بازار؛ گروه صنعت: بازار لوازم خانگی در شرایطی روزهای دشواری را سپری می‌کند که رکود معاملات، کاهش تقاضای موثر و بلاتکلیفی مصرف‌کنندگان، فعالیت بسیاری از واحدهای صنفی را با چالش مواجه کرده است. در این میان، آنچه بیش از افزایش قیمت‌ها به نگرانی فعالان این بازار دامن زده، نامشخص بودن چشم‌انداز اقتصادی و تردید خریداران برای انجام معاملات است؛ وضعیتی که حتی مشتریان دارای قصد و توان خرید را نیز به انتظار واداشته است.
این بازار که طی چند سال اخیر با عنوان «بازار در رکود» توصیف می‌شد، اکنون به گفته برخی فعالان این حوزه، از رکودهای معمول عبور کرده و رو به احتضار است. کاهش معاملات، محدود شدن فروش اعتباری، مشکلات تامین مالی و تعطیلی برخی واحدهای صنفی، نشانه‌هایی از تشدید فشار بر فعالان این حوزه است.
در این بین یکی از مهم‌ترین مسائلی که فعالان بازار لوازم خانگی بر آن تاکید دارند، تاثیر بلاتکلیفی اقتصادی بر وضعیت فعلی بازار است. در همین زمنیه، علی رجایی، فعال بازار لوازم خانگی در گفت‌وگو با خبرنگار بازار گفت: وضعیت بازار لوازم خانگی به‌طرز چشمگیری خراب است. البته مهم‌تر، ترسناک‌تر و خطرناک‌تر از تورم، بلاتکلیفی است.
این فعال اقتصادی برای یکی از محصولات خود حدود پنج هزار درخواست دریافت کرده که نزدیک به هزار مورد از آن‌ها از سوی افرادی بوده که آمادگی خرید داشته‌اند، اما نکته قابل‌توجه این بوده که بسیاری از مخاطبان، انجام خرید را به مشخص شدن شرایط آینده موکول کرده‌اند
وی برای تشریح این وضعیت به تجربه یکی از فعالان شناخته‌شده کسب‌وکارهای آنلاین با حدود یک میلیون دنبال‌کننده اشاره می‌کند و می‌گوید: این فعال اقتصادی برای یکی از محصولات خود حدود پنج هزار درخواست دریافت کرده که نزدیک به هزار مورد از آن‌ها از سوی افرادی بوده که آمادگی خرید داشته‌اند، اما نکته قابل‌توجه این بوده که بسیاری از مخاطبان، انجام خرید را به مشخص شدن شرایط آینده موکول کرده‌اند.
به گفته این فعال بازار، حتی در مواردی که تقاضا و تمایل اولیه برای خرید وجود دارد، نگرانی از تحولات پیش‌رو و بلاتکلیفی مانع تبدیل این تقاضا به معامله واقعی می‌شود.
فروشندگان حاضر به فروش کالا نیستند
قیمت لوازم خانگی طی چند ماه گذشته افزایش شدیدی پیدا کرده است. در شرایطی که خانوارها با محدودیت‌های اقتصادی مواجه هستند، خرید این گروه از کالاها به‌راحتی به تعویق می‌افتد. با این حال، شرایط فعلی بازار نشان می‌دهد که مسئله تنها به کاهش تمایل مصرف‌کنندگان محدود نمی‌شود و فروشندگان نیز با احتیاط بیشتری رفتار می‌کنند.
رجایی می‌گوید: در حال حاضر، حتی به‌صورت نقدی هم جرئت نمی‌کنیم لوازم خانگی بفروشیم، چه برسد به این که بخواهیم به‌صورت اعتباری فروش داشته باشیم.
وی معتقد است در شرایطی که چشم‌انداز بازار مشخص نیست و مشکلات مالی و سیستم ناپایدار بانکی نیز بر فعالیت کسب‌وکارها تاثیر گذاشته است، فروشندگان برای انجام معاملات بزرگ با تردید مواجه‌اند.
به گفته او، در بازار لوازم خانگی ارزش معاملات بالاست و یک فاکتور مربوط به دو یا سه روز می‌تواند چند میلیارد تومان ارزش داشته باشد. بنابراین، جابه‌جایی مبالغ سنگین و اطمینان از امکان دریافت و انتقال وجوه، به یکی از دغدغه‌های جدی فعالان این حوزه تبدیل شده است.
این شرایط در کنار کاهش تمایل مشتریان به خرید، موجب شده است چرخه معاملات در بازار با اختلال مواجه شود، به‌گونه‌ای که نه خریدار برای انجام معامله اطمینان کافی دارد و نه فروشنده می‌تواند با خیال آسوده شرایط فروش را فراهم کند.
وضعیت بازار لوازم خانگی فراتر از رکود و در حالت مرگ است. به طوری که تنها در یک ماه، پنج واحد صنفی در مجتمع تجاری محل فعالیت ما به‌طور کامل تعطیل و فعالیت خود را متوقف کرده‌اند
پیامدهای رکود بازار تنها به کاهش فروش و افت گردش مالی کسبه محدود نمانده و کار به جایی رسیده است که برخی واحدهای صنفی لوازم خانگی قید ادامه فعالیت در شرایط فعلی را زده‌اند.
