سمیه شوریابی؛ بازار: فردین آقابزرگی، مدیرعامل سبدگردان نیکان و کارشناس ارشد بازارهای مالی، در گفت‌وگو با خبرنگار رسانه بازار، با اشاره به ابعاد کلان و پیامدهای اختلال در مناسبات تجاری منطقه‌ای اظهار داشت: موضوع اختلال در تجارت منطقه‌ای از ابعاد گوناگونی قابل واکاوی است؛ اما در نگاه کلان، نخستین ضربه مستقیماً متوجه زنجیره تأمین مواد اولیه صنایع کشور می‌شود. با افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل زمینی و دریایی، نرخ بیمه و سایر لجستیک‌های ترانزیتی، بهای تمام‌شده کالاها جهش محسوسی خواهد داشت؛ موضوعی که سودآوری شرکت‌های بورسی و غیربورسی را به‌شدت فرسایش می‌دهد.
وابستگی ۹۰ درصدی صنایع به نهاده‌های تولید
این کارشناس اقتصادی با تأکید بر میزان وابستگی صنایع کشور به زنجیره تأمین بین‌المللی تصریح کرد: بیش از ۹۰ درصد صنایع و بنگاه‌های فعال کشور با درجات متفاوتی به واردات مواد اولیه وابسته‌اند. حتی در صنایعی که نهاده اصلی داخلی است، مواد افزودنی یا به اصطلاح "ادیتیوها" که کمتر از یک تا پنج درصد بهای تمام‌شده را تشکیل می‌دهند اما نقشی گلوگاهی و حیاتی در فرآیند تولید دارند، حتماً باید وارد شوند. اختلال در ورود همین اقلام محدود نیز کل چرخه تولید را متوقف کرده یا بهای تمام‌شده آن را جهش می‌دهد.
رسوب مطالبات ارزی و انقباض نقدینگی
آقابزرگی در تشریح تبعات مالی و ارزی این چالش افزود: در نقطه مقابل، درآمدهای صادراتی شرکت‌ها با افت و اختلال شدید در جریان نقد ورودی (Cash Flow) روبه‌رو می‌شود. حتی در صورت استمرار صادرات زمینی یا دریایی، منابع حاصل از فروش با تأخیر طولانی وصول شده و عملاً نقدینگی عملیاتی به مطالبات معوق دفتری و ارزی بدل می‌شود. این ناترازی در تأمین نهاده‌ها و وصول وجوه، گردش عملیاتی شرکت‌ها (Turnover) را کند کرده و به‌صورت اجتناب‌ناپذیر به کاهش ظرفیت تولید و در نتیجه تعدیل نیروی انسانی و افت نرخ اشتغال ختم خواهد شد.
تهدید استراتژیک؛ کوچ خریداران خارجی از بازار ایران
این تحلیلگر ارشد بازار سرمایه، خطرناک‌ترین پیامد این بحران را تضعیف پایداری صادراتی دانست و بیان کرد: عرف تجارت بین‌الملل بر اصل "نظم و پایداری در تأمین کالا" استوار است. خریداران بین‌المللی در مواجهه با وقفه‌های مکرر در تحویل محموله‌ها، بلافاصله حجم سفارش‌های خود را کاهش داده یا به‌طور کامل به سمت تأمین‌کنندگان جایگزین در سایر کشورها حرکت می‌کنند (Move). از دست دادن سهم بازار، خسارتی به مراتب عمیق‌تر از افزایش هزینه‌هاست؛ چراکه حتی با بازگشت ثبات نسبی، ترمیم اعتبار تجاری و جلب مجدد اعتماد طرف‌های خارجی به سال‌ها زمان نیاز خواهد داشت.
افت کیفیت به دلیل انحراف مسیرهای تجاری
مدیرعامل سبدگردان نیکان در پایان با اشاره به آسیب مضاعف به کیفیت کالاها خاطرنشان کرد: مسدود شدن یا اختلال در شریان‌های اصلی تجاری، فعالان اقتصادی را ناچار به استفاده از مسیرهای طولانی‌تر و نامتعارف می‌کند. به‌عنوان نمونه، مواردی وجود داشته که به دلیل عدم امکان تخلیه برخی اقلام حیاتی از جمله افزودنی‌های شیمیایی در بنادر جنوبی و خلیج‌فارس، محموله‌ها ناچار از مسیر دریای سیاه و بنادر شمالی کشور نظیر نوشهر و فریدونکنار ترانزیت شده‌اند؛ امری که به دلیل طولانی شدن نامتعارف مسیر و شرایط نگهداری غیراستاندارد در کشتی، به افت شدید کیفیت این مواد حساس و در نهایت افت کیفی محصول نهایی انجامیده است.
نظر شما