چین در مسیر مهار فناوری آمریکا| تله تقلید در هوش مصنوعی

مهران ابراهیمیان؛ بازار: مسابقه تسخیر قله‌های هوش مصنوعی میان ایالات متحده و چین ابعاد پیچیده‌ای به خود گرفته است. در این رقابت فشرده، مسئله اصلی تنها رسیدن به سرعت رقیب نیست، بلکه تعیین جهت حرکت و وضع قوانین بازی اهمیت دارد.

به نوشته اکونومیست، روند توسعه فناوری در چین شباهت زیادی به جت‌اسکی‌سواری دارد که پشت یک قایق تندرو حرکت می‌کند، امواج آن را می‌شکافد و حتی گاهی فاصله خود را به حداقل می‌رساند، اما توانایی عبور قطعی از آن را ندارد.

آزمایشگاه‌ها و شرکت‌های چینی به‌طور گسترده از دستاوردها و مدل‌های پیشرفته همتایان آمریکایی خود بهره می‌برند؛ رویکردی که شکاف فناوری را به سرعت پر می‌کند، اما هم‌زمان این پرسش جدی را مطرح می‌کند که آیا پکن توانایی خلق نوآوری‌های کاملاً مستقل را دارد یا خیر.

تکنیک تقطیر مدل و میانبر پکن

بخش عمده‌ای از این پیشرفت به تکنیکی موسوم به تقطیر مدل وابسته‌ است. در این روش، مدل‌های جدید هوش مصنوعی به‌ جای طی کردن تمام مراحل پرهزینه آموزش اولیه با داده‌های خام، از خروجی‌ها و نتایج مدل‌های پیشرفته‌تر برای یادگیری مهارت‌های استدلالی استفاده می‌کنند.

استفاده شرکت‌های چینی از تکنیک تقطیر مدل برای آموزش سیستم‌های هوش مصنوعی با اتکا به خروجی‌های آمریکایی فاصله فناوری میان دو قدرت را به چند ماه کاهش داده است

شرکت‌های پیشرو آمریکایی که هزینه‌های هنگفتی برای توسعه مدل‌های خود متحمل شده‌اند، تمایلی ندارند که دستاوردهایشان به سادگی در اختیار رقبا قرار گیرد. با این حال، داده‌های منتشرشده در گزارش اخیر آنتروپیک نشان می‌دهد که تنها در پنج ماه، پنج شرکت چینی میلیون‌ها پیام از مدل‌های آمریکایی جمع‌آوری کرده‌اند تا سیستم‌های خود را ارتقا دهند. این فرآیند به آزمایشگاه‌های چینی کمک کرده است تا با هزینه‌ای کمتر، عملکرد مدل‌های کوچک‌تر خود را در آزمون‌های مختلف به طرز چشمگیری بهبود ببخشند.

واکنش واشنگتن و تغییر استراتژی غول‌های فناوری

در مقابل، شرکت‌های پیشرو آمریکایی در حال فاصله گرفتن از روش‌های سنتی و روی آوردن به فناوری پیچیده‌تری به نام یادگیری تقویتی هستند. در این روش جدید، مدل با تعیین یک هدف خاص، مانند حل مسائل پیچیده ریاضی، مسیرهای مختلف را آزمایش می‌کند تا توانایی استدلال خود را از طریق تجربه توسعه دهد.

سرمایه‌گذاری سنگین شرکت‌های پیشرو ایالات متحده روی یادگیری تقویتی و اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه دسترسی رقبا به داده‌های پیشرفته را پرهزینه و دشوار کرده است

اطلاعات موجود حاکی از آن است که شرکت‌های آمریکایی بیش از نیمی از منابع محاسباتی خود را به این حوزه اختصاص داده‌اند. سایت اعداد در ادامه گزارش خود می نویسد: هم‌زمان، شرکت‌هایی مانند آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی اقدامات جدی‌تری برای مسدود کردن راه‌های استخراج داده و تقطیر مدل آغاز کرده‌اند. این شرکت‌ها با بستن منافذ امنیتی و دریافت هزینه‌های سنگین حتی برای درخواست‌های ناموفق، تلاش کرده‌اند تا حجم داده‌های سرقت‌شده را تا حد زیادی کاهش دهند؛ سیاستی که البته با افت درآمدهای مقطعی برای خود آن‌ها نیز همراه بوده است.

تناقض بزرگ در مسیر رهبری آینده فناوری

با وجود تمام تلاش‌ها برای محدودسازی، کارشناسان بر این باورند که محدود کردن دسترسی رقبا ممکن است در درازمدت پکن را به سمت توسعه قابلیت‌های کاملاً بومی و مستقل سوق دهد. اگرچه محققان تخمین می‌زنند که مدل‌های چینی در حال حاضر بین سه تا شش ماه از نمونه‌های آمریکایی عقب‌تر هستند، اما چهره‌های برجسته فناوری در چین هشدار می‌دهند که اتکای مداوم به تقطیر مدل نمی‌تواند زمینه سبقت نهایی را فراهم کند.

رهبران صنعت فناوری در چین هشدار می‌دهند که وابستگی مداوم به نوآوری‌های وارداتی مانع اصلی پکن برای دستیابی به استقلال کامل و رهبری جهانی هوش مصنوعی خواهد بود

بنیان‌گذار بایت‌دنس در همین زمینه به کارکنان خود یادآور شده است که تکیه صرف بر مدل‌های تقلیدی برای پیشی گرفتن از رهبران بازار کافی نیست. تناقض اصلی این رقابت در آن است که اگرچه کپی‌برداری هوشمندانه راه سریعی برای کاهش فاصله است، اما همین وابستگی می‌تواند به بزرگترین مانع تبدیل شود تا چین از یک تقلیدکننده موفق به کشوری پیشگام در خلق فناوری‌های آینده تبدیل گردد.