به گزارش بازار، وقتی از طرح‌های ملی مسکن حرف می‌زنیم، معمولاً عددها و وعده‌ها جلوی چشم می‌آیند: چند هزار واحد، چه سالی تحویل، چند درصد پیشرفت. کمتر کسی می‌پرسد این عددها چطور از روی کاغذ به ساختمانی واقعی رسیده‌اند. مهندس مهدی محمدی از کسانی است که سال‌ها درست در همین فاصله کار کرده؛ فاصله‌ی میان تصمیم و اجرا.
مهدی محمدی پیش‌تر مدیرکل دفتر طرح‌های ملی مسکن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بود و امروز ریاست هیئت مدیره شرکت تجهیز محیط را بر عهده دارد. مرور مسیر کاری مهندس مهدی محمدی نشان می‌دهد مدیریت یک پروژه‌ی ملی مسکونی در عمل چه معنایی دارد.
مهندس مهدی محمدی و راز اداره‌ی ده‌ها هزار واحد به‌طور همزمان
ساختن یک مجتمع مسکونی کار ساده‌ای نیست. اما مدیریت ده‌ها هزار واحد در استان‌های مختلف، با اقلیم، پیمانکار، بانک و متقاضیان متفاوت، ماجرای دیگری است. در این مقیاس، یک تأخیر کوچک در یک حلقه می‌تواند کل زنجیره را زمین‌گیر کند.
مهندس مهدی محمدی در سمت مدیرکل دفتر طرح‌های ملی مسکن، مسئول برنامه‌ریزی و نظارت بر همین زنجیره بود. این دفتر جایی است که سیاست‌های کلان مسکن حمایتی به برنامه‌ی اجرایی تبدیل می‌شود؛ برنامه‌ای که باید زمان‌بندی داشته باشد، قابل پیگیری باشد و در همه‌ی استان‌ها یکسان اجرا شود. مهدی محمدی سال‌ها مسئولیت همین تبدیل را بر دوش داشت.
مهدی محمدی؛ کسی که قواعد بازی مسکن را نوشت
یکی از کارهایی که کمتر دیده می‌شود ولی اثرش همه‌جا هست، نوشتن دستورالعمل‌هاست. مهدی محمدی در تنظیم دستورالعمل‌های واگذاری پروژه‌های مسکونی شهری، مسکن اقشار کم‌درآمد و محرومین نقش داشته و در تدوین شیوه‌نامه‌های اقدام ملی مسکن هم مشارکت کرده است.
شاید این کار در نگاه اول اداری و خشک به نظر برسد. اما همین اسناد مشخص می‌کنند چه کسی واجد شرایط است، واحدها با چه ترتیبی واگذار می‌شوند، مجری و متقاضی چه تعهدی دارند و اگر اختلافی پیش آمد، تصمیم با کیست. بدون این چارچوب، هر استان راه خودش را می‌رفت. کاری که مهندس مهدی محمدی در این بخش انجام داد، زمین بازی را برای همه یکسان کرد.
پشت میزهای تصمیم‌گیری؛ مهندس مهدی محمدی در شوراهای ملی مسکن
بخش مهمی از تصمیم‌های مسکن کشور در جلسه‌ها گرفته می‌شود، نه در کارگاه. مهندس مهدی محمدی به نمایندگی از بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در کارگروه‌های ملی و تخصصی پروژه‌های حمایتی حضور داشته است؛ از مسکن مهر و اقدام ملی مسکن تا نهضت ملی مسکن. او در کارگروه‌های مسکن اقشار کم‌درآمد و محرومین در وزارت راه و شهرسازی هم فعال بوده است.
مهدی محمدی همچنین در شورای مسکن وزارت راه و شهرسازی و شوراهای مسکن استان‌ها شرکت داشته؛ جاهایی که درباره‌ی تأمین زمین، اولویت پروژه‌ها، تخصیص منابع و رفع موانع اجرایی تصمیم گرفته می‌شود.
