ضرورت بازنگری شرکت‌های دانش‌بنیان در الگوهای تأمین مالی

به گزارش بازار، رویداد«معرفی روش‌ها و ابزارهای نوین تامین مالی در صنعت سلامت» با هدف بررسی ظرفیت‌ها و شیوه‌های جدید تامین مالی برای شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت با حضور فعالان این حوزه، سرمایه‌گذاران و نمایندگان نهادهای مالی در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران برگزار شد. در این رویداد، توسعه و به‌کارگیری ابزارهای متنوعی همچون سرمایه‌گذاری خطرپذیر، تامین مالی جمعی، فکتورینگ، ابزارهای تضمینی و سرمایه‌گذاری شرکتی به عنوان راهکارهای تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت ارایه شد.

فعالان حوزه اقتصاد سلامت در رویداد «معرفی روش‌ها و ابزارهای نوین تامین مالی در صنعت سلامت» که به ابتکار انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت استان تهران و با محوریت دو کمیسیون بازار پول و سرمایه و اقتصاد سلامت اتاق تهران برگزار شد، با ابزارهای نوین تامین مالی آشنا شدند. نمایندگان نهادهای مالی و سیاست‌گذاران در این رویداد بر ضرورت طراحی ابزارهای متناسب با نیاز واقعی شرکت‌ها و تبدیل ارتباط میان صنعت، نظام مالی و سیاست‌گذاری به راهکارهای عملیاتی تاکید کردند.

در آغاز ، شاهرخ مهدوی، دبیر رویداد و عضو هیئت‌مدیره انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت تهران، طی سخنانی با اشاره به فلسفه برگزاری چنین رویدادی به ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت ابزارهای نوین تامین مالی پرداخت و نسبت به ایجاد و تقویت ارتباط موثر و پایدار میان شرکت‌های دانش‌بنیان و نهادهای مالی تاکید کرد.

وی با اشاره به نیاز روزافزون شرکت‌های دانش‌بنیان به منابع مالی متنوع و متناسب با ماهیت فعالیت‌های فناورانه، استفاده از روش‌های نوین تامین مالی را یکی از الزامات توسعه و شتاب‌بخشی به کسب‌وکارهای این حوزه دانست.

تامین مالی؛ یکی از چالش‌های مشترک شرکت‌های دانش‌بنیان سلامت

در ادامه، بهروز حاجیان‌تهرانی، رئیس انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت استان تهران با اشاره به تفاوت نیازهای مالی شرکت‌ها در مراحل مختلف رشد گفت: نیاز یک شرکت نوپا با نیاز یک شرکت در مرحله توسعه یا ورود به بازارهای بین‌المللی یکسان نیست و به همین دلیل، نمی‌توان برای همه شرکت‌ها یک نسخه واحد تامین مالی ارائه کرد.

او افزایش هزینه‌های جاری، توسعه‌ای، سرمایه‌گذاری و نیروی انسانی و همچنین فشار سرمایه در گردش را از جمله مهم‌ترین عوامل افزایش نیاز شرکت‌ها به منابع مالی دانست و گفت: فرآیند تامین مالی نباید تنها به دریافت تسهیلات بانکی منحصر شود.

به گفته حاجیان‌تهرانی، ابزارهایی مانند سرمایه‌گذاری خطرپذیر، تامین مالی جمعی و ابزارهای تضمینی می‌توانند متناسب با مرحله رشد و ساختار هر شرکت مورد استفاده قرار گیرند.

او همچنین تاکید کرد که برگزاری چنین رویدادهایی زمانی اثربخش خواهد بود که ارتباط میان صنعت، تامین سرمایه و سیاست‌گذاری را به خروجی‌های عملی تبدیل کند.

