سمیه شوریابی؛ بازار: در دوران تعمیق ناترازی انرژی (گاز و برق) در کشور، سرمایهگذاری در «نیروگاههای خودتأمین» از یک پروژه جانبی به مزیت رقابتی بنیادین و شاخص بقای عملیاتی شرکتهای بزرگ بورسی تبدیل شده است.
به تحلیل دکتر احمد غضنفری هرندی، این راهبرد نهتنها زنجیره تولید شرکتهای پیشرو را در فصول سرد و گرم سال پایدار نگه میدارد، بلکه با کاهش هزینههای توقف خطوط، شکاف بازدهی و سودآوری معناداری را میان این مجموعهها و رقبای منفعل ایجاد کرده است.
شرکتهای پیشگام و پیشران در امنیت انرژی
این کارشناس بازار سرمایه با عنوان شرکتهای انرژیبری که از پیش نسبت به ایجاد زیرساختهای تأمین برق اقدام کردهاند، آنها را دارای سپری مطمئن در برابر قطعیهای فصلی خواند؛
۱. صنعت فلزات اساسی و معدنی (الگوی پیشگام)
* فولاد مبارکه اصفهان (فولاد) : با راهاندازی دو واحد گازی به ظرفیت مجموع ۶۱۴ مگاوات، وابستگی برق دریافتی از شبکه سراسری را ۵۹٪ کاهش داده و توان تولید برق خودتأمین را ۱۴۴٪ جهش بخشیده است.
* سنگآهن گلگهر (کگل) : از مسیر شرکت تابعه «گهر انرژی سیرجان» و با بهرهبرداری از واحد گازی ۱۸۳ مگاواتی در کنار نیروگاه ۴۰ مگاواتی خورشیدی، شبکه پایداری از انرژی را برای چرخه تولید فراهم ساخته است.
* معدنی و صنعتی چادرملو (کچاد) : با ورود دو فاز گازی ۱۸۳ مگاواتی نیروگاه اختصاصی به مدار، ریسک تأمین برق خطوط خردایش و فرآوری را به صفر رسانده است.
* فولاد خوزستان (فخوز) : در حال تنوعبخشی به سبد انرژی با پیشبرد طرحهای خورشیدی و پروژه ۵۴۰ مگاواتی سیکل ترکیبی خلیجفارس.
* فولاد کاوه جنوب کیش (کاوه) : بهرهبرداری بموقع از نیروگاه اختصاصی مستقیماً منجر به ثبت رکوردهای چشمگیر در تولید و فروش شرکت شده است.
۲. صنعت آلومینیوم
* آلومینیوم المهدی (المهدی) : با وارد کردن ۲ واحد گازی ۱۸۳ مگاواتی (مجموعاً ۳۶۶ مگاوات)، خودکفایی کامل خود در تأمین توان الکتریکی را تضمین کرده است.
۳. صنعت پتروشیمی (پروژههای در حال توسعه)
* پتروشیمی دهدشت: به منظور پوشش ضعف زیرساخت شبکه سراسری، با عقد قرارداد مشارکت با گروه مپنا، گام اول را در جهت تأمین پایدار انرژی برداشته است.
زنگ هشدار: صنایع و شرکتهای آسیبپذیر در برابر ریسک انرژی
غضنفری هرندی در ادامه بیان کرد: در سوی دیگر میدان، شرکتهایی که فاقد سپر انرژی هستند، با تهدید جدی توقف خطوط و ریزش سود خالص روبهرو هستند؛
* صنعت پتروشیمی (بحران خوراک گاز) :
چالش اصلی این بخش، قطعی گاز به عنوان «خوراک» است که با احداث نیروگاه برق برطرف نمیشود، پتروشیمی کرمانشاه با ثبت ۶۳ روز قطعی گاز در سال ۱۴۰۴، نمونه بارز ریسک عملیاتی مهارنشده است.
* صنعت سیمان (فشارهای ناشی از قیمتگذاری دستوری) :
حاشیه سود کنترلشده سبب شده بیشتر سیمانیها توان مالی ورود به پروژههای نیروگاهی را نداشته باشند؛ اگرچه استثناهایی نظیر سیمان ممتازان (ورود به خورشیدی) و سیمان مازندران (سمازن) (تصویب افزایش سرمایه ۱۴۳ درصدی برای تأمین مالی نیروگاه) مسیر متفاوتی را در پیش گرفتهاند.
* سایر صنایع انرژیبر (مس و بخشهای وابسته فولاد) :
تداوم فقدان خودتأمینی به معنای گرفتاری میان دو تیغه قیچی است: «کمبود برق در تابستان» و «قطعی گاز در زمستان».
به ارزیابی دکتر احمد غضنفری هرندی، در مختصات کنونی اقتصاد ایران، مقوله خودتأمینی انرژی از یک تصمیم توسعهای صرف خارج شده و به یک ضرورت اجتنابناپذیر برای بقا و حفظ حاشیه سود در صنایع انرژیبر مبدل گشته است. شرکتهای پیشگامی که به موقع اقدام به سرمایهگذاری در احداث نیروگاههای اختصاصی کردهاند، نهتنها خطوط تولید خود را در برابر شوکهای ناشی از قطعیهای فصلی گاز و برق مصون ساختهاند، بلکه با امکان عرضه و فروش برق مازاد خود در تابلوی بورس انرژی به نرخهای رقابتی، به یک جریان درآمدی پایدار و ارزشآفرین جدید نیز دست یافتهاند.
این کارشناس اقتصادی همچنین افزود: در نقطه مقابل، شرکتهای منفعل و فاقد نیروگاه اختصاصی—بهویژه در صنعت پتروشیمی به دلیل وابستگی گلوگاهی به گاز به عنوان خوراک و در صنعت سیمان به واسطه تنگناهای مالی ناشی از قیمتگذاری دستوری—در معرض ریسکهای جدی توقف عملیات، کاهش حجم تولید و افت معنادار سودآوری قرار دارند. بر این اساس، پیشبینی میشود شکاف بازدهی و تفاوت بنیادین در ارزشگذاری سهام میان این دو گروه از شرکتها در سالهای مالی پیشرو به مراتب عمیقتر شود و امنیت زیرساخت انرژی به یکی از وزنهای اصلی در تصمیمگیری فعالان بازار سرمایه بدل گردد.
نظر شما