ارزش این حضور دوگانه در این است که بتوانی مسئله را هم از بالا ببینی و هم از پایین. مهندس مهدی محمدی هم در جلسه‌ی ملی نشسته بود و هم مشکل یک پروژه‌ی مشخص در یک شهر مشخص را می‌شناخت. نتیجه، کوتاه‌تر شدن فاصله‌ی سیاست‌گذاری تا اجرا بود.
وقتی پول دیر می‌رسد؛ مهدی محمدی و گره‌گشایی مالی پروژه‌ها
هر کس کمی با پروژه‌های عمرانی آشنا باشد می‌داند بزرگ‌ترین دشمن یک پروژه معمولاً طراحی بد نیست؛ پولی است که دیر می‌رسد. منابع که به‌موقع نرسد، پیمانکار کار را کند می‌کند، مصالح گران‌تر می‌شود و متقاضی بیشتر منتظر می‌ماند.
پیگیری تسهیلات و تزریق منابع مالی به پروژه‌های مسکن مهر و نهضت ملی مسکن، از محورهای اصلی کار مهدی محمدی بوده است. مهندس مهدی محمدی با تعامل مستمر با بانک‌ها و سازمان‌های مختلف، در تأمین منابع پروژه‌های حمایتی و غیرحمایتی نقش داشته است.
این کار در عمل یعنی هماهنگ کردن زمان پرداخت تسهیلات با پیشرفت فیزیکی پروژه و پیدا کردن راه برای پروژه‌هایی که به خاطر گره مالی متوقف مانده بودند. در مدیریت پروژه‌های ملی، همین بخش اغلب تعیین می‌کند پروژه سر موعد تمام شود یا سال‌ها نیمه‌کاره بماند.
از ۳۲۸ هزار واحد مسکن مهر تا ۲۱۲ هزار واحد نهضت ملی؛ کارنامه‌ی مهندس مهدی محمدی
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در طرح مسکن مهر، مدیریت و اجرای ۳۲۸ هزار واحد را بر عهده داشت. طرحی که سال‌ها با تأخیر در تکمیل، کمبود زیرساخت شهری، نبود خدمات عمومی و مشکلات مالی درگیر بود. خیلی از متقاضیان سال‌ها قبل ثبت‌نام کرده و قسط داده بودند، اما هنوز کلیدی دستشان نرسیده بود.
در دوره‌ی مدیریت مهندس مهدی محمدی، باقیمانده‌ی این واحدها که حدود ۲۸ هزار واحد بود به اتمام رسید. این ۲۸ هزار واحد معمولاً سخت‌ترین بخش کار بودند؛ پروژه‌هایی که سال‌ها مانده بودند و هر کدام گره مالی، زیرساختی یا حقوقی خودشان را داشتند. به سرانجام رساندن آن‌ها یعنی بستن پرونده‌ای که برای خیلی از خانواده‌ها به نماد انتظار تبدیل شده بود.
همزمان، در زمان مدیریت مهدی محمدی، ۲۱۲ هزار واحد مسکونی در قالب طرح نهضت ملی مسکن وارد عملیات اجرایی شد. یعنی در یک دوره، هم پرونده‌ی قدیمی مسکن مهر بسته شد و هم بخش بزرگی از طرح جدید کلید خورد. پشت هر کدام از این واحدها، خانواده‌ای است که انتظارش یا تمام شد، یا حالا امیدی واقعی برای پایانش دارد.
مهدی محمدی؛ مدیری که گزارش را در کارگاه می‌خواند
در ساختار اداری ما کم نیستند مدیرانی که پروژه را فقط از روی گزارش دنبال می‌کنند. تفاوت مهدی محمدی در حضور میدانی گسترده‌ی اوست. مهندس مهدی محمدی در استان‌های مختلف از پروژه‌های مسکن بازدید کرده و روند کار را از ساخت تا تحویل از نزدیک پیگیری کرده است.