صنعت پلاسما، نیازمند سرمایه‌گذاری و توسعه ابزارهای مالی

امیر دهقانی، دبیر انجمن تامین‌کنندگان پلاسما و داروهای پلاسمایی هم با ارائه گزارشی درباره وعیت صنعت پلاسما در جهان گفت: میزان جمع‌آوری این فرآورده خونی، طی سال ۲۰۲۳ به حدود ۸۰ میلیون لیتر رسیده و نسبت به سال ۲۰۲۲ حدود ۱۲ درصد افزایش داشته است. بخش قابل توجهی از این رشد نیز به جمع‌آوری پلاسما از منابع اختصاصی مربوط بوده است.

دهقانی همچنین با اشاره به رشد بازار جهانی داروهای مشتق از پلاسما از دهه ۱۹۹۰ تاکنون، ارزش این بازار را بیش از ۳۰ میلیارد دلار عنوان کرد و گفت: همچنان میان میزان عرضه پلاسما و نیاز صنعت دارویی فاصله وجود دارد.

به گفته او، صنعت پلاسما علاوه بر نقش راهبردی در تامین دارو، ظرفیت قابل توجهی برای سرمایه‌گذاری، توسعه فناوری و ایجاد ارزش افزوده دارد و استفاده از ابزارهای مناسب تامین مالی می‌تواند به توسعه این صنعت و کاهش وابستگی کشور در حوزه داروهای مشتق از پلاسما کمک کند.

ضرورت انطباق ابزار مالی با نیاز واقعی کسب‌وکار

در ادامه، نخستین پنل تخصصی این رویداد با عنوان «روش‌های مالی نوین برای شرکت‌های دانش‌بنیان سلامت» و با حضور علیرضا کیانی، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران، مصطفی قانعی، دبیر ستاد توسعه زیست‌فناوری معاونت علمی ریاست‌جمهوری، علی بیگ‌زاده، مدیرعامل گروه مالی شهر و محمدرضا صمدی، رئیس اداره تامین مالی و سرمایه‌گذاری بانک رفاه کارگران تشکیل شد و کارشناسان حاضر در این پنل، درباره ظرفیت‌های موجود در نظام مالی کشور برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت به بحث و تبادل نظر پرداختند.

مصطفی قانعی، دبیر ستاد توسعه زیست‌فناوری معاونت علمی ریاست‌جمهوری در این نشست با اشاره به روند شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان در کشور گفت: سیاست‌گذاری برای توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان از حدود سال ۱۳۹۲ وارد مرحله جدی‌تری شد و در سال‌های بعد نیز قوانین و ساختارهای حمایتی متعددی برای این حوزه شکل گرفت.

او با تاکید بر اینکه اقتصاد دانش‌بنیان نباید در حمایت از شرکت‌های کوچک و نوپا متوقف بماند، گفت: اکنون با وجود بیش از ۱۰ هزار شرکت دانش‌بنیان، باید از ظرفیت این شرکت‌ها برای ایجاد ارزش اقتصادی و سهم معنادار در تولید ناخالص داخلی استفاده کرد.

قانعی، قانون جهش تولید دانش‌بنیان را یکی از ابزارهای مهم برای حرکت در این مسیر دانست و گفت: ظرفیت‌هایی مانند اعتبار مالیاتی می‌تواند منابع بزرگ‌تری را به سمت فعالیت‌های دانش‌بنیان هدایت کند، هرچند در مسیر اجرای این ظرفیت‌ها نیز چالش‌هایی وجود دارد.

او بر ضرورت هماهنگی میان حوزه علم و فناوری، سازمان برنامه و بودجه، بخش سلامت و نظام مالی کشور تاکید کرد و گفت: اگر قرار است شرکت‌های دانش‌بنیان به مرحله توسعه اقتصادی برسند، باید ابزارهای اقتصادی و مالی متناسب با این مرحله در اختیار آنها قرار گیرد.

