امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: نوسان های اخیر در بازار خودروی کشور، نه تنها معادلات عرضه و تقاضا برای خودروهای نو را برهم زده، بلکه صنعت اسقاط خودروهای فرسوده را نیز درگیر چالش های ساختاری و قیمتی عمیقی کرده است. در شرایطی که براساس قوانین بالادستی، سالانه باید صدها هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت فرسوده از چرخه حمل و نقل خارج شود، اما آنچه در میدان عمل روی می دهد، فاصله چشمگیری با اهداف قانونی دارد. برخی از فعالان صنف اسقاط خودرو انباشت مشکلات سیستمی، از قیمتگذاری دستوری و غیرواقعی خودروهای فرسوده، طلبات معوق چند همتی از سوی خودروسازان، نبود تسهیلات ارزان را چالش های اصلی نوسازی معرفی می کنند. تداوم این روند، نه تنها انگیزه مالکان خودروهای فرسوده را برای اسقاط از بین می برد، بلکه هدف کاهش مصرف سوخت را نیز محقق نخواهد کرد، از همین رو برای بررسی وضعیت اسقاط خودرو در کشور با حسن کریمیان، رئیس انجمن مراکز اسقاط و بازیافت کشور به گفت و گو پرداختیم؛
زمانی که قیمت خودروی صفرکیلومتر افزایش پیدا می کند، به تبع آن، قیمت خودروی فرسوده نیز باید افزایش یابد. براساس یک فرمول فنی و اقتصادی، قیمت خودروی فرسوده باید حدود ۲۰ درصد خودروی صفرکیلومتر باشد. اما در عمل، جهش قیمت خودروهای صفر کیلومتر آن قدر زیاد و سریع است که خودروهای فرسوده توان حفظ همین ۲۰ درصد را هم ندارند
* چرا با وجود نوسان مداوم قیمت خودروهای صفر کیلومتر، قیمت خودروی فرسوده به روز نمی شود و این مساله چه اثراتی بر انگیزه مالکان داشته است؟
زمانی که قیمت خودروی صفرکیلومتر افزایش پیدا می کند، به تبع آن، قیمت خودروی فرسوده نیز باید افزایش یابد. براساس یک فرمول فنی و اقتصادی، قیمت خودروی فرسوده باید حدود ۲۰ درصد خودروی صفرکیلومتر باشد. اما در عمل، جهش قیمت خودروهای صفر کیلومتر آن قدر زیاد و سریع است که خودروهای فرسوده توان حفظ همین ۲۰ درصد را هم ندارند. در سال ۱۴۰۲، قیمت گذاری برای خودروی فرسوده در بهترین شرایط ۱۰۵ میلیون تومان تعیین شد. این مبلغ شاید در آن سال پاسخگو می بود، اما در سال جاری دیگر هیچ خودروی فرسوده ای در بازار با این قیمت یافت نمی شود. متاسفانه تا امروز، این ارزش گذاری به روز نشده است. ما در هفته های گذشته پیگیری های جدی انجام داده ایم و امیدواریم در آینده نزدیک شاهد تغییر قیمت باشیم تا انگیزه و جذابیت برای مالکان خودروهای فرسوده ایجاد شود.
* وضعیت خودروهای سنگین و کشنده های فرسوده را چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا فرمول ۲۰ درصد در این بخش هم پاسخگو است؟
وضعیت خودروهای سنگین فرسوده به مراتب نا مطلوب تر از خودروهای سبک است. امروز قیمت یک دستگاه کشنده جدید به ۲۵ میلیارد تومان رسیده است. براساس همان فرمول ۲۰ درصد، یک کشنده فرسوده باید ۵ میلیارد تومان ارزش داشته باشد. اما در عمل، با این قیمت، هیچ کشنده فرسوده ای خریداری نمی شود. مشکل اصلی این است که توان خرید در میان مالکان وجود ندارد و از سوی دیگر، تسهیلات ارزان قیمتی برای جایگزینی خودروی فرسوده در نظر گرفته نشده است. تا زمانی که مشوق مالی و اعتباری برای نوسازی ناوگان سنگین وجود نداشته باشد، رغبتی برای اسقاط این خودروها دیده نخواهد شد.
* آیا مسئله قیمت می تواند مانع از تعهدات خودروسازان و واردکنندگان به اسقاط خودرو شود؟
الزام قانونی برای اسقاط خودرو وجود دارد و مسائل قیمتی نمی تواند بهانه ای برای عدم اجرا از سوی خودروسازان یا واردکنندگان باشد. گاهی هماهنگی بین سازمان های مرتبط وجود ندارد و گاهی قیمت گذاری دستوری، فرآیند را مختل می کند. در هر صورت، تا زمانی که قیمت های مصوب با قیمت های واقعی بازار همخوانی نداشته باشد، زنجیره اسقاط دچار گسست می شود.
امروز اگر برگه اسقاط یک دستگاه موتورسیکلت فرسوده را داشته باشید، ارزش آن حدود ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است. بپرسید با این مبلغ چه موتورسیکلتی می توان خرید؟
* نوسازی موتورسیکلت های فرسوده که سال گذشته طرح خوبی برای جایگزینی آن ها آغاز شد، چه مسیری در اسقاط را دنبال می کند؟
امروز اگر برگه اسقاط یک دستگاه موتورسیکلت فرسوده را داشته باشید، ارزش آن حدود ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است. بپرسید با این مبلغ چه موتورسیکلتی می توان خرید؟ در حالی که برای بسیاری از راکبان، موتورسیکلت تنها وسیله امرار معاش است. این قیمت گذاری کاملا غیر واقعی و غیرجذاب است و عملا انگیزه ای برای اسقاط موتورسیکلت های فرسوده باقی نمی گذارد.
فعالان صنعت اسقاط خودرو در سال گذشته، مبلغی بالغ بر ۴ هزار میلیارد تومان (همت) از سرمایه مراکز اسقاط را به صورت اعتباری در اختیار خودروسازان داخلی قرار دادند. طبق توافق، قرار بود ظرف مدت ۶ ماه این مبالغ بازگردانده شود. متاسفانه، در حالی که برخی خودروسازان به تعهد خود عمل کرده و اقساط را باز می گردانند، برخی دیگر از خودروسازان هیچ اقدامی برای بازپرداخت انجام نمی دهند
* به عنوان پرسش پایانی، طلب مراکز اسقاط از خودروسازان اکنون چقدر است؟ آیا تسهیلی در فرآیند پرداخت شکل گرفته است؟
فعالان صنعت اسقاط خودرو در سال گذشته، مبلغی بالغ بر ۴ هزار میلیارد تومان (همت) از سرمایه مراکز اسقاط را به صورت اعتباری در اختیار خودروسازان داخلی قرار دادند. طبق توافق، قرار بود ظرف مدت ۶ ماه این مبالغ بازگردانده شود. متاسفانه، در حالی که برخی خودروسازان به تعهد خود عمل کرده و اقساط را باز می گردانند، برخی دیگر از خودروسازان هیچ اقدامی برای بازپرداخت انجام نمی دهند. این معوقات، علاوه بر مشکلات قیمتی، فشار مضاعفی بر مراکز اسقاط وارد کرده و توان آن ها را برای ادامه فعالیت دچار مخاطره ساخته است.
نظر شما