امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: افزایش هزینه های تولید در صنعت تایر دیگر صرفا به رشد نرخ ارز محدود نمی شود؛ تغییر گروه کالایی مواد اولیه، دشواری دسترسی به منابع ارزی، افزایش هزینه های حمل و نقل و اختلال در مسیرهای تامین نیز به مجموعه عواملی تبدیل شدند که فعالیت تایرسازان را با چالش مواجه کردند. در چنین شرایطی، تداوم ساز و کارهای قیمت گذاری گذشته، به ویژه زمانی که فاصله میان هزینه واقعی تولید و قیمت مصوب افزایش پیدا می کند، می تواند فشار مضاعفی بر نقدینگی شرکت ها و شبکه توزیع وارد کند. از سوی دیگر، محدودیت در تخصیص ارز و رسوب مواد اولیه در گمرک، تناقضی جدی در زنجیره تامین ایجاد کرده است؛ بهگونه ای که برخی تولیدکنندگان با وجود خرید مواد اولیه، امکان استفاده از آن را ندارند و ناچارند برای جلوگیری از توقف خطوط تولید، نیاز خود را از بازار آزاد و با هزینه بالاتر تامین کنند. در این میان، خروج بخشی از محصولات تایری از فرآیند قیمت گذاری دستوری، بار دیگر بحث ضرورت واقعی سازی قیمت ها و ایجاد تعادل میان منافع تولیدکننده و مصرفکننده را مطرح کرده است. با این حال، اصلاح قیمت ها به تنهایی نمی تواند تمام مشکلات این صنعت را برطرف کند و بهبود وضعیت تولید، به تسهیل تامین ارز، رفع موانع ثبت سفارش و ترخیص مواد اولیه و همچنین ایجاد مسیرهای پایدار لجستیکی وابسته است. در همین زمینه، با جمال میرزایی، عضو انجمن صنفی صنعت تایر ایران و مدیرعامل گروه صنعتی «بارز» به گفت و گو اختصاصی پرداختیم؛
تصمیم برای خروج بخشی از تایرها از قیمت گذاری و تعیین قیمت براساس سازوکارهایی که پیش تر در انجمن وجود داشت، تصمیمی منطقی است. تصور می کنم با این اقدام، قیمت ها به واقعیت های اقتصادی نزدیک تر شوند و شرایط فعالیت تولیدکنندگان و شبکه توزیع بهبود پیدا کند
* با توجه به تغییر گروه کالایی برخی مواد اولیه و افزایش نرخ ارز، خروج بخشی از تایرها از فرآیند قیمت گذاری دستوری چه تاثیری بر تولید خواهد داشت؟
با توجه به اینکه گروه کالایی برخی مواد اولیه مورد نیاز صنعت تایر از گروه یک به گروه های دیگر منتقل شده، نرخ ارز نیز از حدود ۱۵۰ هزار تومان به ۱۹۰ هزار تومان و در برخی موارد به ۲۷۰ هزار تومان افزایش یافته است. طبیعتا این تغییرات در کنار رشد قابل توجه هزینه های لجستیکی، متغیرهای مهمی هستند که مستقیما بر هزینه تولید اثر می گذارند. در چنین شرایطی، سازوکار قبلی قیمت گذاری روش مناسبی برای تعیین قیمت نهایی محصولات نبود. سازمان حمایت براساس اطلاعات و هزینه های گذشته تصمیم گیری می کند، درحالیکه ما در صنعت تایر خیلی سریع تحت تاثیر اتفاقات منطقه ای و شرایط اقتصادی کشور قرار می گیریم و هزینه های تولیدمان تغییر می کند. به همین دلیل، تصمیم برای خروج بخشی از تایرها از قیمت گذاری و تعیین قیمت براساس سازوکارهایی که پیش تر در انجمن وجود داشت، تصمیمی منطقی است. تصور می کنم با این اقدام، قیمت ها به واقعیت های اقتصادی نزدیک تر شوند و شرایط فعالیت تولیدکنندگان و شبکه توزیع بهبود پیدا کند.
* آیا این تصمیم می تواند فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد را کاهش دهد؟
بله، یکی از نتایج مهم این تصمیم می تواند کاهش فاصله میان قیمت کارخانه و بازار آزاد باشد. زمانی که قیمت مصوب با هزینه های واقعی تولید تناسب ندارد، تعادل بازار نیز به هم می خورد و شبکه توزیع تحت فشار قرار می گیرد. در ماه های گذشته، فعالان این بخش فشار سنگینی را تحمل کردند. با واقعیتر شدن قیمت ها، هم تولیدکننده و هم توزیع کننده می توانند در فضای باثبات تری فعالیت کنند. از طرف دیگر، فروش مناسب تر محصولات به تامین نقدینگی تولیدکننده کمک می کند و این نقدینگی امکان تامین مواد اولیه و افزایش تولید را فراهم خواهد کرد. در نهایت، انتظار داریم با کاهش هزینه های سربار و بهبود شرایط عرضه، فشار کمتری به مصرف کننده وارد شود و خریدار نیز بتواند نیاز خود را با قیمت منطقی تری تامین کند. بنابراین، این تصمیم فقط به نفع تولیدکننده نیست و می تواند به ایجاد تعادل در زنجیره تولید تا مصرف کمک کند.

