امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: قیمت خودرو در بازار به یک پدیده تبدیل شده است، طی دو ماهاخیر نرخ خودرو روزانه و بعضا ساعتی نوسان داشته و مسیر فراز و فرود شدید را دنبال می کند. عرضه خودرو توسط واحدهای تولیدی طی هفته گذشته نشان داد که بازار نیازمند تغییر در نگرش و روشهای عرضه و فروش است. با توجه به شرایط خاص کشور، فروش خودرو می تواند از صرف عرضه محصول به جذب نقدینگی برای ارتقا توان تولید تبدیل شود. در این میان لازم است وزارت صمت با ابزارهای که در اختیار دارد سیاست های جدید فروش که شفافیت در تولید و عرضه را ایجاد می کند برای خودروسازان تعریف کند. این به معنی تنزل جایگاه وزارت صمت جهت دخالت در امر فروش خودروسازان نیست، بلکه بیانگر توجه به جریان نقدینگی جهت رشد تیراژ است، از همین رو برای بررسی شیوه های فروش خودرو با «سید شهریار زینی»، کارشناس صنعت خودرو به گفت و گو پرداختیم؛
* اخیرا خودروسازان اقدام به فروش محصول کردند، در این فرآیند گلایه های در خصوص سایت فروش مطرح شد، نظر شما در این خصوص چیست؟
به تازگی یکی از خودروسازان بزرگ اقدام به عرضه خودرو کرد، علیرغم نقدهای که به شیوه ثبت نام این طرح وارد شد، اجرای آن توانست تا حدودی روی قیمت خودروها تاثیر گذار و تا حدی سیر نزولی نرخ محصولات در این بازار را پایدار و حداقل جلوی افزایش قیمت بی ظابطه را بگیرد.
طرح های فروش برای کنترل قیمت در بازار ارزشمند بود؛ سه شیوه فروش خودرو اعم از جوانی جمعیت، فرسوده و عادی اعلام شد، در طرح عادی مراجعین حتی نتوانستند صفحه نخست سایت را جهت تکمیل فرآیند ثبت نام باز یا مراحل را تکمیل کنند
* کارشناسان معتقدند که شیوه های فروش خودرو که در طرح های فروش اخیر اعلام شد چندان مطلوب مشتریان نبود، نظر شما در این خصوص چیست؟
باید اشاره کرد که طرح های فروش برای کنترل قیمت در بازار ارزشمند بود؛ سه شیوه فروش خودرو اعم از جوانی جمعیت، فرسوده و عادی اعلام شد. بنا به شنیده ها امکان ثبت نام برای ۲ طرح ابتدایی یعنی جوانی جمعیت و فرسوده شرایط نامناسبی نداشت و تعداد قابل توجهی از متقاضیان واقعی موفق به ثبت نام شدند. اما در طرح عادی مراجعین حتی نتوانستند صفحه نخست سایت را جهت تکمیل فرآیند ثبت نام باز یا مراحل را تکمیل کنند، شاید این چالش بیشتر از اینکه به زیرساخت های خودروساز برای عرضه محصول بازگردد به تقاضا بالای خرید مربوط است. اما در هر حال نارضایتی زیادی را برای متقاضیان ایجاد کرد که نشان می دهد خودروساز باید برای ثبت نام های آتی تمهیدات لازم را به عمل آورد.
وزارت صمت، شورای رقابت و سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان باید در اعطای مجوزهای فروش بازنگری اساسی انجام دهند
* شما پیشتر به طرح های فروش اشاره کردید، آیا راهکاری وجود دارد که مشتریان حقیقی در میان انبوهی از متقاضیان برای خرید خودرو اقدام کنند؟
وزارت صمت، شورای رقابت و سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان باید در اعطای مجوزهای فروش بازنگری اساسی انجام دهند. این بازنگری بیانگر آن است که با در نظر داشتن شرایط فعلی کشور فروش خودرو نباید فقط معطوف به فروش برخط (آنلاین) باشد، بلکه فروش و عرضه می تواند به شکل های متنوعی مانند عرضه در بورس کالا و یا همان مدل نوبت بندی (قرعه کشی) همراه با مسدود کردن مبلغ ثبت نام انجام شود. اتخاذ این تصمیم از آن جایی حائز اهمیت است که تمامی مصرف کنندگان واقعی لزوما دسترسی یکسانی به اینترنت پر سرعت ندارند یا احتمالا به شیوه های ثبت نام برخط آشنا نیستند و لذا شیوه های فروش و عرضه فعلی خودرو سبب عدم دسترسی مناسب مشتریان به خودرو با قیمت کارخانه می شود. در این راستا پیشنهاد می شود سیاستگذاران صنعتی، شیوه عادلانه ای برای دسترسی آسان آحاد مردم به خودرو را با اتخاذ شیوه های متنوع عرضه میسر نمایند. در شرایطی که با ظوابط مصوب شورای رقابت عملا هر فرد ۴ سال یکبار می تواند از گروه صنعتی ایران خودرو یا گروه خودروسازی سایپا، خودرو به قیمت کارخانه دریافت نماید، پر واضح است که ایشان با ترفندهای ثبت نام اینترنتی برخط آشنا نیستند، چراکه بنا به شنیده ها بعضی خودروها در همان دقیق اولیه تکمیل ظرفیت می شوند و این نشان می دهد که فضا برای سواستفاده دلال ها و سودجویانی که به دلیل ثبت نام های مکرر و سواستفاده از کدملی دیگران به این ترفندها واقف هستند، فراهم است. چرا که سودجویان نسبت به مشتریان واقعی بیشترین تجربه خرید خودرو به شیوه اینترنتی را دارند و نکته قابل تاسف آن است که خودرو وقتی توسط دلال ها خریداری می شود عموما در شرایط فعلی در انبارها دپو می شوند و بازار خودرو با چالش عدم عرضه مناسب مواجه می شود. این مساله سبب رشد قیمت کاذب خودرو در بازار می شود که با تنوع شیوه فروش می توان مانع آن شد وگرنه با ادامه شیوه فعلی عرضه خودرو دچار سیکل معیوب عرضه و رساندن خودرو به واسطه ها و دلال ها خواهیم بود و هدف اصلی که ایجاد تعادل و آرامش در بازار خودرو خواهد بود محقق نمیشود.
