سمیه شوریابی؛ بازار: دکتر میثم محمدی کارشناس و مدرس بازارهای مالی با بررسی چشمانداز بازار طلای داخلی، تداوم روند صعودی طلا در افق میانمدت را محتملتر از شکلگیری یک روند نزولی پایدار دانست و تأکید کرد که با وجود احتمال اصلاحهای مقطعی، متغیرهای بنیادی اقتصاد ایران همچنان از قیمت طلا حمایت میکنند.
محمدی با اشاره به شرایط فعلی بازار طلای داخلی تشریح کرد: مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی و بینالمللی همچنان از قیمت طلا حمایت میکنند. به نظر میرسد در شرایط فعلی، احتمال ادامه روند صعودی طلای داخلی در افق میانمدت بیشتر از احتمال شکلگیری یک روند نزولی پایدار باشد؛ هرچند این به معنای رشد مداوم و بدون اصلاح قیمتها نیست و بازار طلا میتواند در مسیر پیشرو نوسانات و اصلاحهای قابل توجهی را تجربه کند.
وی افزود: برای تحلیل آینده طلای داخلی باید توجه داشت که قیمت طلا در ایران تنها تحت تأثیر اونس جهانی قرار ندارد، در واقع طلای داخلی حاصل برهمکنش قیمت جهانی طلا، نرخ ارز، تورم، نقدینگی، شرایط اقتصادی کشور و انتظارات سیاسی است. به همین دلیل ممکن است در مقطعی طلای جهانی وارد اصلاح شود، اما قیمت طلا در داخل به دلیل افزایش نرخ ارز همچنان مسیر صعودی خود را حفظ کند، از طرف دیگر حتی در شرایطی که اونس جهانی در سطوح بالایی قرار دارد، یک تحول سیاسی مثبت و کاهش قابل توجه نرخ ارز میتواند باعث اصلاح طلای داخلی شود.
تورم ساختاری؛ پشتوانه مهم قیمت طلا
این کارشناس بازارهای مالی ادامه داد: در شرایط فعلی، یکی از مهمترین عواملی که از قیمت طلا در ایران حمایت میکند، تورم ساختاری اقتصاد کشور است. اقتصاد ایران همچنان با تورم بالا، رشد اقتصادی ضعیف، مشکلات بودجهای، ناترازیهای مالی و بانکی و کاهش قدرت خرید پول ملی مواجه است.
به گفته محمدی، تا زمانی که این مشکلات به شکل بنیادی برطرف نشوند، تقاضا برای داراییهایی که بتوانند ارزش سرمایه را در برابر کاهش ارزش پول حفظ کنند، ادامه خواهد داشت. طلا در چنین شرایطی برای بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران نه صرفاً یک ابزار سفتهبازی، بلکه نوعی پوشش در برابر تورم و کاهش ارزش پول محسوب میشود.
وی تصریح کرد: از این منظر، حتی اگر قیمت طلا در مقاطع کوتاهمدت کاهش پیدا کند، نمیتوان صرفاً بر اساس یک اصلاح قیمتی نتیجه گرفت که روند بلندمدت بازار تغییر کرده است. مادامی که تورم بالا باقی بماند و انتظارات نسبت به آینده ارزش ریال تغییر اساسی نکند، هر کاهش قابل توجه در قیمت طلا میتواند با افزایش تقاضای سرمایهگذاری مواجه گردد.
کسری بودجه و فشارهای تورمی
محمدی عامل مهم دیگر را وضعیت بودجه دولت دانست و گفت: تداوم کسری بودجه و محدودیت منابع مالی دولت، یکی از ریشههای مهم فشارهای تورمی در اقتصاد ایران است.
وی ادامه داد: چنانچه سیاستهای مالی و پولی نتوانند این ناترازیها را به شکل پایدار کنترل کنند، فشار تورمی در اقتصاد ادامه پیدا خواهد کرد و این موضوع در نهایت میتواند خود را در بازار ارز و داراییهایی مانند طلا نشان دهد. بنابراین، برای تغییر روند بلندمدت طلا، صرفاً کنترل مقطعی نرخ ارز کافی نیست و باید در متغیرهای بنیادی اقتصاد تغییر ایجاد شود.
