بازار؛ گروه صنعت: به تازگی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی آثار و پیامدهای محاصره اول دریایی بر صادرات محصولات بخش معدن و صنایع معدنی کشور را بررسی و در نامهای به رئیسجمهور، معاون رئیسجمهور، رئیس مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی، وزرای اقتصاد و صمت، رئیس سازمان برنامه و بودجه و روسای کمیسیونهای اقتصادی و صنایع و معادن مجلس ارسال کرده است.
در این گزارش صادرات زنجیرههای معدنی شامل آهن و فولاد، مس، آلومینیوم و سرب و روی در سه ماه نخست سال جاری نسبت به دوره مشابه سال گذشته مورد ارزیابی قرار گرفته است.
وزن صادرات آهن و فولاد، مس، آلومینیوم، سرب و روی در سه ماه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه گذشته حدود ۴۲ درصد کاهش یافته، در حالی که ارزش صادرات آنها حدود ۲ درصد کم شده و از ۲.۶۷ میلیارد دلار به ۲.۶۱ میلیارد دلار رسیده است
براساس این گزارش، وزن صادرات آهن و فولاد، مس، آلومینیوم، سرب و روی در سه ماه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه گذشته حدود ۴۲ درصد کاهش یافته، در حالی که ارزش صادرات آنها حدود ۲ درصد کم شده و از ۲.۶۷ میلیارد دلار به ۲.۶۱ میلیارد دلار رسیده است.
مرکز پژوهشهای مجلس دلیل افت وزنی صادرات را ناشی از کاهش صادرات محصولات بالادستی زنجیره فولاد به ویژه کنسانتره و گندله اعلام کرده است. از سوی دیگر وزن صادراتی در زنجیرههای مس، آلومینیوم و سرب و روی بر اثر محاصره دریایی نه تنها کاهش نیافته است، بلکه این محصولات معدنی با رشد وزن صادراتی نیز مواجه شدهاند. این موضوع نشان میدهد که آثار محاصره دریایی عمدتا متوجه محصولات حجیم، کم ارزش و وابسته به حمل دریایی بوده است و سایر زنجیرههای معدنی توانستهاند صادرات خود را حفظ و افزایش دهند.
پس از حمله به واحدهای تولیدی فولاد، صادرات انواع اسلب و محصولات ورقی به صورت موقت در اردیبهشت و خرداد ماه ممنوع شد. بنابراین بخشی از کاهش ارزش صادرات در این دوره، ناشی از محدودیتهای داخلی بوده و ارتباطی با اختلالات حمل و نقل دریایی ندارد
از سوی دیگر پس از حمله به واحدهای تولیدی فولاد، صادرات انواع اسلب و محصولات ورقی به صورت موقت در اردیبهشت و خرداد ماه ممنوع شد. بنابراین بخشی از کاهش ارزش صادرات در این دوره، ناشی از محدودیتهای داخلی بوده و ارتباطی با اختلالات حمل و نقل دریایی ندارد.
تغییر در ترکیب جغرافیای صادراتی؛ ترکیه جایگزین چین شد
تاثیر دیگر محاصره دریایی بر صادرات محصولات بخش معدن، تغییر در مقاصد صادراتی بوده است. بهطوری که در سه ماه نخست سال ۱۴۰۵، الگوی جغرافیایی صادرات زنجیرههای معدنی و صنایع معدنی نسبت به مدت مشابه سال قبل دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. مهمترین تحول در این زمینه مربوط به رشد چشمگیر صادرات به ترکیه است. ارزش صادرات به این کشور ۱۷۳ درصد افزایش یافته و از ۳۶۲ میلیون دلار در سه ماه نخست سال ۱۴۰۴ به ۹۸۹ میلیون دلار در مدت مشابه سال ۱۴۰۵ رسیده است.
در حالی ترکیه به مهمترین مقصد صادراتی محصولات معدنی تبدیل شده است که ارزش صادرات به چین با ۴۰ درصد کاهش مواجه و از ۷۸۰ میلیون دلار به ۴۶۴ میلیون دلار رسیده است
در حالی ترکیه به مهمترین مقصد صادراتی محصولات معدنی تبدیل شده است که ارزش صادرات به چین با ۴۰ درصد کاهش مواجه و از ۷۸۰ میلیون دلار به ۴۶۴ میلیون دلار رسیده است. البته این موضوع به معنای کاهش صادرات به مستقیم به این کشور است و بخشی از صادرات به ترکیه در نهایت از طریق دریا به چین صادر میشود.
در نهایت این که گزارش مرکز پژوهش مجلس حاکی از این است که محاصره دریایی بیش از آن که موجب کاهش کلی صادرات بخش معدن و صنایع معدنی شود، موجب تغییر در ترکیب کالاهای صادراتی، مقاصد و شیوههای صادراتی شده است. در این بین بیشترین آسیب متوجه صادرات سنگ آهن، کنسانتره و گندله بوده است و در مقابل صادرات محصولات با ارزش صادراتی بالاتر به بازارهای منطقه افزایش یافته است.
نظر شما