امانه های متعددی در کشور برای تامین و تخصیص ارز و انجام فرآیندهای مرتبط ایجاد شدند، اما به نظر می رسد در طراحی و اجرای این سازوکارها، مشکلات و نیازهای واقعی صنعت به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است
* در کنار مشکلات قیمت گذاری، وضعیت تامین مواد اولیه و تخصیص ارز به واحدهای تایرسازی چگونه است؟
در این بخش همچنان با مشکلات جدی مواجه هستیم، سامانه های متعددی در کشور برای تامین و تخصیص ارز و انجام فرآیندهای مرتبط ایجاد شدند، اما به نظر می رسد در طراحی و اجرای این سازوکارها، مشکلات و نیازهای واقعی صنعت به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است. به همین دلیل، تغییرات متعددی در این فرآیندها ایجاد می شود و فعالان صنعت با دشواری مواجه هستند. از طرف دیگر، حواله های ارزی و تخصیص ارز متناسب با نیاز واقعی واحدهای تولیدی انجام نمی شود و شرایط در این حوزه بسیار سخت گیرانه است. حتی در مواردی مواد اولیه در گمرک موجود است، اما به دلیل نداشتن تخصیص ارز یا فراهم نبودن امکان ثبت سفارش، تولیدکننده نمی تواند از مواد خریداری شده استفاده کند. این وضعیت دو پیامد دارد؛ یا تولیدکننده ناچار می شود مواد اولیه مورد نیاز خود را از بازار آزاد و با قیمت های بسیار بالاتر تهیه کند یا در صورت ناتوانی در تامین مواد، با کاهش و آسیب به تولید مواجه می شود. بنابراین، اصلاح فرآیندهای ارزی و تسهیل ثبت سفارش و ترخیص مواد اولیه از ضرورت های مهم صنعت تایر است.
تصور من این است که شرکت های تایرسازی به دلیل حساسیت بالای این محصول و استانداردهای سخت گیرانه ای که در این حوزه وجود دارد، اجازه نخواهند داد مشکلات تامین مواد اولیه به کاهش کیفیت محصولات منجر شود. تایر کالایی حساس است و کیفیت آن اهمیت بسیار زیادی دارد. اکثر شرکت های تولیدکننده، از جمله شرکت خود ما، فعالیت خود را براساس استانداردهای مشخص انجام می دهند و کیفیت همچنان یکی از اولویت های اصلی صنعت تایر است
* با افزایش هزینه های تولید و دشواری تامین مواد اولیه، آیا احتمال افت کیفیت تایرهای تولید داخل وجود دارد؟
تصور من این است که شرکت های تایرسازی به دلیل حساسیت بالای این محصول و استانداردهای سخت گیرانه ای که در این حوزه وجود دارد، اجازه نخواهند داد مشکلات تامین مواد اولیه به کاهش کیفیت محصولات منجر شود. تایر کالایی حساس است و کیفیت آن اهمیت بسیار زیادی دارد. اکثر شرکت های تولیدکننده، از جمله شرکت خود ما، فعالیت خود را براساس استانداردهای مشخص انجام می دهند و کیفیت همچنان یکی از اولویت های اصلی صنعت تایر است. علاوه بر این، شرکت های داخلی در تلاش هستند استانداردهای جدید اروپایی را نیز در حوزه تولید تایر کسب کنند. بنابراین، با وجود مشکلات اقتصادی و محدودیت های تامین، کیفیت نباید قربانی افزایش هزینه های تولید شود و انتظار نداریم شاهد افت کیفیت محصولات باشیم.
* با توجه به مشکلات انرژی، تامین مواد اولیه و محدودیت های لجستیکی، چشم انداز تولید تایر در سه ماهه پایانی سال را چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا امکان رشد تولید وجود دارد؟
مقایسه تولید در سه ماهه پایانی امسال با دوره مشابه سال گذشته باید با توجه به شرایط تولید در هر دو دوره انجام شود. در سه ماهه پایانی سال گذشته، مشکلات انرژی و محدودیت های تامین برق را به شکل فعلی نداشتیم و از طرف دیگر، شرکت ها در تامین مواد اولیه نیز شرایط مناسب تری داشتند. طبیعتا این عوامل بر میزان تولید اثرگذار هستند. امیدواریم در زمستان امسال با مشکل تامین سوخت مواجه نشویم و بتوانیم با تامین سوخت جایگزین، از بروز اختلال در خطوط تولید جلوگیری کنیم. مسئله لجستیک و حمل مواد اولیه نیز یکی دیگر از موضوعات مهم صنعت تایر در ماه های اخیر بوده است. با از دست رفتن امکان استفاده از مسیرهای حمل و نقل دریایی، ناچار شدیم مسیرهای جایگزین برای تامین مواد اولیه پیدا کنیم. ایجاد این مسیرها زمان بر بود و همین موضوع هم بر میزان تولید اثر گذاشت و هم هزینه های تامین را افزایش داد. اگرچه امروز هزینه های لجستیکی به میزان قابل توجهی افزایش یافته، اما در نهایت سازوکارهایی برای جایگزینی مسیرهای قبلی پیدا شده و اکنون تامین مواد اولیه در حال انجام است. امیدواریم با ثبات بیشتر در تامین انرژی، بهبود شرایط ارزی و تداوم مسیرهای جایگزین حمل و نقل، شرکت های تایرسازی بتوانند در ماه های پایانی سال شرایط تولید مناسب تری داشته باشند.








نظر شما