امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: بازار خودرو همچنان با چالش های متعددی در حوزه واردات، تخصیص ارز و تنظیم عرضه مواجه است؛ چالش هایی که به اعتقاد فعالان این حوزه، یکی از عوامل اصلی تداوم التهاب قیمتی و فاصله گرفتن بازار از شرایط رقابتی به شمار می رود. در حالی که وزارت صنعت، معدن و تجارت از صدور حدود ۲۰۰ هزار ثبت سفارش خودرو برای سال ۱۴۰۴ خبر می دهد، آمار واردات انجام شده با این ارقام همخوانی ندارد و همین موضوع پرسش هایی را درباره سرنوشت بخش قابل توجهی از ثبت سفارش ها ایجاد کرده است. از سوی دیگر، انتقادها نسبت به نحوه تخصیص ثبت سفارش، ارزیابی اهلیت واردکنندگان و میزان اثربخشی سیاست های تنظیم بازار همچنان ادامه دارد. برخی کارشناسان معتقدند نبود رویه های شفاف در مدیریت واردات خودرو، موجب شده بخشی از اهداف پیش بینی شده برای افزایش عرضه و کنترل قیمت ها محقق نشود و بازار همچنان با کمبود عرضه و نوسانات قیمتی دست و پنجه نرم کند. برای بررسی آخرین وضعیت واردات خودرو، چالش های تخصیص ارز، سرنوشت ثبت سفارش های صادر شده و همچنین نحوه احراز صلاحیت واردکنندگان، با مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، به گفت و گو پرداختیم:
* وضعیت ثبت سفارش های جدید واردات خودرو به چه صورت است؟ آیا وعده های وزارت صمت در این خصوص محقق شد؟
یکی از معاونین وزیر صمت سوم خردادماه وعده داد که تا پایان خردادماه ثبت سفارش های جدید را باز کند. در حال حاضر ثبت سفارش هایی که تامین ارز شدهاند با منشا ارز خود واردکنندگان یا اشخاص دیگر انجام می شود و از محل تبصره قانون بودجه تاکنون هیچ ارزی به واردکنندگان خودرو تخصیص داده نشده است. بنابراین تنها آن دسته از ثبت سفارش ها که ارز آنها تامین شده و قابلیت ویرایش دارند در جریان هستند.
* وزارت صمت از ثبت سفارش ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو برای سال ۱۴۰۴ خبر داده است. این آمار را چگونه ارزیابی می کنید؟
اگر آمار واردات سال گذشته را حدود ۷۵ هزار دستگاه و واردات انجام شده در سال جاری را حدود ۱۰ هزار دستگاه در نظر بگیریم، مجموع خودروهای واردشده به ۸۵ هزار دستگاه می رسد. در نتیجه از ۲۰۰ هزار ثبت سفارش ادعایی وزارت صمت، حدود ۱۱۵ هزار مورد هنوز به واردات خودرو منجر نشده است. این موضوع نشان می دهد که در عملکرد اجرایی وزارت صمت انحراف وجود دارد.
اقدامات انجام شده در سال ۱۴۰۴ نتوانسته پاسخگوی نیاز بازار باشد. نتیجه این وضعیت را نیز در روند افزایشی و بعضا افسارگسیخته قیمت ها در بازار خودرو مشاهده می کنیم
* آیا این موضوع به معنای اشکال در ثبت سفارش ها است؟
اگر خوشبینانه نگاه کنیم و فرض را بر صحت ثبت سفارش ها بگذاریم، احتمالا مشکل در بخش تخصیص ارز یا مراحل بعدی ایجاد شده است. در هر صورت اقدامات انجام شده در سال ۱۴۰۴ نتوانسته پاسخگوی نیاز بازار باشد. نتیجه این وضعیت را نیز در روند افزایشی و بعضا افسارگسیخته قیمت ها در بازار خودرو مشاهده می کنیم.
* ارزیابی شما از سیاست دولت در حوزه واردات خودرو چیست؟
هیچ دولتی تاکنون تمایلی نداشته که از مداخله مستقیم در واردات خودرو و تنظیم دستوری بازار فاصله بگیرد. دولت ها همچنان تلاش می کنند مدیریت بازار را از طریق کنترل فرآیند واردات در اختیار داشته باشند، در حالی که این روش نتوانسته اهداف مورد نظر را محقق کند.
براساس گفته مسئولان ذیربط حدود ۴۰۰ واردکننده مجوز واردات خودرو دریافت کردند. سوال این است که این شرکت ها بر چه اساسی ارزیابی شدند؟
* شما بارها درباره اهلیت واردکنندگان خودرو نیز انتقاداتی مطرح کردید، منظور شما از این موضوع چیست؟
براساس گفته مسئولان ذیربط حدود ۴۰۰ واردکننده مجوز واردات خودرو دریافت کردند. سوال این است که این شرکت ها بر چه اساسی ارزیابی شدند؟ برخی از آن ها سرمایه ثبتی بسیار محدودی دارند، برخی فاقد شبکه خدمات پس از فروش هستند و برخی دیگر تعداد کارکنان بیمه شده شان از سه نفر بیشتر نیست. حتی شرکت هایی وجود دارند که چند دوره مالیاتی خود را تسویه نکردند اما مجوز واردات گرفتهاند.
* راهکار شما برای اصلاح وضعیت فعلی واردات خودرو چیست؟
ما مخالف ورود افراد جدید به عرصه واردات نیستیم. حتی معتقدیم می توان شرایطی فراهم کرد که هر ایرانی امکان واردات یک دستگاه خودرو را داشته باشد. اما اگر هدف تنظیم بازار است، باید اهلیت، اعتبار شغلی، توان مالی و سوابق حرفه ای متقاضیان بهدقت بررسی شود. در غیر این صورت هزینه این ضعف ها را مردم پرداخت خواهند کرد.
* انجمن واردکنندگان خودرو چه پیشنهادی در این زمینه دارد؟
انجمن آمادگی دارد بررسی و پایش ثبت سفارش کنندگان را برعهده بگیرد و براساس میزان تخصیص های انجام شده، فرآیند واردات را رصد کند تا بتوان به نتایج بهتری دست یافت. در حال حاضر روند اعطای ثبت سفارش از سوی وزارت صمت فاقد قواعد روشن و شفاف است. در حالی که حجم ثبت سفارش باید متناسب با میزان ارز تخصیصی و حجم کالای ترخیص شده از گمرک باشد، این تناسب در عمل رعایت نشده است.
نظر شما