بازار؛ گروه کشاورزی: ارزش صادرات جهانی خرمالوی تازه در سال ۲۰۲۵ به ۶۲۷.۴ میلیون دلار رسید؛ رقمی که اگرچه در مقایسه با سال ۲۰۲۱ رشد محدودی را نشان میدهد، اما همچنان بیانگر جایگاه قابلتوجه این محصول در تجارت بینالمللی میوههای تازه است.
اسپانیا، جمهوری آذربایجان و چین بزرگترین صادرکنندگان خرمالو در جهان هستند و پنج کشور نخست صادرکننده، در مجموع ۸۷ درصد ارزش صادرات جهانی این محصول را در اختیار دارند
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی وبسایت «World's Top Exports»، اسپانیا، جمهوری آذربایجان و چین بزرگترین صادرکنندگان خرمالو در جهان هستند و پنج کشور نخست صادرکننده، در مجموع ۸۷ درصد ارزش صادرات جهانی این محصول را در اختیار دارند.
طبق این گزارش، درآمد حاصل از صادرات خرمالوی تازه در سال ۲۰۲۵ در مقایسه با سال قبل ۱.۱ درصد کاهش یافته است. ارزش صادرات این محصول در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۳۴.۲ میلیون دلار ثبت شده بود. همچنین مقایسه عملکرد پنجساله بازار نشان میدهد که ارزش صادرات جهانی خرمالو نسبت به سال ۲۰۲۱، زمانی که درآمد صادراتی آن به ۶۲۳.۱ میلیون دلار میرسید، تنها ۰.۷ درصد افزایش داشته است. این ارقام از ثبات نسبی ارزش صادرات جهانی خرمالو در یک دوره پنجساله حکایت دارد؛ هرچند تغییرات عملکرد کشورهای صادرکننده نشان میدهد که رقابت در این بازار همچنان ادامه دارد.
اروپا؛ بازیگر اصلی تجارت جهانی خرمالو
بررسی جغرافیایی تجارت خرمالو نشان میدهد اروپا بزرگترین سهم را در صادرات این محصول دارد. کشورهای اروپایی در سال ۲۰۲۵ مجموعاً ۳۵۵.۲ میلیون دلار خرمالوی تازه صادر کردند که معادل ۵۶.۶ درصد از کل ارزش صادرات جهانی بود. پس از اروپا، کشورهای آسیایی با سهم ۳۹.۵ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفتند.
سهم سایر مناطق جهان از صادرات خرمالو بهمراتب محدودتر است. آمریکای شمالی با محوریت ایالات متحده ۱.۴ درصد، اقیانوسیه شامل نیوزیلند و استرالیا یک درصد، آفریقا ۰.۸ درصد و آمریکای لاتین بههمراه کشورهای حوزه کارائیب ۰.۷ درصد از ارزش صادرات جهانی را به خود اختصاص دادند.
تمرکز بالای صادرات در تعداد محدودی از کشورها نیز از ویژگیهای اصلی این بازار است. در سال ۲۰۲۵، تنها پنج کشور اسپانیا، جمهوری آذربایجان، چین، ایتالیا و لهستان ۸۷ درصد از ارزش کل خرمالوی صادراتی جهان را تأمین کردند. این در حالی است که در بخش واردات، بازار میان تعداد بیشتری از کشورها توزیع شده و ۱۴۱ کشور، جزیره و قلمرو در میان واردکنندگان این محصول قرار داشتهاند.
اسپانیا در صدر صادرکنندگان خرمالو
بر اساس این گزارش، اسپانیا با صادرات ۲۹۹.۳ میلیون دلاری و در اختیار داشتن ۴۷.۷ درصد از ارزش کل صادرات جهانی، بزرگترین صادرکننده خرمالو در سال ۲۰۲۵ بوده است. فاصله این کشور با سایر رقبا قابلتوجه است؛ بهطوریکه جمهوری آذربایجان با صادرات ۱۴۴.۲ میلیون دلاری و سهم ۲۳ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت.
