به گزارش بازار، در جنگ اسفند ۱۴۰۴، قیمت نفت برنت از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد . این اولین بار از زمان جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ است که نفت سهرقمی میشود. داستان اما ساده نیست. ایران پس از حمله آمریکا و اسرائیل، تنگه هرمز را بست؛ همان جایی که روزانه ۲۰ تا ۲۵ میلیون بشکه نفت و ۲۰ درصد از کل الانجی جهان از آن عبور میکند . در عرض ۱۰ روز، قیمت نفت وستتگزاس اینترمدیت ۷۵ درصد جهش کرد و برنت ۶۰ درصد بالا رفت .
بنزین ۴ دلاری امریکا
در آمریکا، میانگین قیمت بنزین از ۲.۹۸ دلار در هر گالن به ۳.۴۱ دلار رسید و از مرز ۴ دلار هم عبور کرد . ترامپ که تا دیروز وعده «تسلیم بیقیدوشرط» ایران را میداد، حالا در تروث سوشال نوشته این افزایش قیمت «بهای بسیار کوچکی است که باید پرداخت» . اما واقعیت چیز دیگری است. جیسون بوروف، تحلیلگر ارشد، میگوید قایقهای تندرو و پهپادهای ایران در تنگه هرمز کار را به جایی رسانده که کشتیهای تجاری حاضر به عبور نیستند .
اروپا در آستانه زمستان صنعتی
اروپا اما وضعیت بدتری دارد. قیمت گاز طبیعی در بریتانیا ۹۳ درصد جهش کرده و به بالاترین سطح سه سال اخیر رسیده است . در بازار اروپا، قیمت گاز برای اولین بار از ژانویه ۲۰۲۳ از ۷۵۰ دلار به ازای هر هزار مترمکعب عبور کرد . پروفسور تیری بروس میگوید اگر قیمت گاز از ۱۱۵ دلار در هر مگاواتساعت بالاتر برود، کارخانههای اروپایی مجبور به تعطیلی و انتقال تولید به آمریکا میشوند . ذخایر اضطراری ۹۰ روزه اروپا شاید جلوی فاجعه را بگیرد، اما بحث جیرهبندی اجباری انرژی جدی شده است.
تولیدکنندگان عربی در تله ذخیره سازی
در آن سوی میدان، اما تولیدکنندگان عربی در تله گرفتار شدهاند. عراق که قبل از جنگ روزانه ۳.۳ میلیون بشکه نفت صادر میکرد، حالا تولیدش به ۱.۳ میلیون بشکه رسیده . کویت تولید را کاهش داده و «فورس ماژور» اعلام کرده . امارات هم تولید فراساحلی را محدود کرده تا مخازن ذخیره از کنترل خارج نشود . قطر، بزرگترین تولیدکننده الانجی جهان، تولید گاز را متوقف کرده و به خریدارانش فورس ماژور ابلاغ کرده . وزیر انرژی قطر هشدار داده اگر تنگه هرمز بسته بماند، طی دو تا سه هفته قیمت نفت به ۱۵۰ دلار میرسد.
بحران در آسیا؛ از روپیه تا ین
آسیا اما بیش از همه آسیب دیده. ژاپن، کره جنوبی، چین و هند بزرگترین واردکنندگان نفت از خلیج فارس هستند. فرانسیس لان، مدیر اجرایی ونچراسمارت آسیا، میگوید به جز مالزی و اندونزی، بقیه کشورهای شرق آسیا واردکننده خالص نفت هستند و این بحران تورم را در این کشورها شعلهور کرده . روپیه هند به پایینترین سطح تاریخ خود یعنی ۹۲.۳۵ روپیه در برابر دلار سقوط کرده . هزینه حملونقل هوایی از آسیا به اروپا ۴۵ درصد افزایش یافته .
معمای پایان ناپذیر ذخایر استراتژیک
تحلیلگران میگویند کشورهای تولیدکننده در خلیج فارس با معضل بزرگتری مواجهند: مخازن ذخیره. عراق، کویت، امارات و عربستان ظرفیت محدودی برای ذخیره نفت دارند. عراق که تولیدش ۷۰ درصد کاهش یافته، نفت را به مخازن سرازیر کرده، اما ظرفیت رو به پایان است . تحلیلگران میگویند حتی اگر تنگه هرمز فردا باز شود، زنجیره تأمین هفتهها زمان نیاز دارد تا به تعادل برسد . دنیل یرگین، معاون اساندپی گلوبال، این بحران را «بزرگترین اختلال در تولید نفت تاریخ» خوانده.
پایان جهان تکقطبی انرژی در جهان
اما مهمترین پیام این بحران جای دیگری است. موریتس اوستفلد، اقتصاددان سابق صندوق بینالمللی پول، میگوید وابستگی شدید آسیا به انرژی وارداتی از خلیج فارس، این قاره را در برابر بحران آسیبپذیر کرده . استیون اینس از اسپیآی میگوید نفت بالای ۱۰۰ دلار دیگر یک «رالی کالا» نیست، بلکه «مالات بر اقتصاد جهانی» است . در این میان، ایران با بستن تنگه هرمز نشان داد ابرقدرتها در برابر اراده یک ملت، در بنزینزدگی غرق میشوند و مصرفکنندگان غربی هزینه اشتباه محاسباتی رهبرانشان را میپردازند.
نظر شما