خبرگزاری تحلیل بازار، گروه استانها- وحیدرضا شادفر*: دانشمندان دریافتهاند پرورش صنعتی مرغ، روند گسترش شایعترین علت باکتریایی اسهال در جهان را تسریع کرده است.
دانشمندان با انجام مطالعهای دریافتند که با افزایش پرورش مرغ، تبادل سویههای باکتری کامپیلوباکتر بین پرندگان وحشی و مرغها، به طور چشمگیری افزایش یافته و شرایط ایدهآلی را برای این باکتریها فراهم می کند.
افزایش مقاومت آنتی بیوتیک
افزایش مقاومت آنتیبیوتیکی در سویههای در گردش، نگرانیهایی را در مورد دشوارتر شدن درمان بیماریهای جدی در انسان ایجاد کرده است.
کامپیلوباکتر، شایعترین علت باکتریایی اسهال در جهان است، این باکتری در بریتانیا سالانه بیش از سه برابر مجموع سایر عوامل بیماریزای منتقلشونده از غذا، باعث بروز گاستروانتریت میشود. تخمینها نشان میدهد ۶۰ تا ۸۰ درصد موارد عفونت با کامپیلوباکتر، ازطریق مرغ خام به انسان منتقل میشود.
انتقال بیماری و صنعت طیور
پرورش صنعتی مرغ، سرعت انتقال کامپیلوباکتر را بین مرغها و پرندگان وحشی تا ۱۰۰ برابر افزایش می دهد اگرچه پختن کامل مرغ، باکتریهای موجود در آن را از بین میبرد، خطر اصلی درجاهای دیگری نهفته است. حتی یک قطره کوچک از آب یا خون مرغ خام نیز میتواند براحتی به سطوح دیگر منتقل شود و یک تماس کوچک است که زنجیره انتقال عفونت را آغاز میکند و میتواند باعث بیماری شود.
بیشتر افراد مبتلا به عفونت کامپیلوباکتر، بدون نیاز به درمان خاصی بهبود مییابند اما در برخی موارد، بویژه زمانی که بیماری شدیدتر باشد، مصرف آنتیبیوتیک ضروری میشود.
نگرانی اصلی، چیز دیگری است: افزایش چشمگیر مقاومت آنتیبیوتیکی. زمانی که باکتریها، در برابر داروهایی که برای نابودی آنها طراحی شدهاند، مقاوم میشوند. برخی از آنتیبیوتیکهایی که قبلاً بعنوان خط اول درمان عفونتهای کامپیلوباکتر استفاده میشدند، دیگر مؤثر نیستند و این موضوع، درمان را با چالش مواجه کرده است.
راهکارهای پیشگیری
طبق اسناد علمی، راهکار در دو موضوع تحت عنوان Grain of the fruit و Unusual feed Stuffs نهفته است که سال ها است در کشورهای پیشرفته، معمول و متداول است.
بر اساس این طرح از میوه که قابلیت تبدیل به مواد اولیه مکمل های غذایی- دارویی دان طیور را دارا است، می توان با سورت بندی، بعنوان یک قسمت از مواد کنسانتره در جیره غذایی مرغداری های صنعتی استفاده کرد. میوه سنجد نیز بواسطه دارا بودن خواص غذایی ارزشمند، انواع ویتامین، آنتی اکسیدان و مواد معدنی، پروتئین و خواص دارویی و آنتی بیوتیکی آن و بالا بودن انرژی متابولیسمی میوه، از این امر مستثنی نیست.
دانش فنی تولید مکمل های غذایی دان طیور از سوپر فود سنجد، توسط کارشناسان ایرانی به انجام رسیده و بعنوان طرحی دانش بنیان و کارآفرین، آماده تجاری سازی است.