چین نیز با صادرات ۷۷.۳ میلیون دلار خرمالو، معادل ۱۲.۳ درصد از بازار جهانی، جایگاه سوم را به دست آورد. پس از این سه کشور، ایتالیا با ۱۴.۵ میلیون دلار و سهم ۲.۳ درصدی و لهستان با ۱۰.۴ میلیون دلار و سهم ۱.۷ درصدی در رتبههای چهارم و پنجم قرار گرفتند.
فرانسه با ۱۰ میلیون دلار، ایالات متحده با ۸.۷ میلیون دلار، ازبکستان با ۶.۷ میلیون دلار، کره جنوبی با ۵.۹ میلیون دلار، هلند با ۵.۵ میلیون دلار، نیوزیلند با ۵.۳ میلیون دلار، ژاپن با ۴.۳ میلیون دلار، گرجستان با چهار میلیون دلار، یونان با ۳.۸ میلیون دلار و آفریقای جنوبی با ۳.۴ میلیون دلار، دیگر صادرکنندگان عمده خرمالو در سال ۲۰۲۵ بودند.
مجموع صادرات ۱۵ کشور نخست این فهرست، ۹۶.۱ درصد از ارزش صادرات جهانی خرمالو را تشکیل میدهد. این موضوع نشان میدهد که سهم کشورهای خارج از فهرست صادرکنندگان اصلی در تجارت جهانی این محصول بسیار محدود است.
روسیه؛ بزرگترین واردکننده خرمالو
در سمت تقاضا، ارزش واردات جهانی خرمالو در سال ۲۰۲۵ به ۶۰۷.۴ میلیون دلار رسید. این رقم در مقایسه با سال ۲۰۲۱، رشد ۸.۸ درصدی و نسبت به سال ۲۰۲۴ افزایش ۲.۶ درصدی را نشان میدهد.
روسیه با واردات ۱۱۲.۹ میلیون دلار خرمالو و سهم ۱۸.۶ درصدی از کل واردات جهان، بزرگترین خریدار این محصول در سال ۲۰۲۵ بود. آلمان با ۸۱.۶ میلیون دلار و سهم ۱۳.۴ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت و فرانسه با واردات ۴۰.۵ میلیون دلار، معادل ۶.۷ درصد از بازار، جایگاه سوم را به خود اختصاص داد.
ایتالیا با ۳۵.۲ میلیون دلار و سهم ۵.۸ درصدی و لهستان با ۲۷.۴ میلیون دلار و سهم ۴.۵ درصدی، دیگر واردکنندگان بزرگ خرمالو بودند. اوکراین نیز با واردات ۲۷.۳ میلیون دلار در جایگاه ششم قرار گرفت.
کانادا با ۲۰.۵ میلیون دلار، تایلند با ۱۸.۲ میلیون دلار، سوئیس با ۱۷.۴ میلیون دلار، بریتانیا با ۱۷ میلیون دلار، ویتنام با ۱۵.۹ میلیون دلار، ترکیه با ۱۵.۸ میلیون دلار، بلاروس با ۱۳.۷ میلیون دلار، هلند با ۱۲ میلیون دلار و پرتغال با ۸.۷ میلیون دلار، دیگر بازارهای مهم وارداتی این محصول در سال ۲۰۲۵ بودند.
پانزده کشور نخست واردکننده در مجموع ۷۶.۴ درصد از ارزش واردات جهانی خرمالو را به خود اختصاص دادند. از نظر پراکندگی جغرافیایی نیز اروپا با سهم ۷۶.۴ درصدی، بزرگترین مقصد خرمالوی صادراتی جهان بود. کشورهای آسیایی ۱۶.۷ درصد، آمریکای شمالی ۴.۹ درصد، آفریقا ۱.۲ درصد، آمریکای لاتین ۰.۴ درصد و اقیانوسیه ۰.۳ درصد از واردات جهانی را در اختیار داشتند.