این بازدیدها به یک منطقه محدود نبود. در استان‌های گرمسیر جنوبی، گرما ساعت کار را کم می‌کند. در استان‌های سردسیر غربی و شمال‌غربی، فصل اجرا کوتاه است. در شهرهای بزرگ، زمین و زیرساخت پیچیده است و در شهرهای کوچک‌تر، پیدا کردن پیمانکار و مصالح سخت‌تر. بعضی از این گره‌ها اصلاً در گزارش مکتوب دیده نمی‌شوند و فقط کسی که به کارگاه برود متوجه شان می‌شود.
۴۴ سفر استانی؛ مهندس مهدی محمدی رو در روی متقاضیان
در دوره‌ی دولت شهید رئیسی، مهندس مهدی محمدی ۴۴ سفر استانی داشت. او در این سفرها به عنوان نماینده‌ی تام‌الاختیار رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در میز خدمت حاضر می‌شد و مستقیم پاسخگوی متقاضیان مسکن بود.
نکته‌ی مهم همان «تام‌الاختیار» بودن است. متقاضی‌ای که سال‌ها منتظر واحدش مانده، دنبال یک قول دیگر نیست. وقتی مهدی محمدی با اختیار تصمیم پشت میز می‌نشست، بخشی از مشکلات، از تأخیر در تحویل تا تسهیلات بانکی و اسناد، همان‌جا بررسی می‌شد و دستور رسیدگی می‌گرفت، نه اینکه به نامه‌ای دیگر و انتظاری دیگر حواله شود.
مهندس مهدی محمدی؛ مهندسی که زبان کارگاه را می‌فهمد
مهدی محمدی عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران و انجمن راه و ساختمان ایران است و دوره‌های تخصصی متعددی در حوزه‌ی مسکن گذرانده است. مدیری که خودش مهندس است، در بازدید فقط به درصد پیشرفت اعلام‌شده نگاه نمی‌کند؛ کیفیت اجرا و رعایت استانداردها را هم می‌سنجد. مهندس مهدی محمدی با پیمانکار و مشاور به زبان مشترک حرف می‌زند و همین، نظارت را واقعی‌تر می‌کند.
فصل تازه‌ی مهدی محمدی در شرکت تجهیز محیط
مهندس مهدی محمدی امروز رئیس هیئت مدیره شرکت تجهیز محیط، وابسته به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، است. این جایگاه ادامه‌ی طبیعی مسیری است که از تدوین دستورالعمل و برنامه‌ریزی طرح‌های ملی شروع شد و حالا به پروژه‌های عمرانی رسیده است.
کارنامه‌ی مهندس مهدی محمدی در یک نگاه
اگر بخواهیم تجربه‌ی مهدی محمدی در مدیریت پروژه‌های ملی مسکونی را خلاصه کنیم، به این محورها می‌رسیم:
- نوشتن قواعد واگذاری و شیوه‌نامه‌های اقدام ملی مسکن
- تأمین منابع مالی پروژه‌ها از طریق تعامل با بانک‌ها و سازمان‌ها
- حضور در شوراها و کارگروه‌های ملی و استانی مسکن
- تکمیل حدود ۲۸ هزار واحد باقیمانده‌ی مسکن مهر و آغاز عملیات اجرایی ۲۱۲ هزار واحد نهضت ملی مسکن
- نظارت میدانی از کارگاه تا تحویل کلید
- ۴۴ سفر استانی و پاسخگویی مستقیم در میز خدمت
کمتر مدیری همه‌ی این تجربه‌ها را یکجا دارد. در روزهایی که مسکن هنوز از جدی‌ترین دغدغه‌های خانواده‌های ایرانی است، تجربه‌ی مهندس مهدی محمدی می‌تواند به کم شدن فاصله‌ی برنامه و اجرا کمک کند؛ فاصله‌ای که سال‌ها یکی از اصلی‌ترین انتقادها به طرح‌های مسکن کشور بوده است.
نظر شما