بازار؛ گروه کشاورزی: بخش کنسرو ماهی بخش قابل توجهی از صنعت جهانی غذاهای دریایی است که پروتئین مقرون به صرفه ای را با ماندگاری طولانی در اختیار مصرف کنندگان در سراسر جهان قرار می دهد. کنسرو ماهی، از ماهی تن و ساردین گرفته تا ماهی خال مخالی و ماهی کولی، تقریباً ۱۰درصد از تجارت جهانی ماهی را از نظر حجم تشکیل می دهد. به طوری که طبق گزارش سایت تحقیقی wikifarmer در سال ۲۰۲۳، تجارت بین المللی محصولات ماهی آماده یا کنسرو شده به حدود ۳.۲ میلیون تن به ارزش ۱۷.۵ میلیارد دلار رسید، سهمی که در سال های اخیر ثابت مانده است. تقاضا حتی در طول همهگیری کووید-۱۹ افزایش یافت، زیرا مصرف کنندگان برای امنیت غذایی، غذاهای دریایی فاسد نشدنی را انبار کردند.
پیش بینی اندازه ۵۱.۱ میلیارد دلاری بازار تا سال ۲۰۳۳
بر اساس این گزارش، بازار غذاهای دریایی کنسرو شده در طول دهه گذشته به طور مداوم گسترش یافته است که ناشی از افزایش تقاضای جهانی برای محصولات غذایی مناسب و غنی از پروتئین و افزایش آگاهی بهداشتی در بین مصرف کنندگان است. در سال ۲۰۲۴، درآمد بازار جهانی از ۳۰.۴۶ میلیارد دلار تا ۳۲.۷ میلیارد دلار متغیر بود و پیش بینی ها نشان دهنده رشد به ۳۱.۷۸ میلیارد دلار تا ۳۶.۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ است. پیش بینی های بازار تا سال ۲۰۳۳ نیز برآورد می کند که این صنعت به ۵۱.۱ میلیارد دلار برسد که این امر با تغییرات جمعیتی، شهرنشینی و تغییر ترجیحات غذایی پشتیبانی می شود.
سهم ۵۸.۶ درصدی آسیا و اقیانوسیه از بازار جهانی کنسرو ماهی
از سوی دیگر داده های این گزارش نشان می دهد: از دیدگاه قاره ای، آسیا و اقیانوسیه با در اختیار داشتن ۵۸.۶ درصد از سهم بازار در سال ۲۰۲۴، بر چشم انداز جهانی تسلط دارد. این امر به دلیل مصرف سرانه بالای غذاهای دریایی، زیرساخت های قوی تولید و گسترش جمعیت طبقه متوسط در سراسر چین، ژاپن، تایلند و سایر کشورهای جنوب شرقی آسیا است. انتظار می رود این منطقه با نرخ رشد مرکب سالانه ۴ درصد تا سال ۲۰۳۰، جایگاه رهبری خود را حفظ کند و به ۱۵.۹۹ میلیارد دلار برسد.
اروپا دومین بازار بزرگ را تشکیل می دهد و تقریباً ۳۴ درصد از درآمد جهانی کنسرو ماهی تن را به خود اختصاص می دهد. اتحادیه اروپا هم به عنوان مرکز اصلی مصرف و هم به عنوان قطب فرآوری عمل می کند و سالانه بیش از ۹.۵ میلیون تن غذای دریایی معادل وزن زنده وارد می کند. الگوهای مصرف اروپا نشان دهنده پویایی بازار بالغ است و نرخ رشد با تغییر ترجیحات مصرف کنندگان به سمت محصولات ممتاز و پایدار، تعدیل می شود.
همچنین می گوید: بازارهای نوظهور در خاورمیانه، آفریقا و آمریکای لاتین فرصت های رشد قابل توجهی را ارائه می دهند. بازار غذاهای دریایی کنسروی خاورمیانه و آفریقا در سال ۲۰۲۵، ۳.۲۰ میلیارد دلار ارزش گذاری شده است و پیش بینی می شود تا سال ۲۰۳۰ به ۴.۴۵ میلیارد دلار برسد که این امر به دلیل شهرنشینی، افزایش درآمدهای قابل تصرف و افزایش پذیرش منابع پروتئینی با ماندگاری طولانی در مناطقی با زیرساخت های محدود زنجیره سرد است.
تایلند؛ پیشرو در صادرات کنسرو ماهی تن
بر اساس این گزارش، بازار جهانی ماهی کنسرو شده گسترده است، اما چند کشور بر تولید و صادرات آن تسلط دارند. در واقع تایلند همچنان بزرگترین صادرکننده کنسرو ماهی تن است که بیشترین میزان تجارت کنسرو ماهی را در سطح جهان دارد. به طوری که در سال ۲۰۲۴، صادرات شیلات تایلند به بالاترین حد خود در ۱۰ سال گذشته یعنی حدود ۶۵۹ میلیون دلار رسید که نسبت به سال ۲۰۲۳، به میزان ۱۳.۷ درصد افزایش یافته است. محموله های کنسرو ماهی تن نسبت به سال گذشته ۳۲ درصد افزایش یافته و به ۵۴۸,۶۵۳ تن رسیده است و ارزش صادرات آن نیز ۳۴ درصد افزایش یافته و تقریباً به ۲.۲۵ میلیارد دلار رسیده است.
