به گزارش بازار از وزارت جهاد کشاورزی، جعفر گوهرگانی در نشست ملی «تحویل حجمی آب کشاورزی؛ از وضع موجود تا تکلیف» با تاکید بر ضرورت اجرای عملیاتی قانون تحویل حجمی آب کشاورزی گفت: کشاورزان برای دریافت آب بر اساس حجم تخصیص‌یافته و برنامه‌ریزی تولید متناسب با آن آمادگی دارند و مانع اصلی پیشرفت این موضوع را باید در سازوکارهای اجرایی و عملکرد دستگاه‌های متولی جست‌وجو کرد.
وی با انتقاد از طولانی‌شدن روند اجرای این قانون بیان کرد: موضوع تحویل حجمی آب طی بیش از سه دهه در قوانین برنامه‌های توسعه کشور مورد توجه قرار گرفته، اما با وجود برگزاری نشست‌ها و جلسات متعدد، پیشرفت متناسبی در اجرای آن حاصل نشده است. برای عبور از این وضعیت، وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی باید سازوکار اجرایی مشخصی را با جدیت دنبال کنند و قانون‌گذار نیز در رفع موانع ورود مؤثر داشته باشد.
سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی مشارکت بهره‌برداران و ایجاد انگیزه برای کشاورزان را از الزامات اجرای این طرح دانست و افزود: از نگاه من، به‌عنوان فردی که با محیط کشاورزی آشناست و سابقه فعالیت در مراکز جهاد کشاورزی را دارد، ایراد اصلی متوجه کشاورزان نیست؛ آنها آمادگی دارند حجم مشخصی از آب را دریافت کنند و متناسب با آن، بر اساس الگوی کشت و با راهنمایی مراکز خدمات کشاورزی یا تجربه خود، برنامه تولیدشان را تنظیم کنند.
وی با تاکید بر این‌که بخش کشاورزی به دنبال افزایش سهم خود از منابع آب نیست، تصریح کرد: تخصیص آب به بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی از قبل مشخص شده و تعیین آن بر عهده وزارت نیرو است. انتظار ما این است که همان میزان آب تخصیص‌یافته به بخش کشاورزی، چه از منابع سطحی و سدها و چه از منابع زیرزمینی، به‌صورت حجمی اندازه‌گیری و تحویل شود.
این مقام مسئول ادامه داد: تأمین و نصب وسایل اندازه‌گیری و ملزومات فنی مورد نیاز، بر اساس تکالیف قانونی بر عهده وزارت نیروست و وزارت جهاد کشاورزی نیز مسئولیت دارد با توجه به نیاز آبی محصولات و الگوی کشت، کشاورزان را برای استفاده از حجم آب تخصیص‌یافته راهنمایی و توجیه کند.
آمادگی برای تجهیز منابع برداشت آب در یک بازه زمانی مشخص
گوهرگانی با اعلام آمادگی وزارت جهاد کشاورزی برای همکاری با وزارت نیرو در اجرای این طرح گفت: این آمادگی وجود دارد که با مشارکت کشاورزان و همکاری سازمان تات، سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها و تشکل‌های آب‌بران، منابع برداشت آب در کشور به‌تدریج به سامانه‌های اندازه‌گیری مجهز شوند.
به گفته وی، می‌توان در یک فرایند زمانی شش‌ماهه تا یک‌ساله یا دوساله و با اولویت‌بندی مناطق، برای تجهیز منابع برداشت آب برنامه‌ریزی کرد؛ چراکه اجرای هم‌زمان این طرح در تمام نقاط کشور به دلیل گستردگی کار و هزینه‌های مورد نیاز دشوار است.
سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به تجربه نصب تجهیزات اندازه‌گیری در بخشی از چاه‌های مجاز کشاورزی بیان کرد: از حدود ۴۶۰ هزار چاه مجاز کشاورزی، بیش از ۱۲۰ هزار مورد به کنتورهای هوشمند و تجهیزات اندازه‌گیری آب مجهز شده‌اند و تجربه بهره‌بردارانی که از این تجهیزات استفاده کرده‌اند، نشان می‌دهد در مواردی این اقدام با استقبال و رضایت کشاورزان همراه بوده است.
وی با بیان این‌که نصب تجهیزات اندازه‌گیری می‌تواند زمینه برنامه‌ریزی دقیق‌تر تولید را برای کشاورزان فراهم کند، افزود: وزارت جهاد کشاورزی و مجموعه‌های استانی آن آمادگی دارند با برگزاری نشست‌های محلی، گفت‌وگو با بهره‌برداران و اعتمادسازی، زمینه مشارکت کشاورزان را در اجرای این طرح فراهم کنند.
ضرورت کنترل برداشت‌های غیرمجاز و پرهیز از آمارهای غیرمستند
گوهرگانی با اشاره به ضرورت کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی بیان کرد: بخشی از کشاورزان دارای مجوز، حتی کمتر از میزان تخصیص‌یافته برداشت می‌کنند، در حالی که برداشت‌های غیرمجاز و خارج از ضوابط می‌تواند به منابع آب و تولید کشاورزی آسیب وارد کند. نصب کنتور و تجهیزات اندازه‌گیری و کنترل برداشت، امکان نظارت دقیق‌تر بر میزان آب مصرفی و برخورد مؤثرتر با تخلفات را فراهم می‌کند.
وی با انتقاد از طرح ارقام متفاوت درباره میزان مصرف آب کشاورزی بدون برخورداری از مبنای اندازه‌گیری دقیق گفت: اعداد مختلفی از جمله ۸۰ یا ۹۰ میلیارد مترمکعب برای مصرف آب کشاورزی مطرح می‌شود، اما تا زمانی که ابزارهای اندازه‌گیری و مبنای علمی قابل اتکا وجود نداشته باشد، نمی‌توان درباره میزان واقعی برداشت و مصرف قضاوت دقیقی داشت.
سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به پیش‌بینی ۶۵ میلیارد مترمکعب آب برای بخش کشاورزی در سال پایانی برنامه هفتم توسعه، بیان کرد: با مدیریت همین میزان آب تخصیص‌یافته، امکان برنامه‌ریزی برای تولید محصولات کشاورزی و تأمین امنیت غذایی کشور وجود دارد و نباید اجرای تحویل حجمی بهانه‌ای برای افزایش تخصیص آب به این بخش تلقی شود.
وی همچنین با اشاره به حمایت‌های دولت از توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و بهینه‌سازی مصرف آب و خاک، تأکید کرد: اجرای تحویل حجمی باید از سطح جلسات و طرح مباحث کارشناسی فراتر برود و به برنامه‌ای مستمر، زمان‌بندی‌شده و مبتنی بر تکالیف قانونی دستگاه‌های مسئول تبدیل شود.
گوهرگانی با اعلام آمادگی وزارت جهاد کشاورزی برای همکاری در اجرای این طرح، خواستار تسریع در اقدامات وزارت نیرو و استمرار تعامل میان دو دستگاه برای تحقق تحویل حجمی آب در بخش کشاورزی شد.
نظر شما