دلار؛ مهمترین متغیر داخلی تعیینکننده مسیر طلا
این کارشناس بازارهای مالی نرخ ارز را یکی از مهمترین متغیرهای داخلی بازار طلا عنوان کرد و گفت: در این میان، نرخ ارز را میتوان مهمترین متغیر داخلی تعیینکننده مسیر طلای ایران دانست. در واقع، برای سرمایهگذار ایرانی، تغییرات دلار اهمیت بسیار زیادی دارد و گاهی حتی میتواند اثر نوسانات اونس جهانی را خنثی یا تشدید کند.
محمدی افزود: اگر نرخ ارز در ماههای آینده وارد روند صعودی شود، حتی در صورت ثبات یا اصلاح اونس جهانی، قیمت طلای داخلی همچنان ظرفیت رشد خواهد داشت. در مقابل، چنانچه یک تحول سیاسی باعث کاهش قابل توجه نرخ ارز شود، طلا میتواند وارد یک دوره اصلاحی گردد؛ حتی اگر طلای جهانی در سطوح بالایی باقی بماند.
تحولات سیاسی؛ متغیر کلیدی پیشروی طلا
وی با بیان اینکه مهمترین متغیر پیشروی بازار طلا در ایران را باید تحولات سیاسی دانست، گفت: در حال حاضر، ریسکهای سیاسی و ژئوپلیتیک همچنان بالاست و هرگونه افزایش تنش میتواند انتظارات تورمی و تقاضا برای ارز و طلا را افزایش دهد.
به گفته محمدی در چنین شرایطی، بازار معمولاً قبل از آنکه آثار واقعی یک اتفاق سیاسی در اقتصاد ظاهر شود، به انتظارات ناشی از آن واکنش نشان میدهد. بنابراین اخبار مربوط به تحریمها، مذاکرات، روابط خارجی و تنشهای منطقهای میتوانند در کوتاهمدت نوسانات بسیار شدیدی در بازار طلا ایجاد کنند.
وی در ادامه سناریوی سیاسی مثبت را نیز تشریح کرد و گفت: اگر در ماههای آینده شاهد یک توافق سیاسی معتبر و پایدار، کاهش تنشهای خارجی و افزایش دسترسی کشور به منابع ارزی باشیم، احتمال کاهش انتظارات تورمی و تعدیل نرخ ارز وجود خواهد داشت. در چنین سناریویی، طلای داخلی میتواند با یک اصلاح جدی مواجه شود.
محمدی تأکید کرد: میزان و پایداری این اصلاح به این بستگی دارد که تغییرات سیاسی تا چه اندازه بتواند متغیرهای اقتصادی را نیز تغییر دهد. اگر صرفاً یک شوک خبری کوتاهمدت ایجاد شود اما تورم، کسری بودجه و رشد نقدینگی همچنان در سطوح بالا باقی بمانند، احتمالاً اثر کاهشی آن بر بازار طلا نیز موقتی خواهد بود.
اونس جهانی همچنان از طلا حمایت میکند
این مدرس بازارهای مالی درباره وضعیت بازار جهانی نیز گفت: بازار جهانی طلا نیز همچنان از عوامل بنیادی متعددی حمایت میشود. افزایش نااطمینانیهای اقتصادی، نگرانی درباره وضعیت بدهی دولتها، تحولات سیاست پولی بانکهای مرکزی، ریسکهای ژئوپلیتیک و تقاضای سرمایهگذاری برای داراییهای امن، همگی عواملی هستند که میتوانند قیمت طلا را در سطوح بالا نگه دارند.
وی افزود: بنابراین در شرایط فعلی، سناریوی بازگشت پایدار اونس جهانی به سطوح بسیار پایینتر نسبت به قیمتهای فعلی، سناریوی اصلی بازار نیست؛ هرچند اصلاحهای مقطعی کاملاً طبیعی و محتمل هستند.
محمدی ادامه داد: به نظر میرسد در ماههای آینده، بازار جهانی طلا بیش از گذشته وارد مرحلهای شود که در آن رشد قیمت با اصلاحهای متناوب همراه باشد. به عبارت دیگر، اگرچه عوامل بنیادی همچنان از طلا حمایت میکنند، اما افزایش شدید قیمت در سالهای اخیر باعث شده حساسیت بازار به نرخ بهره، سیاستهای پولی آمریکا و رفتار سرمایهگذاران افزایش پیدا کند. بنابراین نباید انتظار داشت که اونس جهانی بدون وقفه به مسیر صعودی خود ادامه دهد.
