سمیه شوریابی؛ بازار: معاملات بورس تهران در روز شنبه ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵، در شرایطی دنبال شد که فشار عرضه از همان ساعات ابتدایی بر بازار غلبه کرد و شاخص‌های اصلی در مسیر نزولی قرار گرفتند. شدت عرضه‌ها به‌گونه‌ای بود که بازار نتوانست در برابر موج فروش مقاومت مؤثری نشان دهد و بخش بزرگی از نمادهای معاملاتی در محدوده منفی قرار گرفتند.
افت شاخص کل در کنار کاهش شاخص هم‌وزن نشان داد که فشار فروش تنها به چند سهم بزرگ و شاخص‌ساز محدود نمانده و بخش گسترده‌ای از بازار سهام را درگیر کرده است. در چنین شرایطی، رفتار محتاطانه معامله‌گران و افزایش تمایل به فروش، بر روند معاملات سایه انداخت.
سقوط شاخص کل به محدوده ۸.۲ میلیون واحد
شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات امروز با کاهش حدود ۱۶۰ هزار و ۵۶۳ واحدی، در سطح ۸ میلیون و ۲۶۵ هزار و ۱۶۴ واحد ایستاد. این افت معادل حدود ۱.۹۱ درصد بود و نشان داد بازار پس از ثبت سطح ۸ میلیون و ۴۲۵ هزار و ۷۲۷ واحد در پایان معاملات قبلی، با فشار فروش قابل‌توجهی مواجه شده است.
شاخص کل به دلیل وزن بالای شرکت‌های بزرگ و اثرگذاری ارزش بازار آنها، یکی از مهم‌ترین نماگرهای وضعیت بورس تهران به شمار می‌رود، عقب‌نشینی این شاخص در معاملات امروز نشان داد که سهام بزرگ بازار نیز از فشار عرضه در امان نمانده‌اند.
با این حال، برای ارزیابی دقیق وضعیت بازار، بررسی هم‌زمان شاخص کل، شاخص هم‌وزن، تعداد نمادهای مثبت و منفی و جریان ورود و خروج نقدینگی ضروری است؛ چراکه تغییرات شاخص کل به‌تنهایی نمی‌تواند تصویر کاملی از وضعیت تمام سهم‌ها ارائه دهد.
شاخص هم‌وزن نیز نزولی شد
شاخص هم‌وزن نیز در معاملات امروز کاهش یافت و به محدوده ۲ میلیون و ۱۹۲ هزار واحد رسید. بر اساس داده‌های منتشرشده، این شاخص با افت حدود ۱.۵۱ درصدی همراه شد.
اهمیت شاخص هم‌وزن در این است که برخلاف شاخص کل، تأثیر شرکت‌ها در آن به وزن و اندازه آنها وابستگی کمتری دارد. بنابراین، کاهش هم‌زمان این دو شاخص نشان می‌دهد که فشار فروش، علاوه بر شرکت‌های بزرگ، بخش قابل‌توجهی از نمادهای کوچک‌تر بازار را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
این وضعیت بیانگر آن است که افت امروز را نمی‌توان صرفاً به اصلاح چند سهم بزرگ نسبت داد؛ بلکه شواهد موجود از گسترش فضای منفی در کلیت بازار حکایت دارد.
غلبه فروشندگان بر معاملات؛ ۸۰۴ نماد در محدوده منفی
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های وضعیت نامساعد بازار در معاملات امروز، گستردگی نمادهای منفی بود، بر اساس آمار منتشرشده از معاملات امروز، از میان ۱۱۱۲ نماد معامله‌شده، ۸۰۴ نماد در محدوده منفی و ۲۷۲ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند، این ارقام نشان می‌دهد که حدود ۷۲.۳ درصد از نمادهای معامله‌شده در محدوده منفی قرار داشته‌اند؛ موضوعی که از برتری محسوس عرضه بر تقاضا حکایت دارد.
غلبه نمادهای منفی معمولاً بیانگر کاهش تمایل معامله‌گران به پذیرش ریسک در بازار سهام است. در چنین فضایی، حتی سهامی که از نظر بنیادی شرایط متفاوتی دارند نیز ممکن است به دلیل فشار عمومی فروش با افت قیمت مواجه شوند.
خروج نقدینگی حقیقی؛ زنگ هشدار برای بازار
در کنار افت شاخص‌ها، خروج پول حقیقی یکی دیگر از متغیرهای مهم معاملات امروز بود. گزارش‌های منتشرشده از خروج حدود ۶.۴ هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار سرمایه حکایت دارند.