جهش واردات ترکیه در یک سال
بررسی تغییرات واردات کشورها در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد ترکیه با رشد ۶۰۳.۸ درصدی، بیشترین افزایش را در میان واردکنندگان اصلی خرمالو تجربه کرده است. پس از این کشور، هلند با رشد ۵۹.۳ درصدی، ویتنام با افزایش ۴۳.۲ درصدی و بلاروس با رشد ۳۸.۹ درصدی قرار دارند.
در مقابل، واردات روسیه با کاهش ۲۴.۳ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴ همراه شد. تایلند نیز افت ۱۸.۸ درصدی و اوکراین کاهش ۹.۳ درصدی را ثبت کردند. با وجود افت واردات روسیه، این کشور همچنان بزرگترین بازار خرید خرمالو در جهان باقی مانده است.
افزایش ۱۵ درصدی میانگین قیمت واردات
یکی از مهمترین تحولات بازار جهانی خرمالو در سال ۲۰۲۵، افزایش میانگین قیمت وارداتی این محصول بود. بر اساس گزارش World's Top Exports، میانگین قیمت پرداختشده برای هر تن خرمالوی وارداتی در جهان به هزار و ۳۳۷ دلار رسید؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود هزار و ۱۶۱ دلار بود. به این ترتیب، میانگین قیمت هر تن خرمالو در یک سال ۱۵.۲ درصد افزایش یافت.
با وجود این رشد، قیمت وارداتی خرمالو در بازارهای مختلف تفاوت چشمگیری داشته است. روسیه بهعنوان بزرگترین واردکننده این محصول، برای هر تن خرمالو بهطور متوسط ۷۶۱ دلار پرداخت کرده که بهمراتب کمتر از میانگین جهانی است. در میان واردکنندگان، لسوتو با میانگین قیمت ۱۲۵ دلار برای هر تن، ارزانترین خرمالوی وارداتی را ثبت کرد. پس از آن نیجر با ۱۷۶ دلار، موریتانی با ۲۰۱ دلار، پاراگوئه با ۲۷۳ دلار و بولیوی با ۲۷۵ دلار در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
در سوی دیگر بازار، برخی کشورها قیمتهای بسیار بالاتری برای واردات خرمالو پرداخت کردهاند. بر اساس دادههای منتشرشده، قزاقستان با میانگین قیمت اعلامشده ۴۹۲ هزار و ۷۵۰ دلار برای هر تن در صدر این فهرست قرار گرفته است؛ رقمی که جهشی بسیار بزرگ نسبت به سال قبل نشان میدهد و به دلیل فاصله غیرمتعارف آن با سایر قیمتها، باید با احتیاط تفسیر شود. پس از قزاقستان، موریس با ۸ هزار و ۹۳۳ دلار، مالدیو با ۸ هزار و ۴۵۰ دلار، تایوان با ۷ هزار و ۵۳۵ دلار و ژاپن با ۷ هزار دلار برای هر تن در فهرست بازارهای دارای بالاترین میانگین قیمت واردات قرار دارند.
جایگاه خرمالو در تجارت جهانی میوه
مجموع دادههای صادرات و واردات خرمالو در سال ۲۰۲۵ از بازاری حکایت دارد که از یکسو بهشدت در بخش عرضه به چند کشور محدود وابسته است و از سوی دیگر، تقاضای آن میان طیف گستردهتری از بازارها توزیع شده است. برتری اسپانیا، جمهوری آذربایجان و چین در صادرات و تمرکز بخش عمده واردات در کشورهای اروپایی، بهویژه روسیه و آلمان، ساختار اصلی تجارت جهانی این محصول را شکل داده است.
افزایش میانگین قیمت واردات نیز در کنار تغییرات قابلتوجه عملکرد کشورها، از اهمیت بررسی همزمان حجم تجارت، ارزش صادرات و قیمت واحد در تحلیل بازار خرمالو حکایت دارد. البته اطلاعات منتشرشده در این گزارش، آمار تجارت جهانی را پوشش میدهد و در آن داده مستقلی درباره میزان تولید، صادرات یا سهم ایران از بازار جهانی خرمالو ارائه نشده است.








نظر شما