخصساز حمایت شده و هنوز به بخش گستردهای از بازار سرایت نکرده است.
چرا سبز بودن شاخص کل کافی نیست؟
بازار سرمایه امروز نمونهای روشن از تفاوت میان «رشد شاخص» و «رونق بازار» بود، رشد شاخص کل در شرایطی که شاخص هموزن کاهش یافته، حدود نیمی از نمادها منفی بودهاند و پول حقیقی از بازار خارج شده، نشان میدهد جریان تقاضا هنوز گسترده نشده است.
برای تداوم روند صعودی قدرتمند، بازار نیازمند آن است که علاوه بر نمادهای بزرگ، نقدینگی به گروههای کوچک و متوسط نیز وارد شود. در غیر این صورت، رشد شاخص کل ممکن است با کاهش مشارکت عمومی بازار همراه شود.
بورس در نقطه حساس
معاملات ۹ شهریور را میتوان یک روز هشدار برای معاملهگران پس از رکوردشکنیهای اخیر دانست، شاخص کل همچنان در مسیر صعودی قرار دارد و حتی امروز نیز موفق شد سقف جدیدی را ثبت کند، اما همزمان نشانههایی از افزایش عرضه و احتیاط سرمایهگذاران نمایان شده است.
از یک طرف، ورود نقدینگی به نمادهای بزرگ میتواند به حفظ روند شاخص کل کمک کند و از طرف دیگر، تداوم خروج پول حقیقی و افت شاخص هموزن میتواند زمینه را برای یک دوره استراحت یا اصلاح در بخشی از بازار فراهم کند.
چشمانداز معاملات
در کوتاهمدت، رفتار بازار بیش از گذشته به دو متغیر اصلی وابسته خواهد بود؛ نخست، وضعیت ریسکهای سیاسی و نظامی و دوم، مسیر جریان نقدینگی حقیقی، اگر ریسکهای سیستماتیک کاهش یابد و پول حقیقی مجدداً به بازار بازگردد، رشد شاخص کل میتواند با افزایش مشارکت سایر گروهها همراه شود و روند صعودی بازار از حالت محدود به نمادهای شاخصساز خارج شود.
اما اگر خروج پول حقیقی ادامه پیدا کند و شاخص هموزن نیز همچنان در مسیر نزولی باقی بماند، احتمال افزایش فشار فروش و شکلگیری اصلاح در بخشی از نمادها بیشتر خواهد شد.
در چنین فضایی، معاملهگران احتمالاً بیش از گذشته به صورتهای مالی، سودآوری شرکتها، ارزشگذاری، نرخ ارز و وضعیت صنایع توجه خواهند کرد و از تصمیمهای هیجانی فاصله خواهند گرفت.
جمعبندی
بورس تهران در ۹ شهریور اگرچه یک روز مثبت را در کارنامه شاخص کل ثبت کرد، اما بررسی جزئیات معاملات نشان میدهد بازار در وضعیت کاملاً قدرتمندی قرار نداشت، رشد ۰.۴۹ درصدی شاخص کل در کنار افت ۰.۳۴ درصدی شاخص هموزن، مثبت بودن تنها حدود نیمی از نمادها و خروج ۲ هزار و ۷۳ میلیارد تومان پول حقیقی تصویری دوگانه از بازار ارائه میدهد.
بنابراین، پیام اصلی معاملات امروز را میتوان اینگونه خلاصه کرد: شاخص کل همچنان صعودی است، اما بدنه بازار نیازمند بازگشت نقدینگی و کاهش ریسکهای سیاسی است، در شرایط فعلی سبزپوشی شاخص کل بهتنهایی نمیتواند معیار مناسبی برای سنجش قدرت بازار باشد و برای ارزیابی دقیقتر باید همزمان روند شاخص هموزن، ارزش معاملات، جریان پول حقیقی و گستردگی تقاضا در میان صنایع و نمادهای مختلف را زیر نظر گرفت.
نظر شما