دبیر ستاد توسعه زیست‌فناوری معاونت علمی ریاست‌جمهوری با اشاره به ضرورت آموزش و توانمندسازی شرکت‌های منتخب دانش‌بنیان در دوره‌های کوتاه و کاربردی تامین مالی، پیشنهاد کرد که یک تیم تخصصی برای شناسایی پروژه‌های حوزه سلامت که آمادگی ورود به فرآیند تامین مالی دارند تشکیل شده و این پروژه‌ها به سرمایه‌گذاران و نهادهای تامین مالی متصل شوند.

قانعی همچنین بر ضرورت تمرکز بر حوزه‌هایی با قابلیت صادرات و تقاضای جهانی اشاره کرد و گفت: معیار موفقیت چنین رویدادهایی، میزان خروجی واقعی آنها است و باید مشخص شود چه تعداد شرکت از ابزارهای جدید استفاده کرده‌اند و چه تعداد پروژه وارد فرآیند تامین مالی شده است.

لزوم معرفی ابزارهای مالی متناسب با نیاز واقعی بنگاه‌ها

علیرضا کیانی، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران نیز طی سخنانی، ارائه ابزارهای مالی متناسب با نیاز واقعی بنگاه‌ها را ضروری دانست و گفت: بخش خصوصی برای تامین مالی به ابزارهایی نیاز دارد که بتواند متناسب با نوع فعالیت، جریان نقدی، حاشیه سود و سطح ریسک هر کسب‌وکار مورد استفاده قرار گیرد.

کیانی با اشاره به برخی اقدامات اتاق تهران در تعامل با سیاست‌گذاران و نهادهای مالی، از ظرفیت‌هایی مانند صندوق‌های تضمین غیردولتی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی، اوراق سلف ارزی و اوراق مرابحه به عنوان بخشی از ابزارهای قابل استفاده برای تامین مالی بنگاه‌ها نام برد.

به گفته وی، هدف از برگزاری این رویداد، صرفا معرفی ابزارهای مالی نبوده و شرکت‌ها باید به ابزار و نهاد مالی متناسب با نیاز خود متصل شوند. چنانکه به موجب تعامل اخیر اتاق تهران با بانک رفاه کارگران، برخی پرونده‌های بخش خصوصی با سرعت وارد مرحله عملیاتی تامین مالی شده‌اند.

رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران همچنین تاکید کرد که اقتصاد ایران همچنان وابستگی بالایی به منابع بانکی دارد و افزایش سهم بازار سرمایه در تامین مالی به معنای حذف نقش بانک‌ها نیست، بلکه می‌تواند مکمل نظام بانکی باشد.

کیانی آمادگی اتاق تهران را برای ایفای نقش واسط میان شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت و نهادهای مالی اعلام کرد.

ظرفیت بازار سرمایه برای توسعه صنعت سلامت

علی بیگ‌زاده، مدیرعامل گروه مالی شهر نیز با اشاره به ظرفیت‌های بازار سرمایه برای تامین مالی بنگاه‌های اقتصادی گفت: شرکت‌های فعال در حوزه سلامت نباید برای تامین مالی صرفا به تسهیلات بانکی متکی باشند و بازار سرمایه می‌تواند بر اساس اندازه، ساختار و مرحله رشد بنگاه، ابزارهای متنوعی در اختیار آنها قرار دهد.

او استفاده از اوراق تامین مالی و صکوک را برای پروژه‌های بزرگ‌تر از جمله توسعه زیرساخت‌های سلامت، بیمارستان‌های تخصصی، مراکز خدمات درمانی، مراکز نگهداری سالمندان و تجهیزات پزشکی قابل بررسی دانست.

بیگ‌زاده همچنین گفت: شرکت‌های بزرگ‌تر در حوزه دارو و سلامت نیز می‌توانند از روش‌هایی مانند پذیرش در بازار سرمایه و عرضه سهام بهره بگیرند. در مقابل، تامین مالی جمعی و سرمایه‌گذاری خطرپذیر را از ابزارهای مناسب‌تر برای شرکت‌های کوچک‌تر و نوپا عنوان کرد.