سنجد معجزهگر
مورد مصرف پودر سنجد، فقط در مرغداری های گوشتی نیست و در مرغان تخمگذار نیز تأثیرات بسیار چشمگیری دارد، طی ۲۰ ساعتی که برای تشکیل پوسته تخم مرغ لازم است، هر ۱۵ دقیقه باید ۲۵ میلی گرم کلسیم روی آن رسوب کند، پس جیره غذایی باید، بیش از چهار گرم کلسیم روزانه به مرغ برساند که خوشبختانه جیره حاوی پودر سنجد، براحتی این مهم را انجام می دهد. پس آرد سنجد را باید غذا- دارویی موثر نامید.
از طرفی در پرورش و تولید سایر پرندگان از بلدرچین و کبک و کبوتر و پرندگان تزئینی گرفته تا بوقلمون و شتر مرغ کاربرد بسزایی دارد.
استفاده از پودر سنجد، بدلیل وجود ۱۹ نوع مواد معدنی، از جمله کلسیم و پتاسیم و داشتن خواص دارویی و ترکیبات شیمیایی طبیعی، بعنوان اشتهاآور، ملین، آنتی بیوتیک قوی و آنتی ویروس تأثیرگذار و ضد قارچ شناخته شده است. وجود ۱۷ نوع اسید آمینه، پروتئین و اینکه دارای فروکتوز، گلوکز و کربوهیدرات و بیش از پنج نوع ویتامین از جمله ویتامین C است.
از سوی دیگر میوه و برگ سنجد سرشار از ساکارید است و دارای نشاسته، پروتئین و استفاده از آن، بعنوان مکمل غذایی در طول دوره پرورش مرغ های گوشتی و تخمگذار موجبات ذیل را فراهم می آورد.
کاهش و ریشه کن کردن بیماری ها ازجمله نیوکاسل، با منشأ ویروسی و باکتریایی در مرغداری ها، تقویت سیستم دفاعی بدن ماکیان، کاهش تلفات و در نتیجه افزایش راندمان تولید، افزایش وزن در مدت زمانی کمتر از وضع موجود و ... از جمله مزیت های سنجد است.
جلوگیری از مرگ ناگهانی طیور در اثر بیماری های قلبی- عروقی و تحریک استرس ها، افزایش مقاومت بدن در مقابل انواع بیماری های ویروسی و باکتریایی، هزینه کمتر تولید، تولید گوشت مرغوب بر اثر تغذیه خوراک طبیعی و غیرشیمیایی و ... از دیگر مزیت ها است.
درمان بیماری ها نیوکاسل یک بیماری ویروسی واگیردار شایع در میان بسیاری از انواع پرندگان است که دستگاه تنفسی، دستگاه گوارش، روده ها و دستگاه عصبی را درگیر می کند، نیوکاسل مهمترین عامل مرگ و میر پرندگان پرورشی در جهان است.
بیماری نیوکاسل در صورت بروز میتواند موجب تلفات و خسارت اقتصادی در جمعیت طیور شود، از این رو اجرای برنامههایی از جمله واکسیناسیون، نقش مهمی در افزایش سطح ایمنی طیور بومی و کنترل بیماری دارد که البته برای دولت ها عملیاتی نمودن طرح واکسیناسیون، بسیار پرهزینه است.
چه باید کرد؟
تدوین برنامههای عملیاتی برای توسعه خدمات دامپزشکی و تقویت اقدامات خصوصاً در مناطق عشایری از برنامه های دولت (بطور رایگان) در همین راستا است که با هدف کاهش خطر شیوع بیماریهای دامی و حمایت از معیشت دامداران اجرا میشود.
افزایش مقاومت آنتیبیوتیکی در سویههای در گردش، نگرانیهایی را در مورد دشوارتر شدن درمان بیماریهای جدی در انسان ایجاد کرده است. کامپیلوباکترها (شایعترین علت باکتریایی اسهال) که اثر گذاری آنتی بیوتیک ها و مقابله با بیماری نیوکاسل و... را تحت الشعاع قرار داده است.
*محقق و پژوهشگر
نظر شما