دستگاه نشت یاب لوله چگونه کار می کند؟

به گزارش بازار، نشت لوله یکی از رایج‌ترین مشکلاتی است که در ساختمان‌های مختلف می‌تواند رخ دهد؛ خرابی زیادی به بار بیاورد و سبب کاهش عمر و دوام مصالح شود. زمانی که نشتی در زیر بتن، زیر کف، داخل دیوار، زیر زمین یا پشت پوشش‌های ساختمانی اتفاق می‌افتد، بدیهی‌ست که نمی‌توان آن را با چشم مشاهده کرد و پیش از زیان‌های قابل توجه، تشخیص داد. در این شرایط استفاده از دستگاه نشت یاب لوله ضرورت می‌یابد.

دستگاه نشت یاب می‌تواند هرگونه نشتی یا ترکیدگی را در لوله‌ها و تجهیزات مختلف آب و گاز شناسایی کند. این دستگاه به امواج، گازهای خاص نشت کرده مثل پروپان‌ و متان، تغییرات فشار، جریان و... حساس است و با سازوکارهای حرفه‌ای، محل نشتی را نشان می‌دهد و از این طریق سبب کاهش خرابی‌ها و هزینه‌های مربوط به تعمیرات می‌شود. در ادامه با فناوری‌های مورد استفاده و سازوکارهای حرفه‌ای این نوع دستگاه آشنا خواهیم شد.

دستگاه نشت یاب چیست؟

برای تشخیص نشتی لوله آب راه‌های گوناگونی وجود دارد؛ اما بسیاری از این راه‌ها زمانی نشتی را تشخیص می‌دهند که دیگر کار از کار گذشته و خرابی زیادی به بار آمده است. دستگاه‌های نشت یاب لوله با تشخیص تقریبی یا گاها دقیق محل نشتی، کمک می‌کنند هرچه زودتر از این اتفاق مطلع شوید و برای تعمیر آن اقدام نمایید. البته صحیح نیست دستگاه نشت یاب را یک دستگاه جادویی بدانیم که می‌تواند درون دیوار را نشان دهد! دستگاه نشت یاب تماما بر اساس قوانین فیزیکی کار می‌کند و با استفاده از سنسورهای خود، می‌تواند علائم نشت لوله را پیش از اینکه موجب خرابی‌های سنگین شود، تشخیص دهد.

جالب است بدانید برای تشخیص نشتی لوله، دستگاه‌های گوناگونی وجود دارند که هر یک براساس فناوری‌های خاصی عمل می‌کنند. اما الگوی اصلی کار آنها مشابه است. زمانی که به وسیله دستگاه قصد داریم محل نشتی را تشخیص دهیم، باید از یک نشانه قابل اندازه‌گیری مثل صدا، ارتعاش، تغییرات فشار، دبی، اختلاف دما یا خروج گاز ردیاب استفاده کنیم‌. دستگاه نشت یاب لوله، به وسیله حسگرهای خود این نشانه را بررسی نموده و با تحلیل داده‌های حاصل، وجود نشتی و محل آن را شناسایی می‌کند.

شیوه کار و فناوری‌های مورد استفاده در دستگاه نشت یاب لوله

دستگاه‌های نشت یابی لوله بر اساس فناوری‌های گوناگونی عمل می‌کنند. در این بخش با ما همراه باشید تا فناوری‌های مورد استفاده و نحوه کار هر یک را به بیان ساده مورد بررسی قرار دهیم.

نشت‌یابی آکوستیک

نشت‌یابی آکوستیک از رایج‌ترین روش‌هایی است که از طریق آن می‌توان به نشتی لوله پی برد. در این روش، صدا و ارتعاشی که در اثر خروج آب از محل ترک یا شکستگی لوله ایجاد می‌شود، توسط دستگاه دریافت شده و تحلیل می‌گردد. در واقع برای درک و تحلیل بهتر سیگنال‌های دریافت شده می‌بایست ابتدا این صداها توسط دستگاه تقویت شده و از صداهای محیط جدا گردند.

جالب است بدانید در نهایت سیگنال دریافت شده توسط این دستگاه به جنس لوله، اندازه نشتی و سایر فاکتورها بستگی دارد؛ البته اینطور نیست که هرچه صدا قوی‌تر باشد، لزوما اندازه نشتی بزرگتر و آب خارج شده بیشتر باشد! به صورت کلی دستگاه نشت یابی آکوستیک می‌تواند در مورد احتمال وجود نشتی و مکان تقریبی آن، اطلاعات شایانی را در اختیار ما بگذارد؛ اما در تشخیص میزان نشتی و سایر موارد، چندان کارآمد نخواهد بود.

