به گزارش بازار، اخیرا روزنامه حریت ترکیه مدعی شده آنکارا سامانه اس_۴۰۰ روسی را به یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس فروخته تا راه برای دریافت جنگندههای اف‑۳۵ از آمریکا هموار شود. اما مقامات ترکی بلافاصله این گزارش را تکذیب کردند و کرملین نیز با ابراز نگرانی، موضوع را فوقحساس خواند و از ادامه رایزنیها با آنکارا خبر داد.
بر اساس مفاد قرارداد، هرگونه واگذاری به کشور ثالث نیازمند موافقت صریح روسیه است و مسکو پیشتر نقض آن را خط قرمز اعلام کرده است. در صورت اصرار ترکیه بر فروش بدون مجوز، کرملین میتواند فشار دیپلماتیک را تشدید، همکاریهای راهبردی در سوریه و قفقاز را محدود کند یا حتی به ممنوعیت صادرات قطعات یدکی اس_۴۰۰ متوسل شود. با اینحال، واکنش فعلی مسکو محتاطانه است و کارشناسان معتقدند تا زمانی که تکذیب آنکارا پابرجاست، تنش آشکار میان دو طرف دور از انتظار است.
در پشت این سناریو، آمریکا را باید محرک اصلی دانست. واشنگتن از ۲۰۱۹ با تحریمهای کاستا و خروج ترکیه از برنامه اف‑۳۵، آنکارا را تحت فشار قرار داده بود و اکنون با طرح فروش اس_۴۰۰ به کشور ثالث، عملاً مسیری برای رفع تحریمها و بازگشت ترکیه به برنامه اف_۳۵ ترسیم کرده است. ترامپ در نشست اخیر ناتو در آنکارا صراحتاً از لغو تحریمها و فروش اف_۳۵ سخن گفت. در مقابل، رژیم صهیونیستی به شدت با این روند مخالفت کرده و بنیامین نتانیاهو آشکارا اعلام کرده که فروش اف_۳۵ به ترکیه، موازنه قدرت در خاورمیانه را بر هم زده و برتری هوایی این رژیم را تهدید میکند. نتانیاهو با لابیگری در واشنگتن، از ترامپ خواسته جلوی این فروش را بگیرد. جالب اینکه تکذیب رسمی آنکارا درباره فروش اس_۴۰۰ بلافاصله پس از اظهارات نتانیاهو صورت گرفت که نشان دهنده حساسیت همزمان دو طرف است.
سخن پایانی
در مجموع، آمریکا با طراحی این سناریو در پی بازگرداندن ترکیه به مدار غرب است، در حالی که رژیم صهیونیستی آن را تهدیدی برای برتری نظامی خود میداند و روسیه نیز با رویکرد محتاطانه، در انتظار روشن شدن موضع نهایی آنکارا است. این تقابل منافع، پرونده اس_۴۰۰ را از یک مسئله فنی و قراردادی فراتر برده و به عرصهای برای رقابت راهبردی میان بازیگران بزرگ در خاورمیانه تبدیل کرده است. سرنوشت این ماجرا به نتیجه رایزنیهای پشت پرده و تصمیم ترکیه درباره پایبندی به تعهدات خود با روسیه بستگی خواهد داشت.
نظر شما