از سوی دیگر ایالات متحده همچنان بزرگترین مشتری تایلند است و در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۷۱۰۰۰ تن واردات داشته است که نسبت به سال قبل ۲۵ درصد افزایش داشته است. پس از آن چین، ژاپن و شرکای آسهآن قرار دارند که در مجموع بیش از ۳۱۸۰۰۰ تن از این محصول را جذب کرده اند.
اکوادور در جایگاه دوم صادرات
داده های آماری این گزارش همچنین نشان می دهد: اکوادور با تقریباً ۵.۴درصد از سهم بازار جهانی، دومین صادر کننده بزرگ کنسرو ماهی تن است. در سال ۲۰۲۴، صادرات کنسرو و فرآوری شده ماهی تن اکوادور به شدت افزایش یافت و به حدود ۱.۱ میلیارد دلار رسید.
این در حالی است که چین به بزرگترین صادرکننده ماهی کنسرو شده و آماده از نظر حجم تبدیل شده است و ۲۲ تا ۲۶ درصد از صادرات جهانی را در سال ۲۰۲۳ به خود اختصاص داده است. این کشور ۱.۲ تا ۱.۵ میلیون تن محصولات ماهی فرآوری شده به ارزش تقریبی ۷.۵ میلیارد دلار صادر کرده است که نشان دهنده ظرفیت گسترده فرآوری، زنجیره های تأمین یکپارچه و هزینه های رقابتی نیروی کار است.
اسپانیا در صدر تولید کنسرو غذاهای دریایی اروپا قرار دارد
طبق این گزارش، اسپانیا با تولید سالانه ۳۴۳۰۰۰ تن کنسرو غذاهای دریایی و ارزش صنعتی بیش از ۱.۶ میلیارد دلار، در صدر تولید کنسرو غذاهای دریایی اروپا قرار دارد. حدود ۴۳درصد از تولید، عمدتاً به سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا صادر می شود.
در واقع ماهی تن بیش از ۸۰ درصد از صادرات ماهی کنسروی اسپانیا را از نظر ارزش تشکیل می دهد و نقش این کشور را به عنوان یک قطب فرآوری قاره ای تثبیت میکند.
کارخانههای کنسروسازی اسپانیا به شدت به مواد اولیه وارداتی، از جمله ماهی تن از اکوادور، ساردین و ماهی کولی از مراکش، ماهی خال مخالی از پرتغال و ماهی کولی نمکسود از آرژانتین، وابسته هستند که آنها را قادر میسازد علیرغم محدودیتهای سهمیه ماهیگیری اتحادیه اروپا، تولید ثابتی را حفظ کنند.
رهبری مراکش در صادرات تن ساردین کنسرو شده
نکته قابل تامل اینکه مراکش با صادرات بیش از ۱۵۲۰۰۰ تن ساردین کنسرو شده در سال ۲۰۲۲ به ارزش بیش از ۵۴۰ میلیون دلار، جایگاه رهبری جهانی را به دست آورده است. این کشور همچنین به لطف شیلات غنی دریایی در امتداد سواحل اقیانوس اطلس و پایگاه فرآوری قوی در آگادیر و صفی، رتبه اول تجارت جهانی ماهی کولی نیمه کنسرو شده را دارد. به طوری که تقریباً ۹۱درصد از ساردین های کنسروی وارداتی اروپا از خارج از اتحادیه اروپا از «مراکش» سرچشمه می گیرند که اهمیت آن را برای زنجیره های تأمین اروپا برجسته می کند. صادرکنندگان مراکشی همچنین به کشورهای جنوب صحرای آفریقا و خاورمیانه گسترش یافته اند و پایگاه مشتریان متنوعی برای محصولات ماهی های کوچک دریایی ایجاد کرده اند.
ایالات متحده؛ بزرگترین بازار مصرف غذاهای دریایی کنسرو شده
نکته قابل توجه اینکه مصرف جهانی کنسرو ماهی در چند منطقه اصلی متمرکز است که بیشترین تقاضای جهانی را تشکیل میدهند. به طوری که طبق آمارهای منتشر شده، ایالات متحده بزرگترین بازار جهانی برای غذاهای دریایی کنسرو شده، به ویژه ماهی تن است. با وجود مصرف سرانه متوسط (۱.۲ تا ۱.۶ کیلوگرم در سال)، جمعیت زیاد این کشور تقاضای زیادی را ایجاد می کند. در سال ۲۰۲۴، واردات ماهی تن کنسرو شده و آماده شده به ایالات متحده تقریباً به ۲۳۰، ۰۰۰ تن رسید که ارزش وارداتی آن ۱.۲ میلیارد دلار بود. تایلند تأمین کننده اصلی است و پس از آن اکوادور، ویتنام، اندونزی و فیلیپین قرار دارند.
از سوی دیگر اتحادیه اروپا بزرگترین بازار منطقه ای جهان برای ماهی کنسرو شده است و بالاترین میزان مصرف سرانه ماهی تن، حدود ۲.۷۸ کیلوگرم در سال، را دارد. اسپانیا، ایتالیا و پرتغال سنت های آشپزی ریشه داری دارند که شامل غذاهای دریایی کنسرو شده می شود، در حالی که اروپای شمالی ماهی تازه یا منجمد را ترجیح می دهد.
نظر شما