امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: در حالی که شمارش معکوس برای آغاز بزرگترین جا به جایی سالانه در جاده های کشور آغاز شده است، شکاف عمیق میان «توان مالی مالکان خودروها» و «هزینه های سرسام آور نگهداری خودرو»، بحرانی خاموش را رقم زده است. بازار لوازم یدکی تهران به عنوان قلب تپنده و مرجع تعیین نرخ قطعات در سراسر کشور، این روزها حال و روز خوشی ندارد. کاهش فعالیت های بازار قطعات در پایتخت، موجی از گرانی افسارگسیخته را به دورترین نقاط کشور مخابره کرده است؛ موجی که نه تنها قدرت خرید مصرف کننده را نشانه گرفته، بلکه با کاهش محسوس مراجعات به تعمیرگاه ها، زنگ خطر سقوط شاخص های ایمنی در جاده ها را به صدا درآورده است. مالکان خودرو در دو راهی دشوار «هزینه های گزاف تعمیرات» و «مخاطرات سفر با خودرو»، به ناچار گزینهی دوم را برگزیدند. آمارهای تکان دهنده از ریزش ۷۰ درصدی مراجعات به تعمیرگاه ها برای اورهال پیش از سفر، نشان دهنده حقیقتی تلخ است: بخش بزرگی از ناوگان حمل و نقل شخصی کشور، با نقص های فنی انباشته و قطعات مصرفی منقضی، راهی جاده ها یی میشوند که خود به نا ایمن بودن سفرهای زمینی ختم می شود، از همین رو برای بررسی این وضعیت با «رضا برنابادی» کارشناس صنعت خودرو به گفت و گو پرداختیم؛
واقعیت این است که ما با یک «گرانی افسارگسیخته» و فراتر از آن، با یک نوع «رهاشدگی» در بازار لوازم یدکی خودرو مواجه هستیم. به دلیل توقف فروش عمده در بازار لوازم یدکی تهران، عملا مرجع واحدی برای قیمت گذاری وجود ندارد
* با توجه به محوریت بازار قطعات خودرو تهران در تعیین نرخ لوازم یدکی، در حال حاضر وضعیت قیمت گذاری و ثبات این بازار چگونه است؟ آیا قیمت لوازم یدکی خودرو افزایش داشته است؟
واقعیت این است که ما با یک «گرانی افسارگسیخته» و فراتر از آن، با یک نوع «رهاشدگی» در بازار لوازم یدکی خودرو مواجه هستیم. به دلیل توقف فروش عمده در بازار لوازم یدکی تهران، عملا مرجع واحدی برای قیمت گذاری وجود ندارد. در این فضای بحرانی، هر فروشنده بر اساس سلیقه و منافع شخصی خود اقدام به نرخ گذاری می کند. متاسفانه در لایه خرده فروشی نیز وضعیت بدتر است؛ آنجا نرخ ها بر اساس توان چانه زنی تعیین می شود و نظارت موثری بر این فرآیند وجود ندارد.
* در آستانه سفرهای نوروزی، معمولا تعمیرگاه ها و نمایندگی ها با ترافیک مراجعه مواجه بودند. امسال وضعیت آماده سازی خودروها پیش از سفر چه تغییری کرده است؟
آمارها تکان دهنده است، با وجود اینکه هر ساله، اسفندماه اوج مراجعات برای بازبینی فنی خودرو بود، اما امسال شاهد ریزش شدید مراجعات هستیم. برآورد ما نشان می دهد که مراجعات به نمایندگی ها و تعمیرگاه های مجاز جهت اورهال و آماده سازی پیش از سفر، بیش از ۷۰ درصد کاهش یافته است. این یعنی بخش بزرگی از خودروهایی که قرار است راهی جاده ها شوند، از فیلتر بازرسی فنی عبور نکردند.
متاسفانه ایمنی در حال حاضر به یک کالای لوکس تبدیل شده که بسیاری از مالکان توان پرداخت هزینه آن را ندارند
* بسیاری از ناظران معتقدند این کاهش مراجعه، مستقیما با امنیت جان سرنشینان در جاده ها گره خورده است. آیا شما هم این پیوستگی را تأیید می کنید؟
قطعا همینطور است، وقتی هزینه تعویض یک دست لنت ترمز برای خودرویی مثل «آزرا» به ۱۰ میلیون تومان می رسد، مالک خودرو ترجیح می دهد ریسک کند و تعمیرات را به بعد از سفر موکول کند. اما جاده منتظر بودجه برای اورهال ما نمی ماند؛ قطعات مصرفی مثل لنت یا لاستیک های فرسوده که در دمای کاری بالا دچار ترکیدگی می شوند، مستعد ایجاد حوادث هستند. متاسفانه ایمنی در حال حاضر به یک کالای لوکس تبدیل شده که بسیاری از مالکان توان پرداخت هزینه آن را ندارند.
مشکل اصلی در فرآیندهای آنلاین است؛ از سیستم های عیبیابی از راه دور گرفته تا تامین قطعات و مجوزهای تعمیراتی که باید از دفاتر مرکزی صادر شود، اختلالات وسیعی دیده می شود. این کندی و ناهماهنگی در ارسال قطعات، بیش از همه در برندهای مونتاژی چینی مشهود است
* در حوزه خدمات پس از فروش، وضعیت نمایندگی های خودروسازان داخلی و برندهای مونتاژی (چینی) را چطور می بینید؟ آیا در ارائه خدمات با چالش مواجه هستند؟
نمایندگی ها به لحاظ فیزیکی فعال و باز هستند، اما در لایه های عملیاتی با بن بست های جدی روبرو شدند. مشکل اصلی در فرآیندهای آنلاین است؛ از سیستم های عیبیابی از راه دور گرفته تا تامین قطعات و مجوزهای تعمیراتی که باید از دفاتر مرکزی صادر شود، اختلالات وسیعی دیده می شود. این کندی و ناهماهنگی در ارسال قطعات، بیش از همه در برندهای مونتاژی چینی مشهود است و باعث شده خودروها زمان بیشتری را در صف انتظار تعمیر بمانند.
* وضعیت برای خودروهای وارداتی غیرچینی، بهویژه مدل های جدید و قدیمی تر وارداتی چگونه است؟ آیا زنجیره تامین قطعات آن ها برقرار است؟
در مورد خودروهای جدید (مدل های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶) که به تازگی وارد شدند، هنوز نیاز جدی به قطعات یدکی بروز نکرده است. اما فاجعه در مدل های پایین تر رخ داده است. در حال حاضر حتی در بازار آزاد هم با بن بست تامین قطعه مواجه هستیم. برای مثال، ما اکنون برای تامین قطعات موتور یک خودرو آلمانی نتوانتسیم اتصالات رادیاتور و سنسورها را تهیه کنیم. در حال حاضر این قطعات در بازار لوازم یدکی خودرو یافت نمی شود، این یعنی حتی با وجود نقدینگی، قطعه ای برای احیای خودرو وجود ندارد.
نظر شما