بازار؛ گروه راه و مسکن: توقف پرواز هواپیماهای MD توسط سازمان هواپیمایی کشوری به دلیل مشکلات پرههای موتورJT۸D، در شرایطی که امکان تعمیر و ساخت قطعات در داخل کشور وجود دارد، تصمیمی اشتباه، پرهزینه و آسیبزا برای اقتصاد ایرلاینهاست؛ تصمیمی که میتوانست با استفاده از راهکارهای جایگزین و بدون خدشه به ایمنی پروازها مدیریت شود.
پس از اینکه ایرلاینها به دلیل عدم انجام امریه صلاحیت پروازی از سوی سازمان هواپیمایی کشوری و به تبع آن زمینگیر شدن این تایپ از هواپیماها، قادر به انجام عملیات پروازی نشدند، با جدیت سازمان هواپیمایی کشوری در حفظ و ارتقاء ایمنی پروازها تاکنون ۸ موتور مربوط به ۴ هواپیمای تحت مالکیت ایرلاینهای ایرتور، کیش ایر، آوا و اطلس موفق به اخذ مجوز صلاحیت پروازی شدند.

بعد از جنجال بسیار، محمدرضا واقفیمنش سرپرست دفتر صلاحیت پروازی سازمان هواپیمایی کشوری در این خصوص گفت: این فرصت برای سایر ایرلاینها امکان بهرهبرداری مجدد از هواپیماهای MD را براساس رعایت دستورالعملهای امریه صلاحیت پروازی سازمان هواپیمایی کشوری ممکن میکند.
واقفیمنش بیان کرد: ایرلاینها میتوانند با رعایت مفاد مندرج، الزمات دستورالعملهای صلاحیت پروازی (AD)، مجدداً هواپیماهای MD را به چرخه عملیاتی بازگردانند.
سرپرست دفتر صلاحیت پروازی سازمان هواپیمایی کشوری در پاسخ به این پرسش که پیگیریها از برخی ایرلاینها حاکی از آن است که این مجوز سازمان هواپیمایی مربوط به موتورهای Pre-MD است؟ اظهار کرد: بله، وقتی میگوییم رعایت مفاد مندرج در الزامات صلاحیت پروازی، یعنی اینکه اگر بخواهند آنرا رعایت کنند باید از این تاریخ موتورها باید امریه را رعایت کنند.
وی توضیح داد: این ۸ موتور بهصورت اتوماتیک در تایم گفته شده نیست و می توانند امریه را انجام ندهند. به عبارتی استثنا قائل شدهایم و مشکلی برای پرواز ندارند.