رجایی در این خصوص می‌گوید: وضعیت بازار لوازم خانگی فراتر از رکود و در حالت مرگ است. به طوری که تنها در یک ماه، پنج واحد صنفی در مجتمع تجاری محل فعالیت ما به‌طور کامل تعطیل و فعالیت خود را متوقف کرده‌اند.
موانع پیش‌روی فروش اقساطی
در شرایط کاهش قدرت خرید خانوارها، فروش اقساطی می‌تواند یکی از ابزارهای موثر برای حفظ تقاضا و تسهیل خرید کالاهای بادوام باشد. با توجه به قیمت بالای بسیاری از محصولات لوازم خانگی، پرداخت یکجای هزینه خرید برای بخشی از مصرف‌کنندگان دشوار است و امکان خرید اعتباری می‌تواند به افزایش معاملات کمک کند.
در حال حاضر، حتی به‌صورت نقدی هم جرئت نمی‌کنیم لوازم خانگی بفروشیم، چه برسد به این که بخواهیم به‌صورت اعتباری فروش داشته باشیم
بااین‌حال، شرایط فعلی نشان می‌دهد که فروش اقساطی نیز با موانع متعددی مواجه شده است. فروشندگان برای ارائه اعتبار بلندمدت به مشتریان، به منابع مالی و حمایت تامین‌کنندگان نیاز دارند، اما به گفته فعالان بازار، این ظرفیت‌ها نسبت به گذشته محدودتر شده است.
این فعال بازار لوازم خانگی درخصوص فروش اقساطی می‌گوید: پیش از این، فروشندگان می‌توانستند کالا را با مهلت‌های اعتباری شش ماهه از شرکت‌ها خریداری کنند و در بازه‌های ده ماهه یا یک ساله به مشتریان بفروشند. در این شرایط، بخشی از منابع مالی از سوی فروشگاه و بخشی نیز از طرف تامین‌کننده فراهم می‌شد و امکان گردش سرمایه وجود داشت. اما اکنون، نه تامین‌کنندگان توانایی گذشته را برای ارائه اعتبار دارند و نه کسب‌وکارها می‌توانند به‌تنهایی هزینه فروش اقساطی بلندمدت را تامین کنند.
رجایی می‌گوید: حمایت از طرح‌ها و مجموعه‌های بزرگ لوازم خانگی با حمایت از فروشگاه‌های کوچک تفاوت دارد و کسب‌وکارهای خرد برای ادامه فعالیت و ارائه خدمات اعتباری به پشتیبانی مالی نیاز دارند. فروشندگان کوچک توانایی تامین منابع مالی برای فروش اقساطی بلندمدت و دریافت مبالغ آن پس از ۳۶ ماه را ندارند. ضمن این که کسب‌وکارهای کوچک هیچ‌گاه از حمایت نظام بانکی برخوردار نبوده‌اند.
رجایی افزود: باید زمینه‌ای فراهم شود تا کسب‌وکارهای خرد نیز بتوانند بدون نیاز به برخورداری از منابع مالی گسترده، وارد فرایند فروش اقساطی شوند. سازوکارهایی که بتوانند با ارزیابی اعتبار خریداران و فراهم کردن بستر تامین مالی، امکان فروش اقساطی را برای فروشگاه‌های کوچک نیز فراهم کنند تا این واحدها ورشکسته نشوند.
به اعتقاد او، اگر چنین سازوکاری طراحی و اجرا نشود، ادامه شرایط فعلی می‌تواند به تعطیلی بیشتر واحدهای صنفی و افزایش بیکاری منجر شود. پیامدهایی که علاوه بر فعالان مستقیم بازار، بخش‌های دیگری از جامعه و اقتصاد را نیز تحت‌تاثیر قرار خواهند داد.
نمی‌توان گفت محصولات لوازم خانگی به‌وفور در بازار موجود است، اما در صورت مراجعه خریداران، امکان دسترسی و تهیه بسیاری از محصولات وجود دارد
در کنار مشکلات مربوط به تقاضا و تامین مالی، وضعیت موجودی کالا نیز از موضوعاتی است که در بررسی شرایط بازار اهمیت دارد. رجایی در این رابطه می‌گوید: نمی‌توان گفت محصولات لوازم خانگی به‌وفور در بازار موجود است، اما در صورت مراجعه خریداران، امکان دسترسی و تهیه بسیاری از محصولات وجود دارد.
بازار لوازم خانگی در انتظار ثبات
مجموع اظهارات فعالان بازار نشان می‌دهد که شرایط فعلی صنعت لوازم خانگی را نمی‌توان صرفا با مسئله افزایش قیمت یا کاهش قدرت خرید توضیح داد. بلاتکلیفی مصرف‌کنندگان و تعویق خرید، محدودیت منابع مالی فروشندگان، کاهش توان اعتباری تامین‌کنندگان و نبود حمایت کافی از کسب‌وکارهای خرد، مجموعه عواملی هستند که به تضعیف جریان معاملات در این بازار دامن زده‌اند.
در چنین شرایطی، احیای بازار علاوه بر بهبود قدرت خرید خانوارها، به بازگشت اطمینان به فضای اقتصادی و فراهم شدن ابزارهای مناسب تامین مالی نیاز دارد. حمایت از کسب‌وکارهای خرد، توسعه سازوکارهای اعتبارسنجی و تسهیل فروش اقساطی نیز می‌تواند بخشی از موانع موجود را کاهش دهد.
نظر شما