* شیوه فروش خودرو در بورس کالا چگونه می تواند به نفع صنعت و بازار خودرو باشد؟
اگر خودرو در بورس کالا به فروش برسد، حاشیه سود آن به جای دلالان و واسطه ها نصیب خودروسازان میشود. این سود در شرایط فعلی کشور می تواند بخشی از ضرر و زیان تولیدکنندگان را تامین و به جذب نقدینگی برای قطعه سازان کمک کند. این مهم سبب رشد تیراژ تولید خودرو خواهد شد که در بازه زمانی فعلی می تواند در بازار خودرو بیشترین اثر مثبت را داشته باشد.
نکته ای که در چندسال اخیر در شیوه های فروش مغفول مانده و باید عندالزوم به آن توجه شود، شیوه فروش مشارکت در تولید است، آنچه در طرح مشارکت در تولید مورد انتظار است جذب نقدینگی از آحاد مردم علی الخصوص فعالان بازار خودرو همچون دارندگان نمایشگاه اتومبیل و سایر سرمایه گذاران این حوزه است
* علاوه بر بورس آیا شیوه دیگری برای جذب نقدینگی جهت تامین مالی خودروسازان وجود دارد؟
بله، نکته ای که در چندسال اخیر در شیوه های فروش مغفول مانده و باید عندالزوم به آن توجه شود، شیوه فروش مشارکت در تولید است. در حال حاضر وضعیت فروش خودرو در واحدهای تولید به یک ماهه، سه ماهه و پیش فروش منوط می شود، این درحالی است که فروش مشارکت در تولید می تواند تزریق نقدینگی قابل توجهی به خودروسازان داشته و سرمایه های مضر در بازار به سمت تولید هدایت کند. در بازار خودرو فعالانی وجود دارند که سرمایه های قابل توجهی به واسطه فعالیت کسب کردند که هدایت آن به تولید می تواند بازار را نیز به آرامش برساند. اخیرا خودروسازان شیوه عرضه به صورت مشارکت در تولید با بازه تحویل شش ماه نیز داشتند، لیکن مجددا این عرضه با محدودیت های ثبت نام ۴۸ ماهه و سایر محدودیت ها همراه بود. ضمن اینکه جامعه هدف را ویژه دارندگان خودرو فرسوده و طرح جوانی جمعیت قرار داده بود که به واقع نقض غرض است. به نظر می رسد این شیوه عرضه اسما مشارکت در تولید باشد برای اینکه خودروساز مجوز افزایش قیمت و اعمال قیمت افزایش یافته را بر روی قیمت نهایی داشته باشد. در صورتی که آنچه در طرح مشارکت در تولید مورد انتظار است جذب نقدینگی از آحاد مردم علی الخصوص فعالان بازار خودرو همچون دارندگان نمایشگاه اتومبیل و سایر سرمایه گذاران این حوزه است که بتوانند بدون محدودیت به جای آنکه سرمایه خودرو را به بازارهای کاذب و سفته بازی ببرند، بتوانند در این طرح ها ثبت نام و مشارکت کنند و مثلا طی بازه زمانی یک سال و دو سال خودرو را با سود مشارکت منطقی ثبت نام کنند؛ بدین ترتیب صنعت خودرو بتواند به واقع جذب نقدینگی با درصد سود بسیار پایین تر از سود بانکی داشته باشد.
* به عنوان پرسش پایانی، چه پیشنهادی به متولیان و سیاستگذاران صنعت خودرو با در نظر داشتن شرایط فعلی کشور دارید؟
در این بازه زمانی حساس به سیاست گذاران صنعت خودرو پیشنهاد می شود تنوع در شیوه های عرضه خودرو و بهره گیری از تمامی ابزارها مانند فروش برخط، فروش از طریق بورس کالا، قرعه کشی توام با مسدود کردن وجه مورد نیاز ثبت نام (به منظور ثبت نام بی قاعده و بالای دلالان و واسطه ها)، عرضه از طریق مشارکت در تولید است تا هم بازار خودرو به آرامش بازگردد و هم بدین طریق بتوان عدالت بیشتری در توزیع خودرو در بین مصرف کنندگان واقعی خودرو ایجاد نمود و تا حد زیادی دسترسی سودجویان و واسطه ها را از این بازار مسدود نمود. آنچه در شرایط فعلی می بایست اولویت اول سیاست گذاران صنعت خودرو کشور قرار گیرد آن است که سه مقوله ارتقا توان تولید در عین افزایش تیراژ و کیفیت محصولات، بهبود زنجیره تامین و تزریق نقدینگی به این زنجیره علی الخصوص قطعه سازان و تلاش در جهت حفظ و نگهداری کارگران خدوم این صنایع باید باشد. قطعا برنامه ریزی بر این مبنا در کنار اعلام قیمت های جدید خودروها مبتنی بر واقعیات اقتصادی سال ۱۴۰۵ کشور، می تواند منجر به افزایش عرضه برای خودروسازان و قطعه سازان شود و در نتیجه این سیاست گذاری مناسب شاهد آرامش بازار خودرو خواهیم بود.
نظر شما