امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: صنعت تایر در ماه های اخیر همزمان با چند چالش جدی مواجه شده است؛ از افزایش هزینه تامین مواد اولیه و رشد قیمت جهانی نهاده های تولید گرفته تا دشواری های حمل و نقل و افزایش هزینه های لجستیکی، در چنین شرایطی، تداوم قیمت گذاری دستوری از نگاه فعالان این صنعت، فاصله میان هزینه واقعی تولید و قیمت فروش را افزایش داده و نقدینگی واحدهای تولیدی را تحت فشار قرار داده است. از سوی دیگر، کاهش تولید در صورت تداوم این شرایط می تواند علاوه بر بازار تایر، به اشتغال و توان واحدهای تولیدی برای حفظ ظرفیت های موجود نیز اثرگذار باشد. فعالان صنعت تایر معتقدند سیاستگذار صنعتی باید به جای نگاه گذشته محور، سازوکار قیمت گذاری را با واقعیت های جدید کسب و کار و تغییرات لحظه هزینه های تولید هماهنگ کند. در همین زمینه، درباره آخرین وضعیت تولید، تامین مواد اولیه، مشکلات لجستیکی، مطالبات تایرسازان از خودروسازان و تبعات قیمت گذاری دستوری به این صنعت با جمال میرزایی، عضو انجمن صنفی صنعت تایر ایران و مدیرعامل گروه صنعتی بارز به گفت و گو پرداختیم؛
* با توجه به شرایط موجود، وضعیت فعلی تولیدکنندگان تایر چگونه است؟ آیا تامین مواد اولیه همچنان انجام می شود؟
در حال حاضر علیرغم تلاش برای حفظ تولید شاهد افت تولید هستیم، از طرف دیگر، هزینه های تولید به شکل فوق العاده افزایش پیدا کرده و قیمت جهانی مواد اولیه نیز بالا رفته است. قیمت برخی نهاده ها لحظه ای تغییر می کند و این موضوع فشار زیادی را به واحدهای تولیدی وارد کرده است. در چنین شرایطی، یکی از مشکلات اساسی صنعت تایر، تامین مواد اولیه و هزینه های است که برای تامین آن پرداخت می شود. بنابراین اگرچه تولید متوقف نشده، اما شرایط تولید به دلیل افزایش هزینه ها و مشکلات تامین، مانند گذشته نیست.
* صنایع خودروسازی و صنعت تایر همچنان تحت فشار قیمت گذاری دستوری قرار دارند، آیا در این زمینه درخواست مشخصی از وزارت صمت یا شورای رقابت داشتید؟
بارها درخواست داشتیم که از این فضای قیمت گذاری دستوری خارج شویم، به نظر من باید به جای اینکه سیاستگذار صنعتی نگاه گذشته محور داشته باشد، نگاه به آینده و واقعیت های امروز صنعت معطوف شود. این سبک و سیاقی که سازمان ها در زمینه قیمت گذاری دستوری پیش می برند، با فضای کسب و کار امروز سازگاری ندارد. ما هر لحظه شاهد تغییرات قیمتی در نهاده های تولید هستیم و از طرف دیگر هزینه های ناشی از ریسک تامین مواد اولیه نیز به شدت افزایش پیدا کرده است. وقتی قیمت مواد اولیه، حمل و نقل و سایر هزینه های تولید دائم تغییر می کند، نمی توان با سازوکارهای گذشته برای محصول قیمت تعیین کرد و انتظار داشت واحد تولیدی نیز بتواند با تمام ظرفیت خود فعالیت کند.
برای تامین مواد اولیه از روش های مختلف استفاده می کنیم. بخشی از حمل به صورت ریلی و زمینی انجام و در مواردی نیز حمل ترکیبی داریم. صنعت ریلی در شرایط فعلی پاسخگوی کامل نیاز ما نیست. هر قطاری که رزرو می کنیم، چیزی حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ تن امکان حمل داریم و این میزان در مقایسه با نیاز صنعت رقم بالایی نیست
* با توجه به مشکلات لجستیکی، مواد اولیه صنعت تایر در حال حاضر از چه مسیرهایی تامین می شود و آیا حمل و نقل ریلی توان پاسخگویی به نیاز این صنعت را دارد؟
ما برای تامین مواد اولیه از روش های مختلف استفاده می کنیم. بخشی از حمل به صورت ریلی و زمینی انجام و در مواردی نیز حمل ترکیبی داریم. صنعت ریلی در شرایط فعلی پاسخگوی کامل نیاز ما نیست. هر قطاری که رزرو می کنیم، چیزی حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ تن امکان حمل داریم و این میزان در مقایسه با نیاز صنعت رقم بالایی نیست. به همین دلیل بخش قابل توجهی از حمل و نقل را به صورت زمینی انجام می دهیم. در برخی موارد نیز مواد اولیه را با کشتی به بندر می رسانیم و از آنجا مجددا حمل زمینی انجام می شود. در مجموع، با استفاده از روش های مختلف تلاش می کنیم مشکل تامین مواد اولیه را مدیریت کنیم.
