بازار؛ گروه آب و انرژی: تهران، پایتخت سیاسی و اقتصادی ایران، در حالی با چالش تأمین آب برای جمعیتی بالغ بر ۱۴ میلیون نفر (با احتساب جمعیت شناور) دستوپنج نرم میکند که آمارها نشان میدهد این کلانشهر در لیست استانهای دارای کمترین منابع آبی، در جایگاه دوم کشور قرار دارد.
آنگونه که آمارها نشان می دهد وضعیت منابع آبی تهران بیش از هر زمان دیگری تحت فشار قرار دارد؛ پایتخت ششمین سال خشک خود را سپری می کند و از طرفی بارگذاری بیش از اندازه جمعیت و عدم تناسب میان ظرفیتهای زیرساختی و تراکم سکونت در پایتخت، این استان را به دومین استان فقیر از نظر منابع آبی تبدیل کرده است.
اویس ترابی رئیس اندیشکده زیستپذیری شهری، با اشاره به این نکته که آب این کلانشهر از سدهای پنجگانه و منابع زیرزمینی تأمین میشود، افزود: حجم دینامیک آبخوان تهران حدود ۱۸۶ میلیون مترمکعب بوده و حجم استاتیک آن پیش از برداشتهای گسترده از منابع زیرزمینی، حدود شش میلیارد مترمکعب برآورد میشد، اما اکنون بین دو تا دوونیم میلیارد مترمکعب از این ذخیره از دست رفته است.
بر اساس مطالعات صورتگرفته، ظرفیت تصفیهخانههای تهران برای حدود ۹ میلیون نفر جمعیت پیشبینی شده است؛ این در حالی است که ما در ساعات پیک مصرف، برای جمعیتی حدود ۱۴ میلیون نفر یا بیشتر، آب تأمین میکنیم
بهنام بخشی، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران، با تشریح وضعیت موجود به بازار میگوید: «بر اساس مطالعات صورتگرفته، ظرفیت تصفیهخانههای تهران برای حدود ۹ میلیون نفر جمعیت پیشبینی شده است؛ این در حالی است که ما در ساعات پیک مصرف، برای جمعیتی حدود ۱۴ میلیون نفر یا بیشتر، آب تأمین میکنیم.»
شروع سال آبی ۱۴۰۴_۱۴۰۵ تنها با ۲۵۰ میلیون مترمکعب موجودی
نگرانیها زمانی دوچندان میشود که به آمار ذخایر پشت سدهای تهران نگاهی بیندازیم. طبق اعلام رسمی، در حال حاضر میزان ذخایر منابع آبی پشت سدهای تهران تنها حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعب است؛ رقمی که طبق گفته های سخنگوی آبفای تهران در شرایط ایدهآل باید فراتر از ۸۰۰ میلیون مترمکعب باشد.
تمام تلاش ما این است که امسال تهران در شرایطی قرار نگیرد که مانند سال گذشته، سال آبی را با ۲۵۰ میلیون مترمکعب ذخیره آغاز کند
بخشی با تأکید بر اینکه تمام تلاش مجموعه آبفای تهران مدیریت هوشمند شبکه در ساعات اوج مصرف است، تصریح کرد: تمام تلاش ما این است که امسال تهران در شرایطی قرار نگیرد که مانند سال گذشته، سال آبی را با ۲۵۰ میلیون مترمکعب ذخیره آغاز کند. هدفگذاری ما این است که منابع پشت سدها در آغاز سال آبی پیشِ رو، به گونهای تقویت شود که با اتکا به بارندگیهای آتی، شاهد بهبود وضعیت ذخایر باشیم.
بارگذاری بیرویه؛ پاشنه آشیل پایتخت
با وجود فقر شدید آبی استان تهران ساخت و سازها در شهرهای اطراف تهران وجود دارد و همه ساله تعداد زیادی از ساکنین شهرهای دیگر به این استان مهاجرت می کنند.
سخنگوی آبفای استان تهران می گوید که مهاجرت سالانه ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار نفر به استان تهران، فشار مضاعفی بر زیرساختهای تامین آب و فاضلاب وارد میکند.
کارشناسان معتقدند بحران آب در تهران فراتر از خشکسالیهای متناوب است. تمرکز بیرویه امکانات در تهران، موجب مهاجرت گسترده و افزایش تراکم جمعیتی شده است که زیرساختهای فعلی، از جمله شبکه تأمین و توزیع آب، تابآوری لازم در برابر این میزان بارگذاری را ندارند.
حالا در شرایطی که تهران به عنوان دومین استان فقیر کشور از منظر منابع آبی شناخته میشود، مدیریت مصرف و عبور از تنش آبی در تابستانهای پیش رو، بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازنگری در سیاستهای جمعیتی و زیرساختی است.
البته آنگونه که بخشی سخنگوی آبفای استان تهران گفته طبق قانون و مبحث ۱۶ مقررات ملی ساختمان که بر بهره وری حداکثری تاکید دارد، به شورای عالی شهرسازی اعلام شده که منابع آبهای سطحی تهران بیش از این ظرفیت بارگذاری جمعیتی را ندارد.
البته ساخت و سازها و رشد جمعیت همه ساله تهران نشان می دهد که خبری از اجرای این قانون نبوده و همه ساله شرایط تامین آب در حال سختر شدن است.
مصرف برخی خانوارهای تهرانی ۳ برابر حد مجاز
بارگذاری جمعیتی نه تنها بیش از حد استاندارد بوده بلکه سرانه مصرف در پایتخت نیز بیش از حد استاندارد است. سخنگوی آبفای تهران در تازه ترین اظهار نظر خود متوسط مصرف را ۱۸۰ لیتر اعلام کرده اما شرایط در برخی از مناطق تهران بسیار نگران کننده است.
به گفته رئیس اندیشکده زیستپذیری شهری، سرانه مصرف آب در برخی مناطق تهران به حدود ۴۰۰ لیتر در شبانهروز میرسد؛ در حالی که با توجه به شرایط اقلیمی تهران، میزان مناسب مصرف باید حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ لیتر در روز باشد.
نظر شما