اما حسین پورفرزانه رئیس سابق سازمان هواپیمایی کشوری با اشاره به مأموریت اصلی صنعت هوانوردی غیرنظامی اظهار داشت: در تعریف صنعت هوانوردی در سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO)، بر حملونقل امن و ایمن مسافر و بار تأکید شده است. مأموریت اصلی این صنعت، جابهجایی مسافر و بار در چارچوب اقتصادی پایدار و با رعایت دو اصل ایمنی و امنیت پرواز است.
توقف پروازها به شکلی که عملاً حملونقل انجام نشود و پایداری اقتصادی صنعت هوانوردی را تحت تأثیر قرار دهد، اساساً تصمیم درستی نیست. بر مبنای همین تعریف پایهای، معتقدم زمینگیر کردن هواپیماهای بوئینگ MD تصمیمی اشتباه و باید آخرین راهکار باشد؛ چراکه راههای کمهزینهتر و آسانتری برای جلوگیری از تحمیل خسارت به صنعت هوانوردی وجود داشته و همچنان وجود دارد
وی افزود: بنابراین، توقف پروازها به شکلی که عملاً حملونقل انجام نشود و پایداری اقتصادی صنعت هوانوردی را تحت تأثیر قرار دهد، اساساً تصمیم درستی نیست. بر مبنای همین تعریف پایهای، معتقدم زمینگیر کردن هواپیماهای بوئینگ MD تصمیمی اشتباه و باید آخرین راهکار باشد؛ چراکه راههای کمهزینهتر و آسانتری برای جلوگیری از تحمیل خسارت به صنعت هوانوردی وجود داشته و همچنان وجود دارد.
پورفرزانه در تشریح سابقه مشکل فنی موتورهای این هواپیماها گفت: این موضوع به سال ۲۰۲۱ بازمیگردد؛ زمانی که مشکل فنی تشدید یا رزونانس در پرههای ردیف سوم و چهارم موتور ایجاد شد. ریشه این مشکل، یک موج آکوستیکی بود که از محفظه احتراق موتور شکل میگرفت.
به گفته وی، شرکت پرت اند ویتنی (Pratt & Whitney) بهعنوان طراح و سازنده موتور، راهکارهای مختلفی را برای جلوگیری از همفرکانسی و تشدید ارتعاشات آزمایش کرد و پرههای متعددی با پارتنامبرهای مختلف به بازار عرضه شدند.
وی ادامه داد: در نهایت، در سال ۲۰۲۱ اعلام شد پرهای که پیش از این محدودیت عمر سیکلیک نداشت، باید پس از ۵ هزار ساعت تعویض شود و بر همین اساس، دستورالعمل صلاحیت پروازی (AD) منتشر شد.
رئیس سابق سازمان هواپیمایی کشوری با اشاره به الزامات این دستورالعمل توضیح داد: طبق مستندات منتشرشده، بهرهبرداران ملزم شدند حداکثر تا سال ۲۰۲۳، در نخستین عملیات تعمیر و بازرسی موتور، پرههای موردنظر را با نمونههای نو جایگزین کنند.
به گفته پورفرزانه، شرکت سازنده در کنار این الزام، یک روش جایگزین با عنوان AMOC نیز ارائه کرد که بر اساس آن، بازرسیهای دورهای و آزمایشهای غیرمخرب (NDT) برای بررسی میزان سایش سطح سختی پره یا Hard Face و اطمینان از نبود ترک انجام میشد تا امکان ادامه بهرهبرداری در چارچوب الزامات فنی فراهم شود.
وی با اشاره به دشواری اجرای این دستورالعمل در کشور تصریح کرد: اجرای چنین الزامی و تأمین پرههای جدید برای کشوری که تحت تحریم نیست، شاید کار سادهای باشد، اما برای کشوری که صنعت هوانوردی آن با محدودیتهای تحریمی مواجه است، موضوع کاملاً پیچیده میشود.
پورفرزانه افزود: پس از انتشار این دستورالعمل، زمانی که در یکی از شرکتهای متولی تعمیر و ساخت قطعات هوایی فعالیت میکردم، برای یافتن راهکارهای جایگزین وارد عمل شدیم. شرکت سازنده اصلی، پرهها را بهصورت مستقیم عرضه نمیکرد و قیمت هر پره در بازار جهانی، از طریق واسطهها، حدود ۱۰ هزار دلار برآورد میشد.
وی با تشریح ابعاد اقتصادی این موضوع گفت: هر موتور ۱۴۶ عدد از این پرهها دارد. بنابراین، با احتساب قیمت ۱۰ هزار دلاری هر پره، هزینه تأمین پرههای موردنیاز برای هر موتور به یک میلیون و ۴۶۰ هزار دلار میرسد. این رقم برای دو موتور یک هواپیما، حدود ۳ میلیون دلار خواهد بود.
برای ایرلاینی که درآمد آن ریالی است و باید بلیت را با نرخ مشخص به فروش برساند، صرف چند میلیون دلار فقط برای تأمین دو ردیف پره، با اقتصاد بهرهبرداری از هواپیما سازگاری ندارد
رئیس سابق سازمان هواپیمایی کشوری با انتقاد از هزینه تحمیلشده به شرکتهای هواپیمایی اظهار کرد: برای ایرلاینی که درآمد آن ریالی است و باید بلیت را با نرخ مشخص به فروش برساند، صرف چند میلیون دلار فقط برای تأمین دو ردیف پره، با اقتصاد بهرهبرداری از هواپیما سازگاری ندارد.
او ادامه داد: در چنین شرایطی دو مسیر پیش روی صنعت قرار دارد؛ یا باید هواپیما را زمینگیر کرد یا راهکاری پیدا کرد که ضمن حفظ کامل ایمنی، امکان ادامه فعالیت آن در شرایط تحریم فراهم شود.
انتخاب راهکار زمینگیر کردن هواپیما، مسیر سادهتر و کمدردسرتری بود، اما لزوماً بهترین راهکار برای حفظ ظرفیت صنعت هوانوردی محسوب نمیشو
وی افزود: انتخاب راهکار زمینگیر کردن هواپیما، مسیر سادهتر و کمدردسرتری بود، اما لزوماً بهترین راهکار برای حفظ ظرفیت صنعت هوانوردی محسوب نمیشود.
وی افزود: پیشنهاد من این است که از توقف پروازهای این هواپیماها جلوگیری شود؛ زیرا روشهای جایگزین وجود دارد. در کشور دفاتر طراحی توانمند و مراکز ساخت قطعات قابلقبولی فعالیت میکنند و فناوران و متخصصان معتبری نیز در این حوزه حضور دارند. پرههای ردیف سوم و چهارم این موتور از پیچیدگی خاصی برخوردار نیستند و با اتکا به دانش و توان فنی موجود، هم امکان تعمیر آنها و هم امکان ساخت پرههای جدید وجود دارد.
رئیس سابق سازمان هواپیمایی کشوری در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود راهکارهای جایگزین، سازمان هواپیمایی کشوری از این روشها استفاده نکرد و به توقف پروازها روی آورد، گفت: راهکاری که سازمان انتخاب کرده، از نظر فنی غلط نیست، اما اجرای آن به اقتصاد شرکتهای هواپیمایی آسیب میزند.
نباید در شرایطی که امکان استفاده از ظرفیت طراحی، تعمیر و ساخت داخلی وجود دارد، زمینگیر کردن هواپیما را بهعنوان تنها راهحل در نظر گرفت. هدف باید حفظ ایمنی پروازها در کنار جلوگیری از تحمیل هزینههای سنگین و حذف ظرفیت ناوگان هوایی کشور باشد.








نظر شما