طلای داخلی میتواند مستقل از اونس رشد کند
محمدی با اشاره به تفاوت مهم بازار داخلی و جهانی اظهار داشت: حتی اگر اونس جهانی برای مدتی در یک محدوده مشخص نوسان کند، کاهش ارزش ریال میتواند باعث افزایش قیمت طلای داخلی شود.
وی گفت: به همین دلیل، در اقتصاد ایران ممکن است بازار طلا در شرایطی رشد کند که بازار جهانی طلا حرکت چندانی نداشته باشد. این ویژگی باعث میشود چشمانداز طلای داخلی در مقایسه با بسیاری از بازارهای جهانی، بیشتر به وضعیت پول ملی و اقتصاد داخلی وابسته باشد.
ارزش تئوریک طلای ۱۸ عیار در سناریوهای مختلف
این کارشناس بازارهای مالی درباره ارزش تئوریک طلای ۱۸ عیار نیز توضیح داد: در حال حاضر با توجه به قرار گرفتن اونس جهانی در محدوده ۴۶۰۰ دلار و نرخ دلار در حدود ۱۹۰ هزار تومان، ارزش تئوریک هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده حدود ۲۱ میلیون تومان قرار میگیرد.
وی افزود: اگر اونس جهانی در محدوده ۴۳۰۰ تا ۴۶۰۰ دلار باقی بماند و نرخ دلار به حدود ۱۸۰ هزار تومان کاهش پیدا کند، ارزش بنیادی هر گرم طلای ۱۸ عیار میتواند در محدوده حدود ۱۸.۵ تا ۲۰ میلیون تومان قرار بگیرد.
محمدی در تشریح سناریوی صعودی نیز گفت: چنانچه اونس جهانی به محدوده ۵۰۰۰ دلار برسد، مسیر نرخ ارز اهمیت بسیار بیشتری پیدا خواهد کرد؛ بهطوریکه با دلار ۲۰۰ هزار تومانی، ارزش تئوریک هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۲۴ میلیون تومان، با دلار ۲۲۰ هزار تومانی حدود ۲۶.۵ میلیون تومان و با دلار ۲۵۰ هزار تومانی حدود ۳۰ میلیون تومان خواهد بود.
وی البته خاطرنشان کرد: این ارقام صرفاً ارزشهای تئوریک بر اساس رابطه اونس و نرخ ارز هستند و قیمت معاملاتی طلا میتواند تحت تأثیر حباب، عرضه و تقاضا و شرایط بازار، بالاتر یا پایینتر از این سطوح قرار گیرد.
تقاضای سرمایهگذاری میتواند اصلاحها را محدود کند
محمدی درباره رفتار سرمایهگذاران نیز گفت: از منظر رفتاری نیز احتمالاً در ادامه شاهد افزایش تقاضا برای طلا در زمان اصلاح قیمتها خواهیم بود.
وی افزود: با توجه به تجربه سالهای گذشته، بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران ایرانی طلا را بهعنوان ابزار حفظ ارزش دارایی میشناسند و کاهش قیمت، در صورتی که ناشی از یک تغییر بنیادی نباشد، میتواند مجدداً تقاضای خرید ایجاد کند، همین مسئله میتواند عمق اصلاحهای بازار را محدود نماید.
سه سناریو برای آینده بازار طلا
این تحلیلگر بازارهای مالی در ادامه درباره سناریوی محتمل بازار در ماههای آینده گفت: سناریوی محتملتر برای طلای داخلی در ماههای آینده، ادامه روند صعودی همراه با نوسان و اصلاحهای مقطعی است. به بیان دیگر، احتمال اینکه بازار پس از هر مرحله رشد، وارد دورههایی از استراحت و اصلاح شود زیاد است، اما تا زمانی که متغیرهای بنیادی اقتصاد ایران تغییر نکردهاند، احتمال شکلگیری یک روند نزولی بلندمدت را نمیتوان سناریوی غالب دانست.
