نظم جدید با برتری ایران در منطقه؛ تهران چگونه خاورمیانه جدید را شکل می‌دهد؟

به گزارش بازار، نیوزویک در نوشتاری به قلم «ام او کانر» معاون سردبیر بخش امنیت ملی و سیاست خارجی این رسانه آمریکایی نوشت: ایران با به چالش کشیدن خواسته های آمریکا، اهداف خود را در خاورمیانه پیگیری می کند. هدف اصلی ایران هسته ای شدن نیست، هر چند که آمریکا و (رژیم) اسرائیل بر این موضوع تمرکز دارند.

جمهوری اسلامی ایران همواره تولید سلاح کشتار جمعی را نفی کرده و در سراسر جنگ اخیر، این کشور ابزار بالقوه دیگری را در شکل کنترل تنگه هرمز گسترش داده است.

این وضعیت جدید ممکن است بزودی و با انتشار گزارش هایی درباره توافق احتمالی بین ایران و عمان رسمیت یابد. توافق احتمالی این دو کشور به دنبال ایجاد سازوکاری برای دریافت هزینه خدمات توسط هر دو کشورِ واقع در امتداد کریدور حیاتی تجارت نفت و گاز است که می تواند نقش کلیدی در دستیابی به توافق نهایی صلح داشته باشد.

جواد حیران نیا مدیر مطالعات خلیج فارس در مرکز تحقیقات علمی و مطالعات راهبردی به نیوزویک گفت: مهم ترین هدف ایران، تبدیل دستاوردهای نظامی و فشارهای ناشی از جنگ به امتیازی پایدار و دارای رسمیت راهبردی، یعنی تسلط بر تنگه هرمز است. تهران به دنبال اعمال کنترل و نفوذ خود بر آبراه حیاتی جهان و به ویژه در مقابل آمریکا است که یک واقعیت غیرقابل انکار و غیرقابل بازگشت محسوب می شود.

حیران نیا گفت: از نگاه تهران، به رسمیت شناخته شدن جایگاه ایران به عنوان یک نقش آفریق قدرتمند در منطقه، مهم تر از هر چیز دیگری است زیرا راه را برای تحقق اهداف اصلی این کشور یعنی تقویت کنترل بر تنگه هرمز و دستیابی به ضمانت های امنیتی هموار می کند.

در بخشی دیگر از گزارش این رسانه آمریکایی آمده است، ایران تنها کشور در منطقه نیست که در همکاری با کشورهای متحدش سرمایه‌ گذاری کرده است. ناآرامی و آشوب های ناشی از سال‌ها بحران و اکنون یک جنگ فعال، علاوه بر این که باعث بروز تحولات تازه شده است، تغییرات جاری در شکاف های ژئوپلیتیک خاورمیانه را شتاب بخشیده است.

نیوزویک خاطرنشان کرد، تحولات کنونی تاکنون تاثیراتی جدی در دخالت آمریکا در خاورمیانه داشته است. به غیر از تخلیه مهمات حیاتی از جمله سامانه ای رهگیر، شرکای واشنگتن اکنون کارامدی و روابط امنیتی واشنگتن را زیر سوال می برند.

رندی منر ژنرال بازنشسته نیروی هوایی آمریکا و معاون سابق ستاد مشترک گارد ملی گفت، جنگ آمریکا علیه ایران «تاثیر منفی مهمی» بر منافع آمریکا داشته که از خاورمیانه فراتر رفته است.

سخنگوی سابق پنتاگون نیز تصویری تیره از روابط آمریکا با کل جهان به دلیل جنگ ایران و قبل از آن دخالت نظامی در ونزوئلا ترسیم کرد و نوشت: چین به مانورهای نظامی بیشمار خود در منطقه هند اقیانوس آرام و تهدید تایوان ادامه می دهد. آن‌ها اقدامات ما در سایر نقاط جهان را مشاهده و آن را فرصتی برای خود تلقی می‌کنند. روسیه نیز به جنگ خود در اوکراین ادامه می‌دهد، زیرا می‌داند که ما درگیر مسائل دیگر نقاط جهان هستیم. بنابراین، این تقویت قوای نظامی که ما در طول دوران فعالیت دولت ترامپ در مناطقی مانند آمریکای جنوبی و اکنون خاورمیانه شاهد آن بوده‌ایم، نشان می‌دهد که این دولت از مسیر اصلی خود و مسائل واقعاً حیاتی برای امنیت آمریکا خارج شده است.

جورجیو کافیرویو (Giorgio Cafiero) مدیرعامل شرکت مشاوره ریسک ژئوپلیتیک «گلف استیت آنالیتیکس» (Gulf State Analytics) مستقر در واشنگتن گفت که ایران از گذشته بر روی روابط نزدیک تر با چین سرمایه گذاری کرده است و همزمان برای حذف حضور نظامی آمریکا در منطقه تلاش کرده است. این کشور در عین حال این استدلال خود بین دولت های عربیِ میزبان پایگاه های نظامی آمریکا را تقویت کرده که این پایگاه ها بیشتر از این که متضمن ثبات این کشورها باشد باعث ناامنی آن ها شده است. حال سران کشورهای حوزه خلیج فارس از این دیدگاه استقبال کنند یا نکنند، جنگ اخیر آمریکا از دید بسیاری در منطقه، اعتبار روایت تهران را تقویت کرده است. جمهوری اسلامی ایران با توجه به جایگاه جغرافیایی خود در تنگه هرمز به خوبی در جایگاهی قرار دارد که می تواند نفوذ خود بر کشورهای عربی خلیج فارس را افزایش داده و توازن قوا در منطقه را به شیوه ای پایدار، حتی بعد از فروکش کردن بحران کنونی، شکل دهد.