کورلیتر یا Leak Noise Correlator

این روش برای اطلاع از محل دقیق نشتی کاربرد دارد. در این روش، معمولا دو سنسور در دوطرف محلی که احتمال وجود نشتی در آن بررسی می‌شود، قرار می‌گیرند. هر دو سنسور به‌طور جداگانه صدای ناشی از نشت لوله را دریافت می‌کنند؛ اما دریافت این داده‌ها با فاصله زمانی صورت خواهد گرفت؛ چراکه فاصله آنها از محل نشتی متفاوت است. در نهایت دستگاه این اختلاف زمانی را تحلیل نموده و با توجه به قطر و جنس لوله و سرعت صوت، محل نشتی را شناسایی می‌کند.

ژئوفن یا Ground Microphone

این دستگاه که به عنوان میکروفون زمینی نیز شناخته می‌شود، مانند دستگاه قبل به شناسایی محل دقیق نشتی کمک می‌کند. برای نشت‌یابی با استفاده از این دستگاه، باید سنسور را بر روی نقاط مختلف حرکت دهید، تا دستگاه با توجه به شدت صوت و دیگر ویژگی‌های صدای ناشی از نشتی، محل آن را تشخیص دهد.

افت فشار یا pressure loss

برای بررسی احتمال وجود نشتی می‌توان از حسگرهایی استفاده کرد که تغییرات فشار را می‌سنجند و نسبت به افت فشار حساس هستند. اگر فشار سیال بی دلیل نسبت به فشار مورد انتظار تغییر کند، احتمال وجود نشتی بسیار قوی است. البته این روش نمی‌تواند برای اطلاع از محل نشتی کمک‌کننده باشد.

تصویربرداری حرارتی یا Thermal Imaging

دوربین حرارتی همان‌طور که از نامش پیداست، با بررسی اختلاف دما به وجود نشتی پی می‌برد. با توجه به اینکه دمای آب خارج شده از لوله، با مصالح ساختمانی که آن را در برگرفته‌اند متفاوت است، می‌توان با بررسی دما و تحلیل آن، نشتی لوله را تشخیص داد. البته با توجه به عمق لوله، جنس مصالح و موارد دیگر، ممکن است اختلاف دمای زیادی ثبت نشود و نتوان چندان دقیق وجود نشتی را بررسی کرد.

نشت‌یابی با گاز ردیاب یا Tracer Gas

در این روش یک گاز مخصوص با استفاده از تجهیزات مناسب وارد سیستم می‌شود. بدیهی‌ست که در محل نشتی این گاز از مسیر مورد انتظار خارج شده و توسط حسگرها شناسایی می‌گردد. توجه کنید که این روش کاملا با روش نشت‌یابی آکوستیک متفاوت است؛ زیرا در آن روش ارتعاش ناشی از نشتی زیر نظر گرفته می‌شود و در این روش، محل عبور گاز مورد بررسی است.

چه عواملی بر دقت دستگاه نشت یاب تاثیر می‌گذارند؟

برای تشخیص ترکیدگی لوله در شمال تهران و دیگر نقاط، خوب است از افراد مجرب و چیره‌دست کمک بگیرید؛ چراکه تشخیص نشتی و ترکیدگی لوله امری تخصصی است و در کنار یک دستگاه کارآمد، به یک راهبرد اصولی و هوشمندانه نیاز دارد. همچنین باید توجه داشت که دقت دستگاه نشت یاب ۱۰۰ درصدی نیست و به فاکتورهای متعددی وابسته است. از مهمترین این فاکتورها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

1. جنس لوله: لوله‌های فلزی بهتر می‌توانند ارتعاش و صدای ناشی از نشت لوله را منتقل کنند و در مقابل، لوله‌های پلاستیکی مثل PVC صدای ناشی از نشتی را تضعیف می‌کنند.
2. قطر لوله: قطر لوله و سایر ویژگی‌های فیزیکی آن، باید در محاسبات مربوط به تشخیص محل دقیق نشتی در نظر گرفته شوند.
3. فشار آب داخل لوله: در روش‌هایی مثل نشت‌یابی آکوستیک، فشار آب بسیار تاثیرگذار خواهد بود؛ چراکه با توجه به فشار آب، شدت صدا و ارتعاش ناشی از نشتی متفاوت است.
4. عمق لوله: طبیعتا هرچه لوله عمیق‌تر باشد، سیگنال دریافتی از آن توسط سنسورهای دستگاه نشت یاب، ضعیف‌تر خواهد بود.
5. صداها و نویزهای محیطی: صدای پمپ، جریان آب، تجهیزات ساختمان و سایر اصوات و ارتعاشات، ممکن است روی عملکرد دستگاه نشت یاب تاثیر منفی بگذارند.

