انرژی های نو در مسیر توسعه هر چند ناکافی| سهم تجدید پذیر ها از ظرفیت منصوبه کمتر از ۵ درصد

بازار؛ گروه آب و انرژی: بر اساس آنچه اعلام شده ظرفیت انرژی های تجدید پذیر در دولت چهاردهم جهش ۳.۵ برابری را تجربه کرده است. با این وجود اما هنوز سهم انرژی های تجدید پذیر از ظرفیت نیروگاهی کشور بسیار ناچیز است.

حمیدرضا صالحی فعال صنعت برق می گوید: ظرفیت منصوبه انرژی های تجدید پذیر بر اساس آمار اعلامی حدود ۴۵۰۰ مگاوات است در حالیکه ظرفیت نیروگاهی کشور حدود ۹۵ هزار مگاوات بوده و مصرف کشور در روزهای پیک به حدود ۷۰ هزار مگاوات هم می رسد.

سهم تجدید پذیر ها از ظرفیت منصوبه چیزی حدود ۵ درصد است. این در حالی است در بسیاری از کشورهای توسعه یافته این سهم اکنون به بالای ۵۰ درصد رسیده است

او ادامه داد: این آمار به خوبی نشان می دهد که سهم تجدید پذیر ها از ظرفیت منصوبه چیزی حدود ۵ درصد است. این در حالی است در بسیاری از کشورهای توسعه یافته این سهم اکنون به بالای ۵۰ درصد رسیده است.

گفتنی است بر اساس گزارش تازه آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA)، سال ۲۰۲۵ با ثبت رکوردی تازه در توسعه ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر همراه بوده است. در این سال با اضافه شدن ۶۹۲ گیگاوات ظرفیت جدید، مجموع ظرفیت نصب‌شده انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان به ۵۱۴۹ گیگاوات رسید که نشان‌دهنده رشد سالانه ۱۵.۵ درصدی است.

افزایش تاب آوری شبکه برق با توسعه تجدید پذیر

اما سهم پایین تجدید پذیر ها از صنعت برق کشور در حالی است که ایران به لحاظ محدودیت در تامین سوخت نیازمند توسعه انرژی های تجدید پذیر است. حالا هم که مسائل مربوط به تقویت پدافند غیر عامل مطرح شده، اهمیت توسعه نیروگاهی در این حوزه دو چندان شده است.

حمیدرضا صالحی عضو هیئت مدیره سندیکای برق ایران، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه خورشیدی، را یکی از مهم‌ترین راهکارهای تقویت پدافند غیرعامل و افزایش تاب‌آوری شبکه انرژی کشور عنوان کرد و گفت: با توجه به شرایط اقلیمی ایران و میزان بالای تابش خورشید، امکان توسعه گسترده نیروگاه‌های غیرمتمرکز تجدیدپذیر، به‌ویژه در مقیاس خانگی وجود دارد. در این صورت از تمرکز آسیب پذیری در یک نقطه نیز جلوگیری به عمل خواهد آمد.

این فعال صنعت برق همچنین اهمیت امنیت انرژی را مورد تاکید قرار داد و گفت: انرژی‌های تجدیدپذیر به دلیل بومی بودن، هزینه پایین و امکان استقرار سریع، به عنوان گزینه‌ای مهم برای ایجاد سیستم‌های انرژی مقاوم‌تر مطرح شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که افزایش سهم این منابع در سبد انرژی کشورها می‌تواند وابستگی به بازارهای بین‌المللی سوخت را کاهش دهد. بنابر این با توجه به شرایط پیش آمده در بازار جهانی انرژی در پی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران توسعه تجدید پذیر ها در جهان با شتاب بیشتر دنبال خواهد شد.

