بورس ۲۳ تیر؛ ریزش شاخص، تداوم خروج سرمایه و انتظار برای بازگشت اعتماد

سمیه شوریابی؛ بازار: بازار سرمایه در معاملات سه‌شنبه ۲۳ تیرماه نیز نتوانست از فضای منفی روزهای اخیر فاصله بگیرد و با تداوم برتری عرضه بر تقاضا، یکی دیگر از روزهای کم‌رمق خود را پشت سر گذاشت. هرچند از شدت فشار فروش نسبت به ابتدای هفته کاسته شد، اما ادامه خروج پول حقیقی، کاهش ارزش معاملات خرد و ضعف تقاضا در نمادهای بزرگ، نشان داد که اعتماد سرمایه‌گذاران هنوز به بازار بازنگشته و بورس همچنان در وضعیت انتظار قرار دارد.

در پایان معاملات امروز، شاخص کل بورس با افت بیش از ۴۲ هزار واحدی، در محدوده ۴ میلیون و ۹۲۴ هزار واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز همسو با شاخص کل کاهش یافت که بیانگر آن است که فشار فروش تنها به چند نماد شاخص‌ساز محدود نبود و بخش قابل توجهی از صنایع بازار را دربر گرفت. این موضوع نشان می‌دهد فضای احتیاط همچنان بر تصمیمات معامله‌گران حاکم است و خریداران با احتیاط بیشتری وارد معاملات می‌شوند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات امروز، ادامه خروج سرمایه حقیقی از بازار سهام بود. روندی که طی هفته‌های اخیر به یکی از دغدغه‌های اصلی فعالان بازار تبدیل شده است. همزمان با خروج نقدینگی از سهام، بخشی از سرمایه‌ها به سمت صندوق‌های درآمد ثابت و ابزارهای کم‌ریسک حرکت کرده‌اند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران تا روشن‌تر شدن چشم‌انداز سیاسی و اقتصادی، ترجیح می‌دهند از پذیرش ریسک فاصله بگیرند.

ادامه خروج پول حقیقی، کاهش ارزش معاملات خرد و ضعف تقاضا نشان می‌دهد اعتماد سرمایه‌گذاران هنوز به بازار سرمایه بازنگشته است

از سوی دیگر، ارزش معاملات خرد همچنان در سطوحی پایین‌تر از میانگین ماه‌های گذشته قرار دارد. پایین بودن ارزش معاملات، بیانگر کاهش انگیزه معامله‌گران برای خرید و فروش و نبود جریان قدرتمند نقدینگی در بازار است. تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده است که بازگشت روند صعودی پایدار، بدون افزایش ارزش معاملات و ورود سرمایه جدید، دشوار خواهد بود.

در معاملات امروز، نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز به‌ویژه در گروه‌های فلزی، معدنی، پتروشیمی و پالایشی بیشترین تأثیر منفی را بر شاخص کل داشتند. این صنایع که معمولاً نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت حرکت بازار دارند، همچنان تحت تأثیر ابهامات مربوط به نرخ ارز، قیمت‌های جهانی کالاها و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها قرار دارند. در مقابل، برخی نمادهای کوچک‌تر با تقاضای مقطعی همراه شدند، اما این تحرکات نتوانست مسیر کلی بازار را تغییر دهد.

کارشناسان معتقدند مهم‌ترین عامل تداوم رکود بورس، افزایش ریسک‌های سیستماتیک و ابهام نسبت به آینده سیاست‌های اقتصادی است. سرمایه‌گذاران همچنان منتظر مشخص شدن روند متغیرهایی مانند سیاست‌های ارزی، نرخ بهره، نحوه حمایت از بازار سرمایه و تحولات سیاسی هستند. تا زمانی که این ابهامات برطرف نشود، احتمالاً معاملات بورس با نوسان‌های محدود و کم‌رمق ادامه خواهد داشت.

کارشناسان معتقدند بازگشت پایدار بورس، بیش از هر عامل دیگری به کاهش ریسک‌های سیاسی و اقتصادی و ورود دوباره نقدینگی به بازار وابسته است

با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند افت‌های اخیر باعث شده بسیاری از سهم‌های بنیادی به محدوده‌های ارزنده قیمتی نزدیک شوند. نسبت‌های ارزش‌گذاری در بخشی از بازار کاهش یافته و در صورت کاهش ریسک‌های سیاسی، ثبات در سیاست‌های اقتصادی و بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران، این نمادها می‌توانند با اقبال دوباره خریداران مواجه شوند.

از منظر تکنیکال نیز شاخص کل به محدوده‌های حمایتی مهمی نزدیک شده است. اگر این سطوح حفظ شوند و همزمان ورود پول حقیقی و افزایش ارزش معاملات رخ دهد، احتمال شکل‌گیری یک موج بازگشتی وجود خواهد داشت. اما در صورت از دست رفتن این حمایت‌ها، فشار فروش می‌تواند بار دیگر تشدید شود و بازار را به سطوح پایین‌تر هدایت کند.

در مجموع، معاملات ۲۳ تیرماه بیش از هر چیز نشان داد که کلید بازگشت بورس نه در ارزندگی قیمت سهام، بلکه در بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران نهفته است. تا زمانی که ریسک‌های سیاسی و اقتصادی کاهش نیابد و جریان نقدینگی به بازار بازنگردد، بورس همچنان با نوسان‌های فرسایشی و معاملات کم‌جان مواجه خواهد بود. اما در مقابل، هرگونه خبر امیدوارکننده در حوزه سیاست‌گذاری اقتصادی یا کاهش ریسک‌های سیستماتیک می‌تواند زمینه‌ساز تغییر مسیر بازار و آغاز یک روند متعادل‌تر در هفته‌های آینده باشد.