تاثیر منفی حملات به صنایع فولاد و پتروشیمی بر صنعت ساختمان؛ ساخت و ساز استارت خورد

بازار؛ گروه راه و مسکن: حملات شدید آمریکا و اسرائیل به صنعت فولاد که صنعت مادر شناخته می شود یک حمله معمولی نمی تواند باشد چرا که به گفته اکثر کارشناسان و تحلیلگران، فولاد در هر اقتصادی صرفاً یک کالای صنعتی نیست؛ ستون فقرات ساخت‌وساز، حمل‌ونقل، انرژی، ماشین‌سازی و ده‌ها زنجیره پایین‌دستی دیگر است. خود انجمن جهانی فولاد، فولاد را از مهم‌ترین فلزات جهان می‌داند که از پروژه‌های عظیم زیرساختی تا زندگی روزمره در همه‌جا حضور دارد.

ایران در صنایع مهم و استراتژیک، از جمله فولاد، به مرحله خودکفایی رسیده و علاوه بر تأمین نیاز داخلی، دارای ظرفیت قابل توجه صادراتی است

برخی از کارشناسان بر این باور هستند که ایران در صنایع مهم و استراتژیک، از جمله فولاد، به مرحله خودکفایی رسیده و علاوه بر تأمین نیاز داخلی، دارای ظرفیت قابل توجه صادراتی است، بنابراین با حمله آمریکا و اسرائیل به برخی زیرساخت‌ها در هفته‌های پایانی جنگ رمضان، برخی از صنایع مثل صنایع خودروسازی و صنعت ساختمان می‌تواند تحت تاثیر قرار بگیرد.

فولاد صنعت مادر است و وقتی آن ضربه می‌خورد، اثرش فقط در ترازنامه همان کارخانه نمی‌ماند

آنان می‌گویند که به هر حال فولاد صنعت مادر است و وقتی آن ضربه می‌خورد، اثرش فقط در ترازنامه همان کارخانه نمی‌ماند. پروژه‌های عمرانی، تولیدکنندگان لوله و پروفیل، خودروسازی، لوازم خانگی، سازندگان تجهیزات، پیمانکاران نفت و گاز، شبکه توزیع و حتی بازار مسکن از آن اثر می‌پذیرند.

در مورد ایران، اهمیت این بخش دوچندان است، چرا که در سال ۲۰۲۵ با تولید ۳۱.۸ میلیون تن فولاد خام، ایران دهمین تولیدکننده بزرگ جهان بوده و در دسامبر ۲۰۲۵ نیز ۳ میلیون تن تولید داشته است. یعنی درباره صنعتی حرف می‌زنیم که هم در مقیاس جهانی وزن دارد و هم در داخل، جزء پایه‌های اصلی تولید ملی است. به همین دلیل، حمله به تاسیسات فولادی را نباید صرفاً یک «خسارت موضعی» دید.

رامین گوران رئیس انجمن انبوه سازان مسکن در پاسخ به این پرسش که چه تحلیلی می‌توان با گذشت چند روز از آتش بس برای صنعت ساختمان و بخش مسکن ارائه داد؟ گفت: صنعت ساختمان بعد از اینکه امریکا و اسرائیل به زیرساخت‌ها و به خصوص صنعت فولاد و پتروشیمی حمله کردند گرفتار شده است. زمانی که به صنایع فولاد و پتروشیمی حمله شد در حقیقت آثار عجیبی بر روی قیمت تمام شده مسکن خواهد گذاشت.

او ادامه داد: تورم وحشتناکی بر روی نهاده‌های ساختمانی بعد از این حملات به احتمال زیاد رخ خواهد داد، مگر اینکه راهکاری اندیشیده شود. آنچه که مهم است این است که مسکن همین الان هم با این قیمت ها، توان خانوار را نشانه گرفته است و قدرت خرید متقاضیان به شدت افت دارد.

رئیس انجمن انبوه سازان مسکن با اشاره به اینکه صنعت ساختمان و ساخت و ساز اولین صنعتی خواهد بود که بعد از اتمام جنگ و صلح دائمی می‌تواند رونق بگیرد گفت: با توجه به تجربه‌های قبلی جنگ‌های تحمیلی، باید اذعان شود که بازار مسکن بعد از صلح دائمی می‌تواند رونق بگیرد.

