هزینه ساخت نیروگاه خورشیدی در ایران

افزایش هزینه تأمین انرژی و توجه بیشتر به منابع تجدیدپذیر، نیروگاه‌های خورشیدی را به یکی از گزینه‌های جدی سرمایه‌گذاری تبدیل کرده است. تولید برق از نور خورشید، کاهش وابستگی به شبکه سراسری و امکان فروش برق، از جمله انگیزه‌های اصلی برای ورود به این حوزه هستند.

یکی از اولین سؤالات سرمایه‌گذاران، میزان سرمایه اولیه موردنیاز است. هزینه احداث نیروگاه خورشیدی به ظرفیت، نوع تجهیزات، محل نصب، شرایط اتصال به شبکه و هزینه‌های اجرایی بستگی دارد و نمی‌توان رقم ثابتی برای همه پروژه‌ها اعلام کرد.

هزینه احداث نیروگاه خورشیدی در سال ۱۴۰۵

بر اساس اعلام مدیرکل دفتر بررسی‌های اقتصادی و تأمین منابع مالی ساتبا در مرداد ۱۴۰۵، هزینه احداث یک نیروگاه خورشیدی خانگی ۵ کیلوواتی متصل به شبکه (بدون سیستم ذخیره‌ساز) حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان برآورد شده است.

در ظرفیت‌های بالاتر، سرمایه موردنیاز به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد. برآوردهای بازار برای نیروگاه یک مگاواتی (بدون احتساب هزینه زمین در بسیاری از موارد) معمولاً در محدوده ۵۰ تا ۱۱۰ میلیارد تومان قرار دارد. این ارقام برآورد اولیه هستند و با تغییر نرخ ارز، برند تجهیزات و شرایط پروژه تغییر می‌کنند.

جدول برآورد هزینه بر اساس ظرفیت (سال ۱۴۰۵):

این اعداد نباید به‌عنوان قیمت قطعی در نظر گرفته شوند. هزینه هر کیلووات در پروژه‌های بزرگ‌تر معمولاً کمتر از مقیاس‌های خانگی است، اما شرایط خاص پروژه می‌تواند این نسبت را تغییر دهد.

عوامل مؤثر بر هزینه نهایی ساخت نیروگاه خورشیدی

۱. پنل خورشیدی
بخش عمده هزینه را تشکیل می‌دهد. قیمت پنل‌ها به فناوری (مانند TOPCon یا N-Type)، توان خروجی، راندمان، برند و گارانتی وابسته است. در نیروگاه یک مگاواتی با پنل‌های حدود ۷۰۰ واتی، معمولاً به بیش از ۱۴۰۰ پنل نیاز است.

۲. اینورتر
برق مستقیم پنل‌ها را به برق متناوب تبدیل می‌کند. کیفیت، راندمان، تعداد ورودی‌ها و خدمات پس از فروش اینورتر تأثیر مستقیمی روی عملکرد و هزینه نگهداری سیستم دارد.

۳. سازه و نصب
نوع سازه (پشت‌بامی یا زمینی)، جنس آن و شرایط جغرافیایی منطقه روی هزینه این بخش اثر می‌گذارد. در پروژه‌های زمینی معمولاً فونداسیون و آماده‌سازی بیشتری لازم است.

۴. کابل‌ها و تجهیزات الکتریکی
کابل‌های DC و AC، تابلوهای برق، کلیدها، فیوزها و تجهیزات حفاظتی باید متناسب با ظرفیت انتخاب شوند تا ایمنی و راندمان سیستم حفظ شود.

۵. زمین و آماده‌سازی محل
در نیروگاه‌های زمینی، هزینه زمین و تسطیح آن باید جداگانه محاسبه شود. در پروژه‌های پشت‌بامی این هزینه کمتر است، اما استحکام سقف باید بررسی شود.

۶. طراحی، اجرا و اتصال به شبکه
طراحی مهندسی، نصب، آزمایش و راه‌اندازی بخشی از هزینه است. اگر هدف فروش برق به شبکه باشد، شرایط اتصال و احتمال نیاز به توسعه زیرساخت می‌تواند هزینه را افزایش دهد.

تجهیزات اصلی موردنیاز

• پنل خورشیدی

• اینورتر

• سازه نگهدارنده

• کابل و اتصالات

• تابلوهای برق و تجهیزات حفاظتی

• سیستم مانیتورینگ

باتری و سیستم ذخیره‌ساز فقط در پروژه‌هایی که نیاز به ذخیره انرژی یا تأمین برق در زمان قطع شبکه دارند، اضافه می‌شود و هزینه اولیه را به‌طور محسوسی بالا می‌برد.

صرفه اقتصادی ساخت نیروگاه خورشیدی در سال ۱۴۰۵

صرفه اقتصادی به میزان تولید برق، هزینه اولیه، روش فروش انرژی و شرایط قرارداد بستگی دارد. یکی از روش‌های رایج، فروش برق از طریق قراردادهای خرید تضمینی است.

بر اساس ضوابط ابلاغی وزارت نیرو برای سال ۱۴۰۵:

• نیروگاه‌های خورشیدی تا ظرفیت ۲۰۰ کیلووات: نرخ پایه ۵۸۵۴ تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت

• همان ظرفیت با سیستم ذخیره‌ساز: حدود ۹۱۱۷ تومان

• ظرفیت بیش از ۲۰۰ کیلووات تا یک مگاوات: حدود ۴۶۳۹ تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت

درآمد واقعی به میزان تولید (که به تابش منطقه وابسته است)، تعدیل نرخ و هزینه‌های نگهداری بستگی دارد. دوره بازگشت سرمایه در پروژه‌های مختلف معمولاً بین ۳ تا ۶ سال برآورد می‌شود، اما این عدد ثابت نیست و باید برای هر پروژه جداگانه محاسبه شود.

نکات مهم پیش از شروع پروژه

• ظرفیت را متناسب با سرمایه در دسترس، فضای موجود و هدف تولید یا فروش برق انتخاب کنید.

• موقعیت جغرافیایی (میزان تابش، دما و گردوغبار) را بررسی کنید.

• از تجهیزات باکیفیت و دارای گارانتی معتبر استفاده کنید.

• پیش از خرید تجهیزات، امکان دریافت مجوز و شرایط اتصال به شبکه را استعلام کنید.

• برآورد دقیق هزینه‌ها (تجهیزات، نصب، حمل، زیرساخت و متفرقه) را دریافت کنید.

جمع‌بندی

هزینه ساخت نیروگاه خورشیدی در سال ۱۴۰۵ به ظرفیت، کیفیت تجهیزات، محل احداث و شرایط اتصال به شبکه وابسته است. برای نیروگاه خانگی ۵ کیلوواتی رقم حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان اعلام شده و برای ظرفیت‌های مگاواتی سرمایه‌گذاری چند ده میلیارد تومانی نیاز است.

با توجه به تفاوت شرایط هر پروژه، انجام امکان‌سنجی فنی و اقتصادی پیش از سرمایه‌گذاری ضروری است. بررسی دقیق هزینه‌های اولیه، میزان تولید مورد انتظار و روش فروش برق، به انتخاب ظرفیت مناسب و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک می‌کند. می توانید برای مشاوره و اطلاع از هزینه ی دقیق ساخت نیروگاه خورشیدی به شرکت راما انرژی مراجعه کنید.