عربستان در دام جنگ ایران و آمریکا؛ کسری بودجه ۴۴ میلیارد دلاری

به گزارش بازار، روزنامه فرانسوی «لا کروا» در تحلیلی از وضعیت کنونی عربستان سعودی نوشت که با افزایش تنش‌ها در منطقه، ریاض خود را در موقعیت دشواری می‌یابد.

عربستان از یک سو تلاش می‌کند ثبات داخلی را حفظ کرده و برنامه‌های کلان «چشم‌انداز ۲۰۳۰» را پیش ببرد و از سوی دیگر حملات یمنی‌ها به تأسیسات نفتی این کشور، آن را ناخواسته به کانون درگیری‌های منطقه‌ای کشانده و پیش روی آن معادله‌ای پیچیده قرار داده است: بازدارندگی نظامی در برابر پرهیز از جنگی فراگیر که ممکن است کل ثبات آن را به خطر اندازد.

این روزنامه فرانسوی تأکید کرده است که عربستان عملاً به جنگ میان آمریکا و ایران کشانده شده و اکنون با فشارهای امنیتی فزاینده‌ای به دلیل حملات پهپادی به تأسیسات نفتی‌اش مواجه است.

این حملات که در کنار تنش‌های موجود رخ داده‌اند، قیمت نفت را افزایش داده و قیمت نفت برنت را به بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه رسانده‌اند.

همچنین حملات به تأسیسات نفتی عربستان نگرانی‌های عمیقی در داخل عربستان درباره آینده پروژه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» برانگیخته است، به ویژه با توجه به اینکه این برنامه کلان اقتصادی بر جذب سرمایه‌گذاری خارجی و تنوع‌بخشی به اقتصاد متکی است و این در حالی است که خطرات امنیتی علیرغم آتش‌بس شکننده میان ریاض و صنعا در سال ۲۰۲۲، همچنان رو به افزایش است.

چشم‌انداز ۲۰۳۰ که شاهزاده محمد بن سلمان، ولی‌عهد عربستان، آن را طرحی جامع برای گذار از اقتصاد نفتی به اقتصادی مدرن و متنوع معرفی کرده است، هسته مرکزی راهبرد توسعه این کشور به شمار می‌رود.

این طرح شامل پروژه‌های عظیمی مانند شهر هوشمند «نئوم» و شهر تمام آینه «لاین» (The Line) است؛ شهری خطی به طول ۱۷۰ کیلومتر، با ارتفاع ۵۰۰ متر و عرض ۲۰۰ متر که قرار بود ۹ میلیون نفر را در خود جای دهد و کاملاً بدون خودرو و با انرژی تجدیدپذیر اداره شود.

از دیگر پروژه‌های این طرح می‌توان به منطقه توریستی کوهستانی «تروجنا» که قرار بود میزبان بازی‌های آسیایی زمستانی ۲۰۲۹ باشد و «اوکساگون»، یک شهرک صنعتی شناور، اشاره کرد.

بر اساس بودجه سال ۲۰۲۶ عربستان، درآمدهای این کشور حدود ۳۰۶ میلیارد دلار و هزینه‌های آن ۳۵۰ میلیارد دلار برآورد شده است.

این یعنی عربستان با کسری بودجه ۴۴ میلیارد دلاری مواجه است که معادل ۳.۳ درصد از کل اقتصاد این کشور است.

وزیر اقتصاد عربستان این کسری را «برنامه‌ریزی شده» خوانده و گفته است که دولت قصد دارد با سرمایه‌گذاری در بخش‌های غیرنفتی مانند صنعت، گردشگری، حمل‌ونقل و فناوری، این شکاف را پر کند و به اهداف چشم‌انداز ۲۰۳۰ برسد. بر اساس این بودجه، پیش‌بینی می‌شود اقتصاد عربستان ۴.۶ درصد رشد کند که بخش اعظم آن (۵ درصد) مربوط به رشد بخش غیرنفتی است.

درآمدهای نفتی عربستان در بودجه ۲۰۲۶ بالغ بر ۲۰۲ میلیارد دلار پیش‌بینی شده است، در حالی که درآمدهای غیرنفتی که از مالیات‌ها و فعالیت‌های بخش خصوصی تأمین می‌شود، قرار است ۴۱ درصد از کل درآمدها را تشکیل دهد که نسبت به سال قبل افزایش یافته است.

با این حال، این چشم‌انداز اقتصادی بزرگ با چالش امنیتی جدی مواجه شده است. تحلیلگران مؤسسه «چتم هاوس» معتقدند که احساس فزاینده‌ای وجود دارد که دستیابی به صلح با حوثی‌ها غیرممکن است و جنگ به تعویق افتاده ممکن است هزینه بیشتری داشته باشد.

بر اساس گزارش‌های جدید، بازتاب این ناامنی در کاهش چشمگیر صادرات نفت عربستان نیز دیده شده است. تحلیل شرکت داده‌های دریایی «ای‌ای‌کس‌اس مارین» نشان می‌دهد که تعداد محموله‌های نفت خام قابل مشاهده از بندر ینبع در هفته گذشته به ۱۶ محموله کاهش یافته که نسبت به ۳۵ محموله در هفته پیش از آن، کاهشی چشمگیر است.

در همین حال، شرکت اطلاعات انرژی «ورتکسا» از افزایش قابل‌توجه فعالیت نفتکش‌های مخفی خبر داده است که فرستنده‌های سیستم شناسایی خودکار خود را هنگام بارگیری در ینبع خاموش کرده‌اند و این محموله‌های مخفی حدود یک‌سوم کل حجم نفت بارگیری شده در آن هفته را تشکیل داده‌است.