او تقویت ارتباط میان انجمن‌های تخصصی و نهادهای مالی را ضروری دانست و گفت: این ارتباط می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر پروژه‌ها و انتخاب ابزار مناسب برای تامین مالی آنها کمک کند.

ابزارهای نوین تامین مالی برای کاهش وابستگی به روش‌های سنتی

محمدرضا صمدی، رئیس اداره تامین مالی و سرمایه‌گذاری بانک رفاه کارگران هم به وابستگی بخش قابل توجهی از بنگاه‌ها به منابع بانکی پرداخت و گفت: بانک‌ها در سال‌های اخیر علاوه بر تسهیلات سنتی، ابزارهای جدیدی را برای تامین مالی زنجیره‌ای، سرمایه در گردش و پروژه‌های توسعه‌ای در اختیار بنگاه‌ها قرار داده‌اند.

او از فکتورینگ، گواهی سپرده سرمایه‌گذاری خاص، اوراق گام و برات الکترونیک به عنوان بخشی از این ابزارها نام برد و توضیح داد که در روش فکتورینگ، مطالبات قراردادی بنگاه پیش از سررسید و بر اساس اعتبار خریدار یا کارفرما تامین مالی می‌شود. در این فرآیند، تامین‌کننده، منابع مورد نیاز خود را دریافت می‌کند و بانک در سررسید، مطالبات را از کارفرما یا خریدار وصول خواهد کرد.

صمدی درباره گواهی سپرده سرمایه‌گذاری خاص نیز توضیح داد: این ابزار می‌تواند برای تامین مالی پروژه‌های مشخص، سرمایه در گردش، سرمایه‌گذاری ثابت، طرح‌های توسعه‌ای و نوسازی مورد استفاده قرار گیرد.

او اوراق گام و برات الکترونیک را نیز از ابزارهای تامین مالی زنجیره‌ای دانست که با انتقال تعهدات در زنجیره تولید، نیاز بنگاه‌ها به نقدینگی مستقیم را کاهش می‌دهند. به گفته صمدی، استفاده از این ابزارها به‌ویژه در صنایعی مانند دارو می‌تواند برای مدیریت منابع مالی و ارزی تامین‌کنندگان و واردکنندگان مواد اولیه و دارو مورد توجه قرار گیرد.

رئیس اداره تامین مالی و سرمایه‌گذاری بانک رفاه کارگران همچنین اهمیت همکاری بانک‌ها با سازمان تامین اجتماعی در استفاده از ابزارهای مبتنی بر تعهدات را خاطرنشان کرد و گفت: این ظرفیت‌ها می‌تواند به بنگاه‌ها در مدیریت جریان نقدی کمک کند.

او در ادامه بر ضرورت ترکیب ظرفیت‌های نظام بانکی و بازار سرمایه برای پاسخگویی به نیازهای مالی شرکت‌ها، به‌ویژه در صنایع دانش‌بنیان و حوزه سلامت، تاکید کرد.

تشریح ابزارهای نوین تامین مالی

در پنل دوم این رویداد که با حضور مریم تاج‌آبادی، نایب رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت و رئیس انجمن پروبیوتیک، حامد رفیعی، رئیس مرکز تامین مالی و سرمایه‌گذاری معاونت علمی ریاست جمهوری، مجتبی زارع مهرجردی، معاون ارزیابی و سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری و فرصاد جان‌احمدی،مدیر برنامه‌ریزی و ارزیابی صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته، برگزارشد، علاوه بر تشریح چالش‌های نقدینگی شرکت‌های دانش‌بنیان، ظرفیت‌های مدل «هم‌افزا»، فکتورینگ، سرمایه‌گذاری شرکتی (CVC ) برای توسعه تامین مالی شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تبیین شد.