خروج پول حقیقی از آن جهت اهمیت دارد که می‌تواند نشانه‌ای از کاهش تمایل سرمایه‌گذاران حقیقی به نگهداری سهام یا افزایش ترجیح آنها برای حفظ نقدینگی باشد، البته خروج پول در یک روز معاملاتی به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره تغییر روند بلندمدت بازار کافی نیست. برای ارزیابی دقیق‌تر باید مشخص شود این روند در روزهای آینده نیز ادامه پیدا می‌کند یا با کاهش فشار فروش و بازگشت تقاضا همراه خواهد شد.
با این حال، هم‌زمانی خروج نقدینگی با افت شاخص کل و افزایش تعداد نمادهای منفی، نشان می‌دهد که بازار در معاملات امروز با ضعف تقاضا و افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران روبه‌رو بوده است.
عوامل مؤثر بر افت بورس چه بود؟
در بررسی عوامل اثرگذار بر معاملات امروز، فضای سیاسی و افزایش نگرانی‌ها درباره تحولات منطقه‌ای از جمله موضوعاتی بود که در گزارش‌های بازار مورد توجه قرار گرفت، برخی گزارش‌های منتشرشده، نگرانی از احتمال تشدید تنش‌های نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل را از عوامل احتمالی افزایش احتیاط معامله‌گران و تشدید فشار فروش عنوان کرده‌اند.
در شرایطی که چشم‌انداز سیاسی با ابهام همراه است، سرمایه‌گذاران معمولاً نسبت به ریسک‌های پیش‌رو حساس‌تر می‌شوند. این وضعیت می‌تواند بر تصمیم‌گیری فعالان بازار، میزان تقاضا برای سهام و تمایل آنها به نگهداری دارایی‌های پرریسک اثر بگذارد.
با این حال، نسبت‌دادن تمام افت بازار به یک عامل مشخص، بدون بررسی داده‌های تفصیلی معاملات و جریان سفارش‌ها، دقیق نیست. وضعیت بنیادی شرکت‌ها، انتظارات تورمی، نرخ ارز، چشم‌انداز سودآوری صنایع و رفتار نقدینگی نیز از متغیرهایی هستند که می‌توانند بر روند بازار سهام تأثیر بگذارند.
چشم‌انداز بورس در روزهای آینده
افت هم‌زمان شاخص کل و شاخص هم‌وزن، افزایش تعداد نمادهای منفی و خروج نقدینگی حقیقی، مجموعه‌ای از نشانه‌های منفی را در معاملات امروز شکل دادند، با این حال مسیر بعدی بازار به نحوه تغییر توازن عرضه و تقاضا و واکنش سرمایه‌گذاران به تحولات اقتصادی و سیاسی بستگی خواهد داشت.
در صورتی که فشار فروش در معاملات بعدی ادامه پیدا کند و ورود نقدینگی به بازار تقویت نشود، احتمال تداوم نوسانات منفی وجود خواهد داشت. در مقابل، کاهش شدت عرضه‌ها، افزایش تقاضا در سهام ارزنده و بهبود جریان نقدینگی می‌تواند زمینه را برای متعادل‌شدن معاملات فراهم کند.
در این میان، بررسی وضعیت نمادهای بزرگ، تغییرات ارزش معاملات خرد، روند ورود و خروج پول حقیقی و تعداد نمادهای مثبت و منفی، برای ارزیابی کیفیت هرگونه بازگشت احتمالی اهمیت ویژه‌ای دارد.
جمع‌بندی
بورس تهران در روز شنبه ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵، معاملات خود را با غلبه عرضه و افت شاخص‌های اصلی پشت سر گذاشت. شاخص کل به محدوده ۸ میلیون و ۲۶۵ هزار واحد عقب نشست، شاخص هم‌وزن کاهش یافت و تعداد نمادهای منفی به‌مراتب بیشتر از نمادهای مثبت بود. هم‌زمانی این تحولات با خروج نقدینگی حقیقی، از افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران حکایت دارد.
در شرایط فعلی، مهم‌ترین پرسش بازار این است که آیا افت امروز مقدمه‌ای برای تداوم فشار فروش خواهد بود یا با کاهش عرضه‌ها و بازگشت تقاضا، زمینه برای تعادل دوباره معاملات فراهم می‌شود. پاسخ این پرسش به روند نقدینگی، وضعیت نمادهای شاخص‌ساز و تحولات اثرگذار بر انتظارات سرمایه‌گذاران در روزهای آینده بستگی دارد.
نظر شما