کاهش نگران‌کننده ذخایر گاز و دیزل اروپا؛ زمستان پرمخاطره پیش‌روی قاره سبز

به گزارش بازار به نقل از رویترز، اروپا امسال در حالی وارد فصل زمستان می‌شود که ذخایر انرژی آن در سطح نگران کننده‌ای قرار دارد، زیرا درگیری‌ها در خاورمیانه و روسیه، بازارهای جهانی گاز طبیعی مایع و نفت را تحت فشار قرار داده و ذخایر سوخت را به سطح خطرناکی رسانده است.

گاز طبیعی و نفت دو منبع اصلی گرمایش خانه‌ها در اروپا هستند، به طوری که براساس داده‌های رسمی، گاز حدود ۳۰ درصد از نیاز گرمایش خانگی و نفت نزدیک به ۱۰ درصد را تشکیل می‌دهد. بنابراین زمستان سال جاری در اروپا در نتیجه چندین سال شوک انرژی، با محدودیت شدید در بازار سوخت همراه خواهد بود.

تحلیلگر رویترز با بیان اینکه آسیب پذیری ذخایر گازی اروپا از زمان جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ آغاز شد، خاطرنشان می‌کند که از آن زمان اروپا به سرعت خطوط لوله گاز روسیه را با گاز طبیعی مایع (LNG) جایگزین کرد و به یکی از بزرگترین واردکنندگان این سوخت در جهان تبدیل شد.

براساس این گزارش، اگرچه چنین رویکردی وابستگی به منابع سوختی روسیه را کاهش داد، اما پویایی انرژی منطقه را نیز پیچیده کرد؛ به این شکل که اگرچه اروپا دیگر مانند گذشته به جریان گاز از طریق خطوط لوله وابسته نیست، اما باید با آسیا و سایر مناطق در بازار جهانی گاز مایع رقابت کند؛ جایی که هرگونه اختلال در عرضه می‌تواند تقریبا بلافاصله بر سایر نقاط جهان تاثیر بگذارد.

بحران ال ان جی در خاورمیانه

نویسنده با بیان اینکه اروپا از سرعت لازم برای پر کردن ذخایر ال ان جی تا پیش از زمستان جاری عقب مانده است، می‌افزاید: براساس داده‌های شرکت LSEG (مخفف گروه بورس لندن) تاسیسات ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز اروپا در حال حاضر حدود ۵۵ درصد پر هستند که پایین‌ترین سطح برای این زمان از سال ۲۰۲۱ تاکنون بشمار می‌رود. ضمن آنکه واردات ال ان جی به اروپا نیز در نتیجه جنگ علیه ایران به شدت کاهش یافته است. براساس داده های شرکت کپلر (Kpler) واردات گاز به اروپا در ماه جاری میلادی به ۶.۳ میلیون تن متریک می‌رسد که کمترین میزان از سپتامبر ۲۰۲۴ (شهریور و مهر ۱۴۰۳) است.

مطابق داده‌های کپلر، تقاضای گاز مایع در ماه‌های اخیر در سراسر آسیا رشد قابل توجهی داشته و در ماه‌های ژوئن و ژوئیه (خرداد تا مرداد) رکورد ۴ میلیون تن خرید از آمریکا را ثبت کرده است. این میزان خرید گاز مایع به معنای انحراف واردات به آسیا به جای اروپا است.

تحلیلگر رویترز تصریح کرده است: پس از بازگشایی کوتاه مدت تنگه هرمز به دلیل توافق آمریکا و ایران در ماه آوریل (فروردین)، بسیاری امیدوار بودند که قطر به عنوان صادرکننده حدود یک پنجم گاز مایع طبیعی جهان به سرعت صادرات را از سر بگیرد. اما محاصره مجدد این آبراهه راهبردی در هفته‌های اخیر، هرگونه امید در این خصوص را نقش بر آب کرده است.

نگارنده استدلال می کند: بنابراین بازار اروپا زیر سایه نگرانی فزاینده‌ سه مولفه ذخایر پایین، واردات ضعیف و چشم انداز نامطمئن عرضه قرار دارد.

براساس داده‌های موجود قیمت گاز در اروپا هفته گذشته از ۶۰ یورو به ازای هر مگاوات ساعت عبور کرد که بالاترین رقم از سال ۲۰۲۳ تاکنون بشمار می‌رود.

معضل دیزل

اروپا علاوه بر گاز در بازار دیزل نیز با چالش‌های بسیاری روبرو است، بازاری که امسال بی‌سروصدا به یکی از جدی‌ترین نقاط تنش انرژی تبدیل شده است.

این گزارش می‌افزاید: از آنجا که این منطقه به شدت به واردات دیزل وابسته است و این سوخت نقش دوگانه‌ای در اقتصاد اروپا ایفا می‌کند؛ از استفاده گسترده در حمل و نقل و صنعت تا تولید نفت گرمایشی، به همین دلیل مصرف‌کنندگان و توزیع‌کنندگان سوخت در شرایط عادی در تابستان ذخایر خود را پر می‌کنند اما امسال موجودی انبارها روند کاهشی داشته است. زیرا جنگ علیه ایران مسیرهای مهم عرضه از خاورمیانه را دچار اختلال کرده و صادرات دیزل از این مناطق را کاهش داده است.

براساس داده های موجود، موجودی گازوئیل اروپا در حال حاضر در کمترین سطح از سال ۲۰۲۲ قرار دارد. علاوه بر این، گزارش اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده نیز نشان می‌دهد موجودی انبارهای آمریکا به عنوان بزرگترین صادرکننده دیزل جهان، در ماه مه (اردیبهشت) به پایین‌ترین سطح در ۲۳ سال گذشته رسید. روسیه نیز به عنوان دومین صادرکننده بزرگ دیزل در سال ۲۰۲۵، در ماه ژوئیه سال‌جاری (تیر ۱۴۰۵) به دلیل حملات بی‌وقفه پهپادهای اوکراینی به برخی از تاسیسات پالایشگاهی آن و کاهش دسترسی به سوخت داخلی، صادرات دیزل را ممنوع کرد.

تحلیلگر رویترز تاکید می‌کند: حتی اگر تنش‌ها در خاورمیانه به سرعت کاهش یابد، آسیب وارد شده به ذخایر اروپا دیگر اتفاق افتاده است. بازارهای جهانی گاز مایع و دیزل ممکن است تا ماه‌ها با کمبود عرضه روبرو باشند، زیرا کشورها در تلاش برای بهبود ذخایر خود هستند و رقابت بر سر منابع محدود افزایش پیدا کرده است؛ وضعیتی که اروپا را بیش از پیش به عاملی وابسته می‌کند که هیچ کنترلی بر آن ندارد: آب و هوا.

مطابق این گزارش، یک زمستان معتدل می‌تواند فرصت کافی برای جلوگیری از یک بحران تمام عیار را فراهم کند. اما یک دوره سرمای طولانی که تقاضا برای گرمایش را به شدت افزایش می‌دهد، نشان خواهد داد که سیستم انرژی اروپا تا چه اندازه ظرفیت تاب آوری کمی دارد و پس از سال ها شوک پی در پی، این قاره بار دیگر خود را تنها مقابل یک زمستان سخت می‌بیند.