مریم تاج‌آبادی، رئیس انجمن پروبیوتیک تهران در ابتدای این پنل با اشاره به نقش و جایگاه شرکت‌های پخش در زنجیره تامین مالی صنعت سلامت، گفت: در حوزه‌های دارو، مکمل و فرآورده‌های طبیعی، بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های دانش‌بنیان در تعامل مستقیم با شرکت‌های پخش بزرگ قرار دارند؛ شرکت‌هایی که بخشی از آنها ماهیتی نیمه‌دولتی داشته و همین موضوع، استفاده از ابزارهایی مانند فکتورینگ را برای شرکت‌های دانش‌بنیان با چالش‌هایی مواجه می‌کند.

تاج‌آبادی افزود: برای بهره‌گیری موثر از ظرفیت فکتورینگ در تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت، لازم است سازوکارهایی متناسب با ساختار بازار، ماهیت شرکت‌های پخش و الزامات حاکم بر این صنعت طراحی شود؛ به‌گونه‌ای که ضمن تسهیل دسترسی شرکت‌های دانش‌بنیان به منابع مالی، امکان مشارکت موثر و کم‌ریسک شرکت‌های پخش نیز فراهم شود.

رییس انجمن پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند کشور افزود: صنعت سلامت با توجه به ضرورت بازسازی و توسعه، نیاز قابل توجهی به نقدینگی و منابع مالی دارد و اگر راهکاری برای فعال کردن CVCها در حوزه سلامت نیز وجود دارد، می‌تواند به تامین مالی و توسعه این صنعت کمک کند.

شکل‌گیری بیش از ۶۰۰ شرکت دانش‌بنیان در حوزه دارو و سلامت

در ادامه، امیر یونسیان، مدیرکل دفتر ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی نیز با اشاره به ظرفیت‌های ایجادشده در حوزه فناوری‌های دارویی و سلامت گفت: از مجموع ۶۳۳ شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه دارو و سلامت، حدود ۷۰ درصد شرکت‌های نوپا هستند و سایر شرکت‌ها در گروه شرکت‌های نوآور و فناور قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: در این ۶۳۳ شرکت، حدود یک‌هزار و ۵۰۰ محصول دانش‌بنیان توسعه یافته یا در حال توسعه است که بخشی از آنها به تولید رسیده و بخشی نیز در مرحله نمونه آزمایشگاهی قرار دارند. فروش محصولات دانش‌بنیان شرکت‌های فعال در حوزه دارو و سلامت در سال در سال ۱۴۰۴ معادل ۲۶ همت، بوده است.

یونسیان گفت: حدود ۷۰ درصد فروش محصولات دانش‌بنیان حوزه سلامت و دارو مربوط به سه شرکت بزرگ است. این موضوع نشان می‌دهد که در کنار حمایت از شرکت‌های بزرگ و پیشران، باید برای شرکت‌های نوپا و نوآور نیز برنامه مشخصی در حوزه تامین مالی و توسعه بازار تدوین شود.

وی با اشاره به رویکرد جدید معاونت علمی در ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: در دوره جدید تلاش شده است فرآیند ورود شرکت‌های فعال در حوزه دارو و سلامت به زیست‌بوم دانش‌بنیان تسهیل شود.

یونسیان همچنین به ظرفیت شبکه آزمایشگاهی کشور در حوزه دارو و سلامت اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۱۵۸ مرکز آزمایشگاهی در این حوزه عضو شبکه آزمایشگاهی کشور هستند که بخشی از آنها در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی فعالیت می‌کنند.

مدل‌های جدید تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان

در ادامه، حامد رفیعی، رئیس مرکز تامین مالی و سرمایه‌گذاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با تشریح مدل‌های جدید تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان به اهمیت دسترسی شرکت‌ها به منابع مالی اشاره کرد و گفت: نخستین و مهم‌ترین پیش‌نیاز برای استفاده موثر از ظرفیت بازار سرمایه، برخورداری شرکت‌ها از صورت‌های مالی دقیق، شفاف و قابل اتکا است. در عین حال تلاش کردیم با بهره‌گیری از ظرفیت ماده ۷ قانون تامین مالی تولید و زیرساخت‌ها، زمینه فعال‌سازی و استفاده از ظرفیت دارایی‌های نامشهود شرکت‌ها را نیز فراهم کنیم.