توصیه پایانی

در نهایت اگر می‌خواهید پیش از اینکه با خرابی‌های بسیار روبرو شوید و بوی نم و کپک، خانه و زندگیتان را پر کند، نشتی یا ترکیدگی لوله را تشخیص دهید، خوب است از یک مجموعه معتبر و حرفه‌ای کمک بگیرید. از نظر بسیاری از کاربران، مجموعه تاراز تاسیسات با سال‌ها سابقه درخشان و کوله‌باری از مهارت و تجربه، بهترین انتخابی است که می‌توانید برای تشخیص و تعمیر لوله‌های ساختمان خود داشته باشید.

تکنسین‌های مجرب این مجموعه در صورت بروز هر گونه مشکل در محل حضور می‌بایند؛ با بررسی عامل و مکان دقیق آن، هزینه‌ای مناسب و منصفانه را خدمت مشتریان گرامی اعلام می‌نمایند و در کوتاه‌ترین زمان و با بالاترین دقت ممکن، مشکل را برطرف می‌کنند.

سوالات متداول

آیا دستگاه نشت یاب لوله بدون تخریب کار می کند؟

در بیشتر موارد بله؛ دستگاه نشت یاب لوله در بسیاری از موارد می‌تواند بدون نیاز به تخریب، محل نشت آب را پیدا کند. البته این بدان معنا نیست که تمام مراحل کار بدون کوچکترین خرابی انجام خواهد شد؛ بدیهی‌ست که جهت تعمیرات لازم است مقداری تخریب انجام شود تا تعمیرکار به محل دقیق نشتی دسترسی پیدا کند. اما به‌طور کلی با استفاده از دستگاه نشت یاب لوله، خرابی‌ها به حداقل می‌رسند و نیازی نیست برای عملیات تشخیص محل نشتی و تعمیر، محدوده وسیعی را تخریب نمود.

آیا دستگاه نشت یاب در لوله‌های پلاستیکی دقیق عمل می‌کند؟

دستگاه نشت یاب می‌تواند برای تشخیص نشتی لوله‌های پلاستیکی نیز کاربرد داشته باشد؛ اما تشخیص نشتی در چنین لوله‌هایی‌ نسبت به لوله‌های فلزی چندان راحت نیست! چرا که لوله‌های پلاستیکی در هنگام نشتی و خروج آب از این محل، صدا و ارتعاش ضعیف و متفاوتی را ایجاد می‌کنند. بنابراین اگر لوله در عمق زیادی باشد و نشتی هنوز چندان زیاد نباشد، ممکن است دستگاه نشت یاب آکوستیک نتواند به خوبی آن را تشخیص دهد. در واقع تشخیص نشتی در لوله‌های پلاستیکی بیشتر به مهارت و تجربه تکنسین وابسته است؛ زیرا فرد می‌بایست در صورت ضعیف بودن سیگنال‌ها از روش‌های مکمل استفاده نماید تا با حداقل خرابی، محل دقیق نشتی را پیدا کند.

نشت‌یابی با دستگاه چقدر زمان می‌برد؟

با توجه به اندازه ساختمان، مسیر لوله و پیچیدگی مشکل، ممکن است عملیات نشت یابی با دستگاه خیلی سریع انجام شود و یا به فرایندی طولانی مبدل گردد. نوع لوله، به‌خصوص پلاستیکی یا فلزی بودن آن، عمق قرارگیری لوله، اندازه و شدت نشتی، فشار آب داخل لوله، میزان صدای محیط، مشخص بودن یا نبودن مسیر لوله و نیاز به استفاده از روش‌های مکمل، از جمله فاکتورهایی هستند که بر مدت زمان لازم برای نشت‌یابی تاثیر می‌گذارند. اما معمولا برای این عملیات حدود نیم تا ۲ ساعت زمان نیاز است.