بازار؛ گروه بین الملل: ادامه رفتار خصمانه نیروهای نظامی آمریکا در ایجاد محدودیت تردد غیرقانونی در دریای عمان، نهایتا منجر به مسدودسازی مجدد تنگه هرمز از سوی نیروهای نظامی ایران شده است. به گفته تهران، این رفتار ارتش ایالات متحده بر خلاف مفاد مندرج در توافق موقت آتش بس بوده و به همین دلیل، ترافیک کشتی ها در تنگه استراتژیک هرمز با اقدام نیروهای نظامی ایران اکنون به صفر رسیده است.
از سوی دیگر، دولت یمن همزمان با اقدام ایران برای مسدودسازی ترافیک در تنگه هرمز، واشنگتن را به مسدودسازی تنگه باب المندب در صورت ادامه محاصره دریایی ایران تهدید کرد. «حسین العزی» معاون وزیر خارجه این کشور و عضور ارشد انصارالله با انتشار پیامی در شبکه ایکس نوشت: «به یاری خدا اگر صنعا تصمیم بگیرد تنگه باب المندب را مسدود کند، همه انس و جن از بازگشایی آن ناتوان خواهند بود. بنابراین، بهتر است ترامپ و همدستانش فورا به همه اقدامات و سیاست هایی که مانع صلح هستند پایان دهند».
اما سوال اینجاست که اقدام احتمالی یمن برای مسدودسازی بابالمندب، چه تبعاتی برای غرب به همراه خواهد داشت؟
اهمیت استراتژیک تنگه باب المندب
تنگه باب المندب در بخش جنوب غربی یمن قرار گرفته است. این آبراهه بین المللی محل عبور نفتکش ها و کشتی های مهم تجاری است. این آبره، دریای مدیترانه را از طریق کانال سوئز به اقیانوس هند متصل می سازد. در حقیقت، کشتی ها پیش از آنکه از مسیر جنوب و شرق به سمت مدیترانه رهسپار شوند، می بایست حتما از این آبراه استراتژیک عبور نمایند. به طور تقریبی، روزانه بیش از ۳.۵ میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور می کند. این رقم، بیش از ۴۰ درصد از نفت جهان که از طریق دریا حمل می شود را شامل شده که البته این، تمام ماجرا نیست!
در بخش کشتی های تجاری کانتینری، این آبراه نقطه مواصلاتی میان شرق و جنوب آسیا به سمت اروپا به حساب آمده و بر اساس داده های شرکت بیمه آلیانز (۲۰۲۵) در شرایط عادی، رقمی بین ۱۲ الی ۱۵ میلیون TEU بار محموله کانتینری غیرنفتی از باب المندب عبور می کند که حدود ۳۰ درصد از حجم بار کانتینری دریایی جهان را تشکیل می دهد. در سال ۲۰۲۴ و در پی تشدید جنگ عربستان و یمن، میزان این حجم بار به حدود نصف (۵ الی ۶ میلیون TEU) در روز کاهش یافت که نشانگر توانایی دولت یمن برای اعمال محدودیت های ترافیکی در دهانه این تنگه است.
خطر مسدودسازی باب المندب برای اقتصاد جهان
اکنون با توجه به داده های تجاری مربوط به ترافیک کشتی های نفتی و غیرنفتی تجاری از باب المندب، به سادگی می توان متوجه شد که افزایش قیمت نفت در پی کاهش شدید عرضه، نخستین عارضه ایجاد اختلال در این تنگه است. حال آنکه با توجه به اعمال محدودیت های ترافیکی اعمال شده از سوی ایران، اقدام احتمالی انصارالله می تواند قیمت نفت را به سطوح جدید افزایش دهد.
اما هماطور که گفته شد، این آبراهه بین المللی محل اتصال آب های غرب و شرق کره زمین محسوب شده که مسدودسازی آن، تمامی تجارت دو نیمکره زمین از مسیر دریایی را تحت تاثیر شدید خود قرار خواهد داد. مضاف بر این، باب المندب و سوئز نقاط ورودی به دریای سرخ محسوب شده و طبیعی است که با مسدود شدن هر یک از آنها، نه تنها ارتباط دریای سرخ با آب های مدیترانه قطع خواهد شد، بلکه فعالیت آبراه دیگر نیز متوقف می شود. این در حالیست که تنها دولت مصر تا سال ۲۰۲۳ یعنی پیش از تشدید جنگ میان یمن و عربستان، بیش از ۴.۲ میلیارد دلار بوده و این در حالیست که در سال ۲۰۲۲، این رقم به رکورد ۸ میلیارد دلار رسیده بود!
با این حساب، در صورت هرگونه اقدام احتمالی یمن برای مسدودسازی تنگه باب المندب، نه تنها اقتصاد اروپا آسیبی جدی را متحمل خواهد شد، بلکه درآمدهای مصر از کانال سوئز نیز به صفر نزدیک شده و عربستان سعودی نیز ارتباط با آب های آزاد غربی خود را به دلیل انسداد دهانه ورودی به دریای سرخ، از دست خواهد داد. چنین وضعیتی، به وضوح منجر به افزایش واگرایی میان اروپا و دولت ترامپ شده و عربستان سعودی را نیز در خاک خود محصور خواهد کرد؛ وضعیتی که به نظر نمی رسد عبور از آن برای دولت تحت فشار ترامپ، کار ساده ای باشد!
نظر شما