امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: بازار خودرو از ابتدای سال جاری با افزایش قیمت محصولات کارخانه ای وارد مرحله تازهای از رکود شده است؛ رکودی که برخلاف تصور برخی سیاست گذاران، نه به دلیل کاهش تقاضا، بلکه ناشی از افت شدید قدرت خرید خانوارها است. امروز بخش بزرگی از متقاضیان خرید خودرو، دیگر توان ورود به بازار خودروهای صفر کیلومتر را ندارند و همین موضوع سبب شده بازار خودروهای کارکرده بیش از هر زمان دیگری رونق بگیرد. بررسی های میدانی خبرنگار بازار از بازار خودرو نشان می دهد حجم معاملات خودروهای صفر کیلومتر نسبت به سال های گذشته کاهش محسوسی داشته است. افزایش مستمر قیمت ها، رشد هزینه های زندگی، کاهش توان مالی خانوارها و نبود ابزارهای تامین مالی مناسب باعث شده بسیاری از مشتریان خرید خود را به تعویق بیندازند یا به ناچار به سمت خودروهای دست دوم حرکت کنند. فعالان بازار معتقدند در شرایط کنونی، قدرت خرید بخش عمده مشتریان به خودروهای کمتر از یک میلیارد تومان محدود شده است. خودروهایی که قیمت بالاتری دارند با کاهش جدی تقاضا مواجه هستند و حتی فروشندگان نیز برای فروش آن ها ناچار به کاهش قیمت یا انتظار طولانیمدت شدند. این وضعیت نشان می دهد افزایش قیمت کارخانه ای بدون در نظر گرفتن توان خرید مصرف کننده، نه تنها به رونق تولید و بازار منجر نشده، بلکه رکود معاملات را نیز تشدید کرده است.
قدرت خرید به زیر یک میلیارد تومان سقوط کرد
اقتصاد خانوار دیگر توان همراهی با رشد قیمت خودرو را ندارد. طی سال های اخیر سرعت افزایش قیمت خودرو چندین برابر رشد درآمد مردم بوده و همین شکاف موجب شده خودرو از یک کالای مصرفی به کالایی دست نیافتنی برای بخش بزرگی از جامعه تبدیل شود. امروز بسیاری از خانوادهها حتی با فروش خودروی فعلی خود نیز قادر به خرید یک خودروی صفر کیلومتر نیستند. به همین دلیل، بازار خودروهای اقتصادی و کارکرده بیشترین سهم معاملات را به خود اختصاص داده است. کارشناسان معتقدند تا زمانی که درآمد خانوارها افزایش پیدا نکند یا ابزارهای اعتباری مناسب برای خرید خودرو ایجاد نشود، بازار خودروهای صفر همچنان در رکود باقی خواهد ماند.
شرایطی که فاصله میان قیمت خودرو و درآمد خانوارها هر روز بیشتر میشود، سیاست گذاری بدون توجه به توان مالی مردم نمیتواند بازار را از رکود خارج کند. کارشناسان تاکید می کنند وزارت صمت تاکنون برنامه مشخص و موثری برای توسعه لیزینگ واقعی، ارائه تسهیلات کم بهره خرید خودرو، افزایش دسترسی مصرفکنندگان به منابع مالی یا تقویت قدرت خرید ارائه نکرده است
وزارت صمت همچنان برنامهای برای احیای تقاضای واقعی ندارد
یکی از مهم ترین انتقادهایی که از سوی کارشناسان به سیاست های وزارت صنعت، معدن و تجارت وارد می شود، تمرکز صرف بر افزایش قیمت و مدیریت عرضه خودرو است؛ در حالی که تقاضای واقعی بازار به دلیل کاهش قدرت خرید به شدت آسیب دیده است. وزارت صمت طی ماه های اخیر بارها از افزایش تولید خودرو سخن گفته، اما رشد تولید زمانی می تواند به رونق بازار منجر شود که مصرف کننده توان خرید داشته باشد. در شرایطی که فاصله میان قیمت خودرو و درآمد خانوارها هر روز بیشتر میشود، سیاست گذاری بدون توجه به توان مالی مردم نمیتواند بازار را از رکود خارج کند.
کارشناسان تاکید می کنند وزارت صمت تاکنون برنامه مشخص و موثری برای توسعه لیزینگ واقعی، ارائه تسهیلات کم بهره خرید خودرو، افزایش دسترسی مصرفکنندگان به منابع مالی یا تقویت قدرت خرید ارائه نکرده است. در نتیجه، افزایش تولید نیز نتوانسته به افزایش معاملات منجر شود و بازار همچنان در وضعیت انتظار قرار دارد. از سوی دیگر، نبود شفافیت در سیاستهای قیمتگذاری و تغییرات مکرر دستورالعملها نیز بر سردرگمی بازار افزوده است. فعالان صنعت خودرو معتقدند بازار بیش از هر چیز به ثبات، پیشبینیپذیری و سیاستهای حمایتی از مصرفکننده نیاز دارد.
