بازار؛ گروه خودرو: خیابان‌های جهان پیش از این نیز شاهد حضور فزاینده خودروهای برقی بودند، اما مسیر رسیدن به این مقصد همیشه هموار نبود. برای میلیون‌ها دارنده خودروهای بنزینی، گذار به دنیای خودروهای برقی همواره با پرسش‌های بنیادینی همراه بود: اضطراب تمام شدن باتری در میانه راه و نبود زیرساخت‌های کافی برای شارژ. این نگرانی‌ها، در کنار قیمت بالای برخی مدل‌های اولیه، باعث می‌شد بسیاری از رانندگان تصمیم نهایی برای تغییر خودرو را به تعویق بیندازند؛ تا زمانی که بحران انرژی ناشی از اختلال در عرضه نفت از طریق تنگه هرمز، قواعد بازی را به کلی تغییر داد.
پیامدهای این بحران به سرعت از اتاق‌های فکر ژئوپلیتیک به نمایندگی‌های فروش خودرو رسید. با جهش قیمت هر بشکه نفت و به تبع آن افزایش هزینه سوخت، خودروهای برقی از کالایی لوکس یا صرفاً محیط‌زیستی، به گزینه‌ای اقتصادی و جذاب تبدیل شدند. آن‌طور که گزارش‌های فایننشال تایمز و تحلیل‌های موسسه وود مکنزی نشان می‌دهد، بحران انرژی نه تنها تهدیدی برای صنعت خودرو نبود، بلکه به سوختی برای شتاب بخشیدن به انقلاب برقی تبدیل شد که از پیش آغاز شده بود.
قبض بنزین و تغییر رفتار بازار
از زمان آغاز تنش‌ها در اواخر فوریه، قیمت بنزین و گازوئیل در بسیاری از بازارهای جهانی با رشد چشمگیری مواجه شد که بیشترین اثرات آن در آسیا و خاورمیانه نمود یافت. آمارهای وب‌سایت Global Petrol Prices نشان می‌دهد در بازه زمانی ۲۳ فوریه تا ۴ مه، کشورهایی چون مالزی با ۵۶.۳ درصد، پاکستان با ۵۴.۹ درصد و ایالات متحده با ۴۴.۵ درصد افزایش قیمت بنزین مواجه شدند. در چنین فضایی، گزارش‌های MobilityGlobal حاکی از آن است که در نیمه نخست سال جاری میلادی، سهم خودروهای بنزینی (بدون در نظر گرفتن هیبریدها) در بازار جهانی برای اولین بار به زیر ۵۰ درصد سقوط کرد.
افزایش خیره‌کننده قیمت سوخت ناشی از تنش‌های منطقه خاورمیانه، دغدغه‌های سنتی رانندگان نسبت به خودروهای برقی را به حاشیه رانده و خرید آن‌ها را به یک انتخاب اقتصادی تبدیل کرده است
این تغییر رویکرد در فروش جهانی نیز خود را نشان داد؛ فروش خودروهای برقی در سه ماهه دوم سال جاری نسبت به سه ماهه اول، ۳۵ درصد افزایش یافت و در ۵۰ کشور رکورد تازه‌ای ثبت کرد. بازارهایی نظیر برزیل، هند، استرالیا و ویتنام شاهد جهشی بودند که در آن آمار فروش بین ماه‌های مارس تا ژوئن نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ تقریباً دو برابر شد.
تحلیل آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد که این روند ادامه‌دهنده مسیری است که در سال ۲۰۲۵ با فروش ۲۰ میلیون خودروی برقی (یک‌چهارم کل فروش جهانی) آغاز شد. پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال جاری به ۲۳ میلیون دستگاه برسد که حدود ۳۰ درصد از کل بازار خودروهای جدید را تشکیل می‌دهد.
از چین تا آفریقا؛ گذار جهانی
در چین، که پیشروترین بازار در این تحول است، سهم خودروهای برقی و هیبریدی به حدود ۵۵ درصد رسیده است. طبق داده‌های آماری، ناوگان خودروهای برقی در این کشور تنها در نیمه نخست سال به حذف حدود ۳۴ میلیون تن نفت، معادل ۱.۳۵ میلیون بشکه در روز، کمک کرده است که رقمی بیش از یک درصد از مصرف جهانی نفت محسوب می‌شود.
آمارهای جهانی نشان می‌دهد برای نخستین بار سهم خودروهای بنزینی در سبد فروش بازار جهانی به زیر ۵۰ درصد سقوط کرده که نشان‌دهنده یک تغییر ساختاری عمیق در رفتار مصرف‌کنندگان است
در روسیه، تحت تأثیر کمبود سوخت و مشکلات پس از حملات اوکراین، تعداد خودروهای برقی فروخته شده در هشت ماه نخست سال به بیش از ۸۳ هزار دستگاه رسید که نسبت به ۴۳ هزار دستگاه در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ رشدی قابل توجه داشت. در استرالیا نیز، گزارش‌ها از فروش ۱۵۷ هزار و ۹۵۷ دستگاه خودروی برقی خبر می‌دهند که ۱۱۷ درصد رشد داشته است؛ به طوری که در این کشور هر ۱۰۰ ثانیه یک خودروی برقی فروخته می‌شود.
حتی در آفریقا نیز، همان‌طور که داده‌های تخصصی خودرو نشان می‌دهد، فروش این خودروها از ۴ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۳ به ۲۵ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۵ رسیده است. در این مناطق، دوچرخه‌های برقی به دلیل هزینه‌های سنگین سوخت تاکسی‌ها، به انتخابی اقتصادی برای تردد روزانه تبدیل شده‌اند.
در حالی که دولت‌ها به دنبال توسعه زیرساخت‌ها هستند، شوک قیمتی سوخت به عاملی تبدیل شده که سرعت گذار به حمل‌ونقل پاک را بیش از پیش‌بینی‌های قبلی تسریع کرده است
بحران هرمز؛ نقطه عطفی در محاسبات اقتصادی
آینده این مسیر، طبق برآوردهای وود مکنزی، به سه عامل اصلی بستگی دارد: تداوم سرمایه‌گذاری‌های دولتی در زنجیره تأمین باتری، تثبیت قیمت بالای سوخت و شتاب توسعه تکنولوژی‌های شارژ. هرچند جهان همچنان برای تأمین فلزات ضروری باتری‌ها به سرمایه‌گذاری‌های عظیمی نیاز دارد، اما «شوک هرمز» تغییری عمیق‌تر از قیمت نفت ایجاد کرد. این رخداد، مدل ذهنی مصرف‌کننده را تغییر داد. برای بسیاری از رانندگان در سراسر جهان، خودروی برقی دیگر تنها یک انتخاب «پاک‌تر» نیست، بلکه راهی برای گریز از نوسانات غیرقابل پیش‌بینی قیمت نفت است. بحران تنگه هرمز، هزینه روی آوردن به حمل‌ونقل برقی را کمتر از هزینه ماندن در دام نوسانات نفتی کرد.
نظر شما