توقف صادرات مواد کمیاب چین به آمریکا؛ تنش جدید در راه است؟

به گزارش بازار، خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع آگاه اعلام کرد که برخی تامین‌کنندگان چینی عناصر نادر خاکی از ارسال این مواد به آمریکا خودداری کرده اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد دسترسی واشنگتن به این مواد همچنان یک چالش است، آن هم در شرایطی که تنها چند هفته تا سفر «شی جین‌پینگ» رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن باقی مانده است.

رویترز در ادامه گزارش داد که مقام‌های آمریکایی بارها از چین خواسته‌اند به تعهداتی که طی یک سال گذشته در بوسان کره جنوبی و پکن برای تضمین روند روان صدور مجوزهای صادرات عناصر نادر خاکی داده شده، پایبند بماند. تداوم این مشکل، مساله دسترسی به این مواد را در آستانه سفر شی جین‌پینگ در ۲۴ سپتامبر، در دستورکار برنامه‌ریزی‌های آمریکا قرار داده است.

یک منبع دیگر که به طور مستقیم از این موضوع اطلاع دارد، گفت: شماری از تامین‌کنندگان چینی از اوایل ماه اوت، پس از آنکه چین «ائتلاف کسب‌وکار مسئول» (RBA)، یک نهاد آمریکایی ناظر بر زنجیره تامین، را تحریم کرد، از ارسال عناصر نادر خاکی به شرکت‌های آمریکایی خودداری کرده‌اند.

درهمین حال، وزارت خارجه چین تاکید کرد که پکن همچنان متعهد به حفظ ثبات زنجیره‌های تامین جهانی مواد معدنی حیاتی است.

به گفته این منبع، شرکت‌های چینی نگرانند که همکاری با چارچوب ارزیابی «ابتکار مواد معدنی مسئولانه» (RMI)، برنامه جهانی حسابرسی زنجیره تامین مواد معدنی که با ائتلاف کسب‌وکار مسئول ارتباط دارد، باعث مجازات آنها از سوی پکن شود.

دو منبع آگاه دیگر نیز گفتند، برخی شرکت‌های چینی در ماه‌های اخیر برای جلوگیری از گرفتار شدن در تنش‌های ژئوپلیتیکی، صادرات عناصر نادر خاکی به آمریکا را متوقف کرده بودند.

یکی از این منابع به چهار مورد اشاره کرد که در آنها شرکت‌های چینی از ارسال مواد خودداری کردند، زیرا بیم آن داشتند این مواد در نهایت به کاربران تحریم‌شده فروخته شود.

منابع به دلیل حساسیت موضوع خواستند نامشان فاش نشود. رویترز نتوانست تعداد دقیق شرکت‌های چینی را که از ارسال محموله به مشتریان آمریکایی خودداری کرده‌اند، مشخص کند.

یک مقام آمریکایی نیز که نخواست نامش فاش شود، گفت که دولت آمریکا همچنان از طرف چینی می‌خواهد به نگرانی‌های واشنگتن درباره آنچه عدم پایبندی چین به توافق بوسان خوانده شده و دیگر مسائل دوجانبه رسیدگی کند.

به گفته یکی از منابعی که از مذاکرات اطلاع داشته، مقام‌های چینی در پاسخ به اعتراض‌های آمریکا درباره عناصر نادر خاکی، اقدامات کمیسیون ارتباطات فدرال ایالت متحده را نقض توافق بوسان دانسته‌اند.

با وجود اینکه صادرات بسیاری از عناصر نادر خاکی و آهنرباهای مرتبط با آنها از زمان اعمال محدودیت‌های چین در آوریل ۲۰۲۵ افزایش یافته است، قیمت برخی مواد از جمله ایتریوم، فسفید ایندیم و تنگستن که کاربردهای نظامی دارند یا در صنایع حساسی مانند هوافضا و تولید تراشه استفاده می‌شوند، همچنان به دلیل محدودیت عرضه نزدیک به بالاترین سطح تاریخی خود قرار دارد.

بر اساس داده‌های گمرک چین، صادرات ایتریوم به آمریکا در سال جاری افزایش یافته اما همچنان حدود نصف سطح سال ۲۰۲۴ است.

این درحالی است که ۲ منبع نیز اظهار داشتند که بعضی شرکت‌های آمریکایی بیش از ۶ ماه است که در انتظار دریافت مجوز واردات مواد معدنی هستند.

با این حال، چین پس از ۲ ماه وقفه در صادرات ایتریوم، در ماه ژوئیه، ۲۷ تن از این ماده را به آمریکا صادر کرد که دومین محموله بزرگ ماهانه از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون به شمار می‌رود.

دو منبع گفتند، چند شرکت آمریکایی نیز پس از انتظارهای طولانی، اخیراً چندین مجوز دریافت کرده‌اند و برخی از آنها انتظار دارند با نزدیک شدن به نشست و دیدار سران، روند صدور مجوزها افزایش یابد.

این منابع افزودند، صدور مجوز برای خریداران هندی و ژاپنی حتی محدودتر است و تأمین‌کنندگان چینی تا حد زیادی از ارسال این مواد به شرکت‌های ژاپنی خودداری می‌کنند.