بازار مسکن و خرید و فروش مسکن نیز همانند سایر بازارها تقریبا آغاز به کار کرده است، اما آنچه که مهم است این است که ساخت و ساز تقریبا در اکثر شهرها استارت خورده است

گوران افزود: بازار مسکن و خرید و فروش مسکن نیز همانند سایر بازارها تقریبا آغاز به کار کرده است، اما آنچه که مهم است این است که ساخت و ساز تقریبا در اکثر شهرها استارت خورده است و بیشتر سازندگان نیز با توجه به رکود حاکم بر بازار مسکن تلاش خود را برای فروش مسکن و حتی تهاتر آغاز کرده‌اند.

گوران با اشاره به اینکه هزینه ساخت مسکن و قیمت تمام شده افزایش زیادی داشته است خاطر نشان کرد: در طول این جنگ ۴۰ روزه صنعت ساختمان شاهد گران‌تر شدن نهاده‌های ساختمانی به دلایل مختلف است. اما به خوبی نیز می‌توان تاثیر این رشد قیمت نهاده‌های ساختمانی را در سیمان، گچ، ماسه و سایر مصالح ساختمانی مشاهده کرد.

او در پاسخ به این پرسش که آیا سازندگان مسکن نسبت به آینده خوش بین هستند؟ گفت: اگر در این شرایط که مذاکرات ایران با آمریکا در پاکستان آغاز شده است به نتیجه مطلوبی منتهی شود و به صلحی پایدار برسیم بدون شک صنعت ساختمان می‌تواند زودتر از سایر صنایع به رونق برسد.

گوران افزود: تجربه چندین بار جنگ در ایران نشان داده است که حتی در دوران جنگ نیز صنعت ساختمان تعطیل نشده است و ساخت و ساز روال خود را ادامه داده است. اما به هر حال اگر شرایط نه جنگ نه صلح را باز هم داشته باشیم باید پذیرفت که بیشتر بازارها و بازار مسکن نیز به تبع تمامی بازارها تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.

او پیشتر در پاسخ به این پرسش که آیا بخش خصوصی توان بازسازی و اصلا انگیزه ورود به ساخت و ساز در دوران جنگ را دارد؟ گفت: بخش خصوصی در تمام سال‌های گذشته و جنگ‌های تحمیلی ثابت کرده است که همواره در کنار مردم و دولت برای ساخت و ساز بوده است. چرا که باید تاکید کنم که بخش مسکن و صنعت ساختمان هیچ وابستگی به خارج از کشور ندارد و اگر هم نهاده‌هایی مثل فولاد و یا کارخانجات آهن مورد حمله قرار بگیرند نمی‌تواند بخش مسکن و صنعت ساختمان را دچار مشکل و یا وقفه در اتمام پروژه‌های ساختمانی کند.

رئیس انجمن انبوه سازان مسکن در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان آماری از میزان کاهش ساخت و ساز در سال ۱۴۰۴ داشت؟ گفت: آمار دقیق آن قطعا در اختیار شهرداری‌ها است، اما آنچه که بنده از آن اطلاع دارم میزان تولید مسکن در سال ۱۴۰۴ نسبت به ۱۴۰۳ حدود ۵۰ درصد کاهش داشته است.

گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد در ۲۷ مارس ۲۰۲۶ مجتمع‌های بزرگ فولاد مبارکه و فولاد خوزستان هدف حملات قرار گرفتند و به زیرساخت‌های ذخیره‌سازی و برق آنها آسیب وارد شد؛ آسیبی که از همان ابتدا تحلیلگران بازار فلزات آن را معادل کاهش تولید بیلت و اسلب و افت ظرفیت صادراتی ایران ارزیابی کردند. این نکته مهم است: در صنعت فولاد، ضربه به برق و لجستیک، فقط توقف یک سالن تولید نیست؛ اختلال در کل زنجیره ذوب، ریخته‌گری، نورد، حمل مواد و تحویل سفارش است.

حال با توجه به این وضعیت به نظر می رسد صنعت ساختمان در ماه های آتی با یک رشد قیمت تمام شده شدیدی مواجه شود و باید منتظر یک رکود تورمی شدیدی در بخش مسکن بود.