بازار؛ گروه بین الملل: در حالی که دیپلماسی خاموش در منطقه، گمانهزنیها درباره یک «صلح پایدار» میان صنعا و ریاض را تقویت میکرد، کلام اخیر رهبری انصارالله، معادلات امنیتی شبهجزیره عربستان را به شرایط جدیدی سوق داد. سخنان سید عبدالملک الحوثی در ایام عاشورا، فراتر از یک بیانیه مذهبی، یک مانیفست استراتژیک برای خروج از وضعیت مبهم «نه صلح و نه جنگ» بود. با تاکید بر لزوم بازپسگیری حاکمیت ملی و مقابله با محاصره، صنعا سیگنال آشکاری به ریاض و واشینگتن ارسال کرد: گذار از مدیریت بحران به سمت بازپسگیری قدرت، حتی به قیمت بازگشت به مواجهه نظامی.
در حالی که دیپلماسی خاموش در منطقه، گمانهزنیها درباره یک «صلح پایدار» میان صنعا و ریاض را تقویت میکرد، کلام اخیر رهبری انصارالله، معادلات امنیتی شبهجزیره عربستان را به شرایط جدیدی سوق داد.
خروج از وضعیت مسالمتآمیزِ کاذب: تحلیل چرخش از دیپلماسی به بسیج عمومی
در سالهای اخیر، یمن در یک وضعیت «نه جنگ نه صلح» قرار داشته است؛ جایی که نه جنگ تمامعیار جریان داشت و نه صلح پایدار تثبیت شده بود. اما تحلیل ادبیات اخیر مقامات صنعا نشان میدهد که این وضعیت «تعلیق استراتژیک» دیگر برای انصارالله قابل تحمل نیست. سخنرانی اخیر در روز عاشورا، با تمرکز بر مفاهیم «استقلال» و «عزت»، عملاً توافقات غیررسمی تحت سایه محاصره را زیر سوال برده است. انصارالله با فراخوان برای بسیج عمومی و آموزشهای نظامی عمومی، در حال آمادهسازی زیرساختهای اجتماعی خود برای سناریوی برخورد است. این حرکت نشان میدهد که صنعا در حال جایگزینی استراتژی «صبر استراتژیک» با استراتژی «آمادگی برای مقابله فعال» است.
سخنان سید عبدالملک الحوثی در ایام عاشورا، فراتر از یک بیانیه مذهبی، یک مانیفست استراتژیک برای خروج از وضعیت مبهم «نه صلح و نه جنگ» بود. با تاکید بر لزوم بازپسگیری حاکمیت ملی و مقابله با محاصره، صنعا سیگنال آشکاری به ریاض و واشینگتن ارسال کرد: گذار از مدیریت بحران به سمت بازپسگیری قدرت، حتی به قیمت بازگشت به مواجهه نظامی.
بازپسگیری ثروتهای ملی: اقتصاد سیاسی جنگ در چشمانداز جدید
یکی از محورهای اصلی که ادبیات جدید صنعا را از بیانیههای سنتی متمایز میکند، تمرکز بر «ثروتهای ملی» است. در تحلیلهای اقتصادی-سیاسی، کنترل منابع ارزی و درآمدهای نفتی و گازی یمن، کلید اصلی قدرت در مذاکرات است. انصارالله با تاکید بر لزوم بازپسگیری این داراییها، مستقیماً به دولت عدن و رقبای منطقهای اشاره دارد. این رویکرد نشان میدهد که تقابل آینده تنها بر سر مرزهای جغرافیایی نیست، بلکه بر سر مالکیت اقتصادی و دارایی های اقتصادی یمن است. از دیدگاه نخبگان، این یعنی انصارالله قصد دارد با فشار بر گلوگاههای اقتصادی، مشروعیت دولتهای تحت حمایت ائتلاف را با چالش بنیادین روبرو کند.