* کاهش تولیدی که به آن اشاره کردید، در صورت ادامه دار شدن چه تاثیری بر بازار تایر خواهد داشت؟ آیا اشتغال صنعت نیز در معرض خطر قرار می گیرد؟
ما مدت ها است شاهد کاهش تولید هستیم، اما با همت مدیران صنعت تایر، هیچ کدام از واحدهای تولیدی ما تعطیل نشدند و اجازه ندادیم تعدیل نیرو اتفاق بیفتد. واحدها تا جایی که توانستند حقوق و مزایای نیروهای خود را پرداخت کردند و تلاش شده اشتغال موجود حفظ شود. اما طبیعتا اگر کاهش تولید ادامه پیدا کند، این شرایط می تواند در بلندمدت روی اشتغال و توان واحدهای تولیدی اثر بگذارد. به همین دلیل معتقدم قیمت گذاری باید حذف شود و واحدهای تولیدی بتوانند نرخ محصولات خود را متناسب با شرایط روز تعیین کنند تا امکان استفاده از تمام ظرفیت تولید وجود داشته باشد.
* با توجه به افزایش هزینه مواد اولیه و مشکلاتی که در منطقه ایجاد شده، آیا افزایش قیمت تایر می تواند تبعات کمتری نسبت به ادامه قیمت گذاری دستوری داشته باشد؟
تصور شخصی بنده این است که امروز اگر قیمت کالا به واسطه اتفاقاتی که در منطقه افتاده افزایش پیدا کند، بهتر از این است که قیمت را پایین نگه داریم اما در نتیجه آن شاهد کاهش تولید یا حتی توقف تولید باشیم. اگر قیمت را به صورت مصنوعی پایین نگه داریم و این سیاست باعث شود تولید کاهش پیدا کند، در نهایت ممکن است کالا در دسترس مردم نباشد. بنابراین باید میان قیمت و استمرار تولید یک تعادل منطقی ایجاد شود.
* یکی دیگر از چالش های صنعت تایر، مطالبات تولیدکنندگان از خودروسازان است. وضعیت پرداخت مطالبات در حال حاضر چگونه است؟ آیا خودروسازان بهروز پرداخت می کنند؟
وضعیت خودروسازان یکسان نیست. برخی از خودروسازی ها شرایط بهتری دارند و برخی دیگر وضعیت شان متفاوت است. با این حال، ما در حال مدارا با یکدیگر هستیم. تلاش می کنیم همدیگر را درک و کار را ادامه دهیم. طبیعتا مشکلات صنعت خودرو به صنعت تایر نیز منتقل می شود و به همین دلیل تعامل میان دو بخش اهمیت زیادی دارد.
از ابتدای سال به نظر من حدود ۷۰ درصد قیمت نهاده ها و هزینه های تولید افزایش پیدا کرده است. به جرات می توانم بگویم در بعضی حوزه ها مانند لجستیک شاهد افزایش هزینه ۱۰ برابری و حتی در برخی موارد ۱۵ برابری بودیم
* با توجه به شرایط فعلی کشور، مشکلات تامین مواد اولیه، افزایش هزینه های حمل و نقل و سایر مسائلی که اشاره کردید، هزینه تولید تایر طی شش ماه گذشته چه میزان افزایش داشته است؟
از ابتدای سال به نظر من حدود ۷۰ درصد قیمت نهاده ها و هزینه های تولید افزایش پیدا کرده است. به جرات می توانم بگویم در بعضی حوزه ها مانند لجستیک شاهد افزایش هزینه ۱۰ برابری و حتی در برخی موارد ۱۵ برابری بودیم. در مجموع، هزینه های تولید صنعت تایر نسبت به ابتدای سال حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش پیدا کرده است. این افزایش هزینه طبیعتا فشار زیادی را به تولیدکنندگان وارد می کند و در چنین شرایطی ادامه فعالیت با قیمت گذاری دستوری بسیار دشوار است.
نظر شما