وی در تشریح سناریوی افزایشی گفت: اگر همزمان نرخ ارز در داخل افزایش پیدا کند و اونس جهانی نیز در سطوح بالا باقی بماند یا رکوردهای جدیدی ثبت کند، طلای داخلی میتواند وارد مرحله جدیدی از رشد شود. در این حالت، سرعت افزایش قیمت طلا میتواند حتی بیشتر از چیزی باشد که صرفاً با بررسی بازار جهانی انتظار میرود؛ زیرا دو موتور اصلی بازار، یعنی اونس و دلار، همزمان در یک جهت حرکت خواهند کرد.
محمدی درباره سناریوی میانه نیز اظهار داشت: اگر نرخ ارز در محدوده فعلی تثبیت شود و اونس جهانی نیز پس از نوسانهای مختلف در سطوح بالای خود باقی بماند، بازار طلا احتمالاً بیشتر وارد فاز نوسانی خواهد شد. در چنین شرایطی ممکن است رشد قیمتها برای مدتی متوقف شود، اما کاهش شدید و پایدار نیز اتفاق نیفتد و بازار برای مدتی در یک محدوده قیمتی جدید تثبیت شود.
وی همچنین در تشریح سناریوی کاهشی گفت: مهمترین محرک میتواند یک تحول سیاسی جدی و غیرمنتظره باشد که موجب کاهش قابل توجه نرخ ارز شود. در این صورت، حتی اگر اونس جهانی همچنان بالا باشد، طلای داخلی میتواند با اصلاح قابل توجه مواجه شود.
محمدی تأکید کرد: برای اینکه این اصلاح به یک روند نزولی بلندمدت تبدیل شود، لازم است کاهش نرخ ارز پایدار باشد و همزمان انتظارات تورمی نیز به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.
«صعود پرنوسان»؛ سناریوی غالب طلای داخلی
دکتر محمدی در جمعبندی تحلیل خود گفت: بازار طلای ایران در شرایط فعلی بیشتر در معرض اصلاحهای موقت در یک روند صعودی قرار دارد تا تغییر کامل روند.
وی ادامه داد: مهمترین دلیل این دیدگاه، ترکیب تورم بالا، کاهش ارزش پول ملی، کسری بودجه، مشکلات ساختاری اقتصاد و تداوم ریسکهای سیاسی است. تا زمانی که این متغیرها تغییر بنیادین نکنند، طلا همچنان یکی از مهمترین گزینههای حفظ ارزش دارایی در اقتصاد ایران باقی خواهد ماند.
این کارشناس بازارهای مالی البته تأکید کرد: این دیدگاه به معنای توصیه به خرید در هر قیمت نیست. افزایش قابل توجه قیمت طلا میتواند ریسک اصلاحهای کوتاهمدت را بالا ببرد و سرمایهگذاران باید میان روند بلندمدت و نقطه ورود کوتاهمدت تفاوت قائل شوند.
وی افزود: حتی در یک روند صعودی قدرتمند نیز ممکن است بازار در واکنش به یک خبر سیاسی، کاهش نرخ ارز یا اصلاح اونس جهانی، افتهای قابل توجهی را تجربه کند.
محمدی در پایان خاطرنشان کرد: آینده طلای داخلی بیش از هر چیز به یک سؤال وابسته است؛ آیا اقتصاد ایران میتواند روند تورم و کاهش ارزش پول ملی را متوقف کند یا خیر؟ اگر پاسخ در ماههای آینده منفی باشد، احتمال ادامه روند صعودی طلا در افق میانمدت همچنان بالاست. اما اگر یک تغییر سیاسی و اقتصادی واقعی بتواند نرخ ارز، انتظارات تورمی و ریسکهای اقتصادی را به شکل پایدار کاهش دهد، بازار طلا میتواند یکی از مهمترین دورههای اصلاحی خود را تجربه کند.
به گفته وی، در شرایط فعلی، سناریوی غالب برای طلای داخلی را میتوان «صعود پرنوسان» توصیف کرد؛ بازاری که ممکن است بارها اصلاح کند، اما تا زمانی که متغیرهای بنیادی اقتصاد ایران تغییر نکردهاند، هر اصلاح الزاماً به معنای پایان روند صعودی نخواهد بود.
نظر شما