بازگشت به ادبیات نظامی: از دفاع فعال تا تهدید مستقیم به ائتلاف
تغییر لحن از «دفاع از خاک» به «تشدید نظامی» در تیتر خبرهای منطقه، نشاندهنده تغییر در دکترین امنیتی انصارالله است. اگر در دورههای پیشین، سخن از «مقابله با تجاوز» بود، اکنون صحبت از «مقابله با تهدیدات پیش رو» و تقویت توان رزمی برای تغییر معادلات مطرح است. دادههای آماری از حجم آموزشهای نظامی اخیر در مناطق تحت کنترل صنعا، حاکی از آن است که این جنبش در حال گذار از یک نیروی شبهنظامی به یک ارتش منظم با قابلیتهای موشکی و پهپادی پیشرفته است. این تغییر، موازنه قدرت را در دریای سرخ و خلیج فارس به شدت تحت تاثیر قرار داده و ریاض را در موقعیت تدافعی قرار میدهد.
چالشهای امنیتی عربستان: پیامدهای تنش در سایه تغییرات منطقهای
عربستان سعودی که در سالهای اخیر تلاش کرده است با پروژههای اقتصادی مانند «Vision 2030» از درگیریهای منطقهای فاصله بگیرد، اکنون با واقعیت جدیدی روبروست: بازگشت تنش به مرزهای جنوبی. سخنان انصارالله درباره «ائتلاف آمریکایی-سعودی»، نشان میدهد که صنعا هنوز ریاض را به عنوان یک بازیگر مستقل نمیبیند و آن را بخشی از ساختار امنیتی غرب تلقی میکند. برای ریاض، این یعنی هزینه امنیت داخلی و پروژههای توسعهای خود را باید به احتمال بازگشت جنگهای پرهزینه و خطرساز از سمت جنوب اختصاص دهد.
وضعیت فعلی یمن را میتوان «آستانه بحران» نامید. انصارالله با رد مدل نه صلح نه جنگ، در حال ترسیم مسیر جدیدی است که یا به یک توافق قدرتمند با بازپسگیری حقوق اقتصادی و سیاسی منجر میشود، یا به یک درگیری نظامی گستردهتر که قواعد بازی در منطقه را تغییر خواهد داد.
انسجام اجتماعی و بسیج عمومی: ابزار قدرت نرم و سخت صنعا
یکی از نکات کلیدی در سخنرانی اخیر، تاکید بر «همبستگی اجتماعی» و «مشارکت حداکثری مردم» بود. انصارالله به خوبی درک کرده است که برای پیروزی در یک جنگ طولانیمدت یا یک فشار اقتصادی شدید، تشکیل جبهه داخلی متحد ضرورت دارد. با استفاده از مناسبتهای مذهبی و ملی (مانند عاشورا)، رهبری صنعا در حال پیوند زدن مفاهیم اعتقادی با وظایف نظامی است. این استراتژی بسیج همهجانبه، ریسک تفرقه داخلی را کاهش داده و قدرت چانهزنی آنها را در میز مذاکرات به عنوان نمایندهای از یک ملت متحد، افزایش میدهد.
چشمانداز آینده: آیا شبه جزیره با یک جنگ جدید یا یک توافق جدید روبروست؟
در جمعبندی، وضعیت فعلی یمن را میتوان «آستانه بحران» نامید. انصارالله با رد مدل نه صلح نه جنگ، در حال ترسیم مسیر جدیدی است که یا به یک توافق قدرتمند با بازپسگیری حقوق اقتصادی و سیاسی منجر میشود، یا به یک درگیری نظامی گستردهتر که قواعد بازی در منطقه را تغییر خواهد داد. با توجه به خروج قدرتمند محور مقاومت از جنگ رمضان و تغییر معادلات به نفع این محور، انتظار میرود که شاهد دادن امتیازهای قابل ملاحظه ای از سوی ریاض به انصارالله باشیم. نتیجه نهایی توسط میزان آمادگی عملیاتی و انسجام داخلی نیروهای انصارالله رقم خواهد خورد.
نظر شما