وی افزود: توجه به دارایی‌های نامشهود، به‌ویژه در شرکت‌های دانش‌بنیان که بخش قابل‌توجهی از ارزش آنها در دانش، فناوری، مالکیت فکری و سایر دارایی‌های غیرملموس نهفته است، می‌تواند مسیر دسترسی این شرکت‌ها به ابزارهای تامین مالی را هموار کند.

وی در ادامه با اشاره به ظرفیت تسهیلات صندوق توسعه ملی گفت: شرکت‌هایی که از نظر صورت‌ها و نسبت‌های مالی از ظرفیت دریافت تسهیلات برخوردارند، نباید استفاده از این فرصت را به تاخیر بیندازند و می‌توانند از طریق سامانه مربوطه درخواست تسهیلات خود را ثبت کنند.

تامین مالی ۱۰ برابری با طرح «هم‌افزا»

رفیعی سپس توضیحاتی درباره طرح «هم‌افزا» به عنوان یکی از مدل‌های جدید تامین مالی ارائه کرد و گفت: پیشنهاد ما این است که شرکت‌های دانش‌بنیان، به‌ویژه در حوزه سلامت، در کنار یکدیگر قرار بگیرند و یک مجموعه هم‌افزا ایجاد کنند. در این مدل، هر شرکت آورده خود را در حساب مربوط به خود قرار می‌دهد و یک قرارداد سه‌جانبه میان مجموعه شرکت‌ها، بانک و صندوق نوآوری و شکوفایی شکل می‌گیرد. این مدل می‌تواند امکان تامین مالی تا حدود ۱۰ برابر آورده شرکت‌ها را فراهم کند.

وی افزود: در حال حاضر بیش از هفت درخواست از سوی انجمن‌ها برای استفاده از این مدل مطرح شده است و پیش‌بینی می‌کنیم با توسعه آن، تعداد بیشتری از شرکت‌ها بتوانند از این ظرفیت استفاده کنند.

رئیس مرکز تامین مالی و سرمایه‌گذاری معاونت علمی، همچنین از قطعی شدن حدود ۱.۶ همت تامین مالی در قالب این طرح خبر داد.

وی در عین حال گفت: ابزار «فکتورینگ» نیز برای شرکت‌های کوچک و بزرگ قابل استفاده است و هر شرکتی که قرارداد معتبر یا فاکتور رسمی قابل وصول داشته باشد، می‌تواند از این ظرفیت استفاده کند.

رئیس مرکز تامین مالی و سرمایه‌گذاری معاونت علمی خاطرنشان کرد: معاونت علمی آمادگی دارد با همکاری اتاق تهران، جلسات بیشتری برای بررسی مسائل شرکت‌های دانش‌بنیان و طراحی راهکارهای عملیاتی تامین مالی این شرکت‌ها برگزار کند.

طراحی ابزارهای تامین مالی درصندوق نوآوری

مجتبی زارع مهرجردی، معاون ارزیابی و سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست‌جمهوری هم با تشریح رویکرد این صندوق در طراحی ابزارهای تامین مالی گفت که به رغم افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان، ارزش دلاری سرمایه صندوق به کمتر از ۳۰۰ میلیون دلار کاهش یافته است.

زارع با بیان اینکه«صندوق نوآوری قرار نیست رقیب بخش خصوصی باشد» افزود: صندوق‌های پژوهش و فناوری، شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر، شتاب‌دهنده‌ها و CVCها در بخش خصوصی فعالیت می‌کنند و ما قصد نداریم جای آنها را بگیریم.

به گفته زارع، صندوق تلاش می‌کند با طراحی ابزارهای مالی و حمایتی، نسبت ریسک به بازده را برای بخش خصوصی بهبود دهد تا سرمایه‌گذاری در پروژه‌های فناورانه برای این بخش جذاب شود.