همزمان با کاهش معاملات خودروهای صفر کیلومتر، بازار خودروهای دست دوم رونق گرفته است. نکته قابل توجه آن است که برخلاف سال های گذشته، تنها خودروهای کمکارکرد مورد توجه نیستند، بلکه خودروهای با پیمایش بالا و حتی برخی خودروهای دارای سابقه تصادف نیز مشتریان خود را پیدا کردهاند
رونق بازار خودروهای کارکرده؛ حتی خودروهای پرکارکرد مشتری دارند
همزمان با کاهش معاملات خودروهای صفر کیلومتر، بازار خودروهای دست دوم رونق گرفته است. نکته قابل توجه آن است که برخلاف سال های گذشته، تنها خودروهای کمکارکرد مورد توجه نیستند، بلکه خودروهای با پیمایش بالا و حتی برخی خودروهای دارای سابقه تصادف نیز مشتریان خود را پیدا کردهاند. دلیل این موضوع کاملا روشن است؛ بسیاری از خریداران دیگر امکان پرداخت هزینه خرید خودروهای صفر یا کمکارکرد را ندارند و ترجیح میدهند با بودجه محدود، خودرویی با کارکرد بیشتر خریداری کنند تا نیاز روزمره خود را برطرف سازند. فعالان بازار میگویند حجم معاملات خودروهای چند سال کارکرده نسبت به خودروهای صفر افزایش یافته و این روند در صورت ادامه شرایط فعلی، همچنان ادامه خواهد داشت.
دستکاری کیلومتر؛ تهدیدی جدی برای خریداران
رونق بازار خودروهای کارکرده، همزمان چالشهای تازهای نیز ایجاد کرده است. یکی از مهمترین نگرانیهای خریداران، واقعی نبودن میزان کارکرد خودروها است. دستکاری کیلومترشمار به یکی از تخلفات رایج بازار تبدیل شده و برخی سودجویان با کاهش عدد کیلومتر، ارزش خودرو را بالاتر از قیمت واقعی آن عرضه میکنند. این اقدام علاوه بر زیان مالی خریدار، موجب از بین رفتن شفافیت بازار نیز میشود. کارشناسان تأکید میکنند عدد درجشده روی صفحه کیلومتر نمیتواند معیار اصلی خرید باشد؛ زیرا ممکن است خودرو کارکرد بسیار بیشتری داشته باشد و قطعات اصلی آن به پایان عمر مفید خود رسیده باشند.
متخصصان صنعت خودرو توصیه میکنند خریداران پیش از نهایی کردن معامله، سابقه مراجعه خودرو به نمایندگیهای مجاز را بررسی کنند
سوابق تعمیراتی نمایندگی؛ بهترین راه تشخیص کارکرد واقعی
متخصصان صنعت خودرو توصیه میکنند خریداران پیش از نهایی کردن معامله، سابقه مراجعه خودرو به نمایندگیهای مجاز را بررسی کنند. در بسیاری از خودروها، اطلاعات مربوط به سرویسهای دورهای، تعمیرات و میزان کارکرد هنگام مراجعه در سامانه نمایندگی ثبت میشود و این اطلاعات میتواند معیار مناسبی برای تشخیص کارکرد واقعی خودرو باشد. همچنین انجام کارشناسی کامل فنی و بدنه در مراکز معتبر، بررسی وضعیت شاسی، موتور، گیربکس، سیستم تعلیق و تجهیزات الکترونیکی، میتواند از تحمیل هزینههای سنگین پس از خرید جلوگیری کند. در شرایطی که بازار خودرو بیش از هر زمان دیگری به سمت معاملات خودروهای کارکرده حرکت کرده است، افزایش آگاهی خریداران و شفافسازی اطلاعات خودروها اهمیت دوچندانی پیدا میکند. بازار خودرو امروز بیش از آنکه با کمبود تقاضا مواجه باشد، از کاهش قدرت خرید مردم آسیب دیده است. تا زمانی که سیاستگذار برای تقویت قدرت خرید مصرفکنندگان، اصلاح شیوههای تامین مالی و ایجاد ثبات در بازار برنامهای عملیاتی ارائه نکند، رکود معاملات خودروهای صفر ادامه خواهد داشت و بازار خودروهای کارکرده همچنان مقصد اصلی خریداران خواهد بود؛ بازاری که بدون نظارت مؤثر، میتواند زمینه را برای افزایش تخلفات و تضییع حقوق مصرفکنندگان فراهم کند.
نظر شما