رشد خوب اما ناکافی قیمت های خرید تضمینی برق

البته دولت چهاردهم در تلاش برای افزایش سرمایه گذاری و بالابردن توجیه های اقتصادی سرمایه گذاری در این حوزه است. صالحی در اینباره می گوید:قیمت های خرید تضمینی برق از نیروگاه های تجدید پذیر که به تازگی از سوی وزیر نیرو ابلاغ شده رشد خوبی را نسبت به سال گذشته داشته اما همچنان با توجه به نرخ بالای تورم در ایران قیمت های اعلامی برای خرید تضمینی برق فاصله زیادی با قیمت واقعی برق دارد.

این کارشناس حوزه انرژی اظهار داشت: برق خورشیدی و برق بادی ارزان ترین انرژی های الکتریکی در دنیا محسوب می شود اما محاسبه قیمت سوخت نیروگاه های حرارتی در ایران در بعضی موارد باعث تصورات اشتباهی در این حوزه شده است.

قیمت خرید برق در بورس در پیک سال گذشته به طور متوسط حدود ۱۰ هزار تومان بود. این در حالی است که اگر قیمت برق در نیروگاه های حرارتی واقعی بوده و بهای سوخت در آنها نیز محاسبه می شد، قیمت فروش برق تجدید پذیر ها در بورس سبز می توانست بیشتر از اینها باشد و به ۱۳ الی ۱۴ هزار تومان هم برسد

او همچنین قیمت های برق در بورس سبز را نیز مورد اشاره قرار داد و گفت: قیمت خرید برق در بورس در پیک سال گذشته به طور متوسط حدود ۱۰ هزار تومان بود. این در حالی است که اگر قیمت برق در نیروگاه های حرارتی واقعی بوده و بهای سوخت در آنها نیز محاسبه می شد، قیمت فروش برق تجدید پذیر ها در بورس سبز می توانست بیشتر از اینها باشد و به ۱۳ الی ۱۴ هزار تومان هم برسد.

به گفته عضو هیئت مدیره سندیکای برق ایران، قیمت سوخت نیروگاه ها به ازای هر مترمکعب ۳۰۰ الی ۴۰۰ تومان است. به عبارتی می توان ادعا کرد که سهم سوخت از قیمت تمام تولید برق در نیروگاه های حرارتی نزدیک به صفر است.

سهم ۶۴ درصدی بخش خصوصی از نیروگاه داری

او با بیان اینکه بیش از ۶۴ درصد نیروگاه‌های کشور در اختیار بخش غیردولتی قرار دارد، خاطرنشان کرد: حرکت به‌سمت انرژی‌های تجدیدپذیر و تولید پراکنده، علاوه بر تامین برق پایدار، نقش مهمی در تقویت زیرساخت‌های حیاتی در برابر تهدیدات ایفا می‌کند.

در حال حاضر تولید انرژی‌های تجدیدپذیر به بیش از حدود ۴ هزار مگاوات رسیده که با اهداف مورد نیاز فاصله دارد و باید به سطحی بین ۱۵ تا ۱۷ هزار مگاوات افزایش یابد

وی ظرفیت بالقوه انرژی خورشیدی در ایران را حدود۹۰ هزار مگاوات عنوان کرد و گفت: در حال حاضر تولید انرژی‌های تجدیدپذیر به بیش از حدود ۴ هزار مگاوات رسیده که با اهداف مورد نیاز فاصله دارد و باید به سطحی بین ۱۵ تا ۱۷ هزار مگاوات افزایش یابد.

صالحی خاطر نشان کرد: با توجه به پتانسیل بالای تولید برق تجدید پذیر در کشور و برخورداری از ۳۰۰ روز هوای آفتابی، پس از پایان این جنگ از طریق جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی و توسعه همکاری‌های بین‌المللی، گام‌های موثری در جهت گسترش نیروگاه‌های تجدیدپذیر و ارتقای امنیت انرژی کشور برداشته شود.

او ادامه داد: حتی ظرفیت تابش انرژی خورشیدی در کنار سواحل خزر نیز بیش از کشورهای اروپایی بوده و این نشان دهنده ظرفیت بسیاری بالای ایران برای توسعه تجدید پذیر هاست.