بازار؛ گروه بین الملل: دموکراتها در انتخابات میاندورهای آبان ۱۴۰۵ (نوامبر ۲۰۲۶) کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست گرفتند و بلافاصله وعده دادند که «مسیر پول را تا سرچشمه» دنبال کنند. اکنون گزارشهای واشنگتنپست و رسانههای بینالمللی نشان میدهد که این وعده در آستانه تبدیل شدن به یک واقعیت پرهزینه برای سه متحد اصلی واشنگتن در خلیج فارس است: عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر. این کشورها خود را برای موجی از تحقیقات کنگره درباره اتهامات فساد، معاملات املاک، سرمایهگذاریهای مالی و هدایای نجومی مرتبط با دونالد ترامپ، خانواده و حلقه نزدیکانش آماده میکنند. آنچه این پرونده را از یک رسوایی سیاسی معمولی فراتر میبرد، گره خوردن آن با تصمیمات کلان سیاست خارجی آمریکا در منطقه است؛ از فروش تسلیحات چند ده میلیارد دلاری گرفته تا توافق هستهای با عربستان. برای ایران، این ماجرا یک تحول راهبردی است که میتواند شکاف میان واشنگتن و متحدان عربیاش را عمیقتر کند و فشار یکپارچه علیه تهران را تضعیف نماید.
پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آبان ۱۴۰۵ و تسلط بر هر دو مجلس کنگره، مسیر را برای تحقیقات گسترده درباره روابط مالی دونالد ترامپ با عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر هموار کرده است.
معماری مالی یک رابطه؛ از جت ۴۰۰ میلیون دلاری تا ۵۰۰ میلیون دلار رمزارز
بررسی اسناد و گزارشهای منتشرشده، تصویری دقیق از ابعاد مالی این روابط ترسیم میکند. یکی از برجستهترین موارد، هدیه یک فروند هواپیمای لوکس بوئینگ ۷۴۷-۸ به ارزش حدود ۴۰۰ میلیون دلار از سوی قطر به دولت ترامپ است که پیشتر نیز واکنش دموکراتها را برانگیخته و حتی طرحی برای ممانعت از فروش تسلیحات به دوحه ارائه شده بود. در امارات، نهاد مرتبط با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، از چهرههای ارشد خاندان حاکم، سهام ۵۰۰ میلیون دلاری در شرکت رمزارز «ورلد لیبرتی فایننشال» خریداری کرده است؛ شرکتی که بنیانگذاران آن سه پسر ترامپ و زک ویتکاف، فرزند فرستاده ویژه آمریکا، هستند. سناتور الیزابت وارن این معامله را «فساد آشکار» خوانده است. عربستان نیز در سال ۲۰۲۱ دو میلیارد دلار در «افینیتی پارتنرز»، صندوق سرمایهگذاری خصوصی جارد کوشنر، داماد ترامپ، سرمایهگذاری کرده است. در حوزه املاک نیز خانواده ترامپ از توسعهدهندگان خلیج فارس دهها میلیون دلار حق امتیاز دریافت کرده است. بر اساس افشای مالی سال ۲۰۲۵، درآمد خارجی ترامپ از محل حق امتیاز املاک به ۵۹.۵ میلیون دلار رسید که بیش از ۶۰ درصد آن از کشورهای خلیج فارس بوده است؛ امارات با حدود ۲۲ میلیون دلار، عربستان با حدود ۹ میلیون دلار و قطر با حدود ۵ میلیون دلار در صدر قرار دارند. توسعهدهنده عربستانی «دار الارکان» و بازوی بینالمللی آن «دار گلوبال» ۲۵.۸ میلیون دلار و شرکت اماراتی «داماک» ۱۱.۳ میلیون دلار از این حق امتیازها را پرداخت کردهاند.
واشنگتنپست گزارش داده که دموکراتها پیشاپیش به این سه کشور هشدار دادهاند که تحقیقات در راه است و عدم همکاری میتواند روابط امنیتی و فروش تسلیحات آینده را به خطر بیندازد. محورهای اصلی این تحقیقات شامل معاملات املاک، سرمایهگذاریهای مالی، هدایای نجوم و ارتباط احتمالی این جریانهای پول با تصمیمات سیاست خارجی آمریکا است.
پروندههایی که میتوانند کاخ سفید را بلرزانند؛ از اف-۳۵ تا توافق هستهای ریاض
آنچه این تحقیقات را به یک تهدید وجودی برای روابط واشنگتن-خلیج فارس تبدیل میکند، پیوند میان این جریانهای مالی و تصمیمات کلان سیاستگذاری است. دموکراتها به صراحت هشدار دادهاند که بررسی خواهند کرد آیا این معاملات و هدایا با تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ مرتبط بودهاند یا خیر. یکی از محورهای اصلی، توافق هستهای است که در تیرماه ۱۴۰۵ (ژوئیه ۲۰۲۶) امضا شد و به عربستان اجازه میداد نیروگاههای هستهای با فناوری آمریکایی بسازد؛ توافقی که پیشتر نیز به دلیل مفاد مربوط به غنیسازی سوخت، در کنگره بحثبرانگیز بوده است. محور دیگر، پرونده فروش تسلیحات است. در سال ۲۰۲۶، دولت ترامپ فروش تسلیحات گستردهای را به کشورهای خلیج فارس تصویب کرد. تنها در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، آمریکا ۴۴.۵۱ میلیارد دلار فروش تسلیحات پیشنهادی به شش متحد خاورمیانهای را تأیید کرد که سهم عربستان ۱۲ میلیارد دلار، امارات ۸.۶۱ میلیارد دلار و قطر ۵ میلیارد دلار بود. همچنین فروش ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به ارزش ۲۴.۳ میلیارد دلار به عربستان در سپتامبر ۲۰۲۶ تأیید شد که برای نهایی شدن نیازمند طی مراحل کنگره است. دموکراتها اکنون این اهرم را در دست دارند: هرگونه عدم همکاری کشورهای خلیج فارس با تحقیقات، میتواند به تأخیر یا توقف این فروشهای تسلیحاتی منجر شود؛ اهرمی که کاخ سفید نیز به آن واقف است و استدلال میکند توقف این فروشها میتواند «توانایی عملیاتی متحدان عرب» را تحت تأثیر قرار دهد.