وی مدل «هم‌افزا» را نمونه‌ای از این رویکرد دانست و گفت: «هم‌افزا» در واقع الگویی برای همکاری و هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف بخش خصوصی است که از مسیر معاونت علمی و صندوق نوآوری، زمینه استفاده موثر شرکت‌ها از ظرفیت‌های تامین مالی را فراهم می‌کند. در برخی موارد، بخش خصوصی توان ورود به یک پروژه را دارد اما به دلیل پایین بودن نسبت ریسک به بازده وارد نمی‌شود. در این شرایط، صندوق تلاش می‌کند با طراحی ابزارهای مناسب، این نسبت را به سطحی برساند که جذابیت سرمایه‌گذاری برای بخش‌خصوصی افزایش یابد.

زارع از شرکت‌هایی که در مرحله تولید قرار گرفته‌اند و قصد توسعه فعالیت یا ورود به صنایع جدید را دارند، دعوت کرد برای طراحی مدل‌های همکاری با CVCها و استفاده از ظرفیت صندوق نوآوری به این نهاد مراجعه کنند.

چالش نقدینگی شرکت‌ها در زمان اجرای قراردادها

فرصاد جان احمدی، مدیر برنامه‌ریزی و ارزیابی صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته وزارت صمت نیز توضیح داد که تمرکز این صندوق بر صنعت است و از این رو، برای دریافت حمایت از آن، شرط دانش‌بنیان بودن مطرح نخواهد بود. اما اگر شرکتی دانش‌بنیان باشد، به طور قطع در زمره صنایع پیشرفته قرار می‌گیرد.

جان احمدی با اشاره به حمایت‌های مالی این صندوق در حوزه بازاریابی و حضور شرکت‌ها در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی گفت: این موضوع در حوزه سلامت اهمیت دوچندانی دارد؛ زیرا صرف تولید یک محصول برای موفقیت آن کافی نیست و معرفی محصول، توسعه بازار، ایجاد ارتباط با مشتریان و جذب بازار هدف نیز بخش مهمی از زنجیره فعالیت و تجاری‌سازی محصولات سلامت‌محور به شمار می‌رود.

احمدی با اشاره به چالش تامین نقدینگی شرکت‌ها در زمان اجرای قراردادها گفت: در حوزه تجهیزات پزشکی، شرکت‌هایی فعالیت می‌کنند که محصولاتی مانند دستگاه‌های دیالیز تولید و با کارفرمایان، به‌ویژه دستگاه‌های دولتی، قرارداد منعقد می‌کنند. در چنین شرایطی، شرکت برای تداوم تولید و اجرای تعهدات خود به نقدینگی نیاز دارد، اما فاصله زمانی میان اجرای قرارداد و وصول مطالبات می‌تواند فشار مالی قابل‌توجهی به شرکت وارد کند. از این‌رو، لازم است متناسب با این نیاز، ابزارهای مالی متناسب و کارآمد طراحی و ارائه شود.

احمدی در ادامه از ایجاد ظرفیت سرمایه‌گذاری شرکتی در حوزه سلامت خبر داد و گفت: یکی از ابزارهای ایجادشده، صندوق سرمایه‌گذاری شرکتی (CVC) حوزه سلامت با عنوان «سیب» است که سرمایه اولیه آن ۵۰۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است و شرکت‌ها می‌توانند از این ظرفیت بهره‌برداری کنند.

پس از پایان پنل‌ها، میزهای مشاوره اختصاصی صندوق‌ها و نهادهای مالی با حضور نمایندگان منتخب این مجموعه‌ها برای شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت برپا شد. در این بخش، فعالان اقتصادی فرصت یافتند در گفت‌وگویی مستقیم با نمایندگان نهادهای مالی و سرمایه‌گذاری، درباره نیازهای تامین مالی، ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری و راهکارهای تامین مالی متناسب با شرایط کسب‌وکار خود به تبادل نظر و دریافت مشاوره بپردازند.