کشورهای خلیج فارس با یک تناقض راهبردی روبرو هستند: از یک سو نمیخواهند اطلاعات حساس مالی خود با ترامپ را افشا کنند، و از سوی دیگر نمیتوانند خطر توقف فروش تسلیحات آمریکایی را نادیده بگیرند. این تنش در حساسترین مقطع ممکن برای امنیت منطقه رخ میدهد.
بازی خطرناک ریاض، ابوظبی و دوحه؛ همکاری نکنید، اما تسلیحات را از دست ندهید
کشورهای خلیج فارس در یک تناقض راهبردی گرفتار شدهاند. از یک سو، دموکراتها به آنها هشدار دادهاند که عدم همکاری با تحقیقات، روابط حیاتیشان با واشنگتن را به خطر میاندازد و میتواند فروش تسلیحات و کمکهای امنیتی آینده را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، دیپلماتها و مقامهای آگاه ارزیابی میکنند که این دولتها بهاحتمال زیاد حاضر به ارائه اطلاعات حساس، از جمله ارتباطات خصوصی و مکاتبات داخلی، به قانونگذاران آمریکایی نخواهند بود. این یعنی یک «بازی خطرناک»: ظاهر همکاری برای حفظ رابطه امنیتی، اما خودداری از ارائه اسناد واقعی که میتواند ماهیت روابط مالی با ترامپ را افشا کند. این تنش در حساسترین مقطع ممکن رخ میدهد؛ زمانی که منطقه همچنان درگیر پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است و کشورهای خلیج فارس هم از بابت امنیت خود نگراناند و هم از بابت هزینههای اقتصادی این جنگ تحت فشار قرار گرفتهاند. گزارشهایی نیز منتشر شده که نشان میدهد برخی از این کشورها نسبت به عدم تحقق وعدههای اقتصادی ترامپ و نادیده گرفته شدن مخالفتشان با جنگ علیه ایران، احساس نارضایتی میکنند; عاملی که میتواند تمایل آنها را به همکاری کامل با کنگره کاهش دهد.
بر اساس افشای مالی سال ۲۰۲۵، درآمد ترامپ از حق امتیاز املاک خارجی به ۵۹.۵ میلیون دلار رسید که بیش از ۶۰ درصد آن از کشورهای خلیج فارس تأمین شده است. امارات با حدود ۲۲ میلیون دلار، عربستان با حدود ۹ میلیون دلار و قطر با حدود ۵ میلیون دلار در صدر هستند.
شکاف در جبهه متحدان؛ فرصتی که برای ایران باز میشود
برای ایران، این پرونده یک تحول راهبردی با پیامدهای چندلایه است. نخست، تنش میان کنگره و کاخ سفید بر سر روابط مالی ترامپ با خلیج فارس، توان و تمرکز واشنگتن برای حفظ یک جبهه متحد و یکپارچه علیه ایران را کاهش میدهد. دولت ترامپ در ماههای اخیر سیاست «فشار حداکثری» خود را تشدید کرده و به جای حمله نظامی یا توافق صلح، بر فشار اقتصادی و محاصره دریایی متمرکز شده است. اما اگر متحدان کلیدی واشنگتن در منطقه به دلیل تحقیقات کنگره، در تأمین مالی این سیاست یا هماهنگی امنیتی با تردید مواجه شوند، اثربخشی این فشار بهطور طبیعی کاهش مییابد. دوم، افشای ابعاد مالی روابط ترامپ با عربستان و امارات، مشروعیت اخلاقی و سیاسی ادعاهای واشنگتن درباره «فساد» و «شفافیت» در نظام بینالملل را تضعیف میکند و به ایران امکان میدهد در عرصه دیپلماسی عمومی، تناقض میان شعارهای آمریکا و واقعیت روابط مالی رئیسجمهور آن را برجسته سازد. سوم، نارضایتی احتمالی کشورهای خلیج فارس از رفتار ترامپ، فضایی برای دیپلماسی همسایگی ایران و کاهش تنش با این کشورها فراهم میکند؛ مسیری که میتواند به تضعیف اتحاد امنیتی آمریکا-خلیج فارس و بازآرایی معادلات منطقه به نفع ثبات و منافع ایران کمک کند. در مجموع، پرونده تحقیقات کنگره درباره ترامپ و خلیج فارس، اگرچه در ظاهر یک نزاع داخلی آمریکایی است، اما پیامدهای آن میتواند به یکی از مهمترین عوامل بازدارنده در برابر سیاستهای خصمانه واشنگتن علیه تهران و یکی از فرصتهای راهبردی برای تقویت جایگاه منطقهای ایران تبدیل شود.
گفته می شود یک نهاد مرتبط با شیخ طحنون بن زاید، ۵۰۰ میلیون دلار در شرکت رمزارز متعلق به پسران ترامپ سرمایهگذاری کرده و صندوق ثروت ملی عربستان نیز دو میلیارد دلار در صندوق جارد کوشنر، داماد ترامپ، سرمایهگذاری کرده است. قطر نیز یک جت لوکس ۴۰۰ میلیون دلاری به دولت ترامپ هدیه داده است.








نظر شما