امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: صنعت تایر ایران در حالی به روزهای پایانی سال نزدیک می شود که برخلاف تصور عمومی، بازار این محصول استراتژیک در آرامشی نسبی به سر می برد؛ آرامشی که به گفته فعالان این حوزه، بیش از آنکه ناشی از تعادل پایدار باشد، حاصل افت تولید، کاهش واردات و انباشت بخشی از موجودی سال گذشته است. در پس این آرامش ظاهری، اما مجموعه ای از نگرانی ها درباره سال آینده شکل گرفته؛ نگرانی از تامین ارز، استمرار محدودیت های انرژی، افزایش هزینه های حمل و نقل و کاهش حاشیه سود شرکت ها، صنعت تایر به عنوان یکی از ارکان زنجیره خودروسازی و حمل و نقل کشور، نقشی تعیین کننده در ایمنی و پایداری جا به جایی کالا و مسافر دارد. در آستانه اسفندماه که همزمان با فصل نوسازی خودروها و خرید لاستیک برای سفرهای نوروزی است، این پرسش مطرح می شود که آیا تولیدکنندگان توان پاسخگویی کامل به نیاز بازار را دارند یا خیر؟ همچنین با توجه به تجربه واردات گسترده سال گذشته، وضعیت فعلی بازار تا چه اندازه متاثر از سیاست های تجاری پیشین است؟ برای بررسی این موضوعات، با «جمال میرزایی»، عضو انجمن صنفی صنعت تایر ایران و مدیرعامل گروه صنعتی بارز به گفت و گو پرداختیم؛
نگرانی اصلی ما مربوط به سال آینده است؛ چراکه ثبت سفارش ها با ابهام همراه است، تخصیص ارزی داده نشده و در تامین مواد اولیه نیز عدم قطعیت وجود دارد
* با توجه به اینکه در آستانه اسفندماه و فصل اوج تقاضای تایر برای سفرهای نوروزی قرار داریم، ارزیابی شما از شرایط فعلی تولید و بازار چیست و آیا صنعت در وضعیت مطلوبی قرار دارد؟
شرایط صنعت تایر در حال حاضر چندان مطلوب نیست، ما با مشکلاتی در تامین مواد اولیه مواجه هستیم و طی دو ماه گذشته نیز افت تولید را تجربه کردیم. با این حال، بازار در حال حاضر آرام است. در ۹ ماهه امسال صنعت تایر حدود ۷ درصد رشد تولید داشت، اما در ۳ ماه پایانی سال جاری با کاهش تیراژ مواجه شدیم. از سوی دیگر، واردات سال گذشته بسیار بالا بود و همین موضوع باعث شده اکنون التهاب خاصی در بازار مشاهده نشود. با این حال، نگرانی اصلی ما مربوط به سال آینده است؛ چراکه ثبت سفارش ها با ابهام همراه است، تخصیص ارزی داده نشده و در تامین مواد اولیه نیز عدم قطعیت وجود دارد.
* با توجه به این شرایط، چشم انداز شما برای صنعت تایر در سال ۱۴۰۵ چیست؟ آیا امکان افزایش تیراژ تولید وجود دارد یا احتمال کاهش تولید را می دهید؟
اگر تامین ارز به موقع انجام شود، قطعا امکان افزایش تناژ تولید وجود دارد و صنعت ظرفیت رشد را دارد. اما واقعیت این است که شرایط بسیار سخت شده و پیش بینی آینده با ابهام زیادی همراه است. موضوع ارز و انرژی دو عامل تعیین کننده هستند. در صورت حل این دو مساله، صنعت تایر می تواند رشد کند، اما در غیر این صورت با ریسک کاهش تولید مواجه خواهیم شد.
* در هفته های اخیر بحث افزایش هزینه های حمل و نقل به ویژه در پی تنش های منطقه ای مطرح شده است. آیا صنعت تایر نیز از این موضوع تاثیر پذیرفته و با افزایش هزینه های لجستیکی رو به رو شده است؟
بله، هزینه های کشتیرانی به شدت افزایش یافته است. بخشی از این افزایش به تغییر نرخ ارز مربوط می شود و بخشی نیز ناشی از شرایط منطقه ای است که باعث افزایش نرخ بیمه کشتی ها شده است. طبیعتا این افزایش ها خود را در هزینه حمل مواد اولیه نشان می دهد. در حوزه حمل و نقل زمینی نیز شاهد رشد تعرفه ها بودیم، به ویژه در بخش حمل سنگین. مجموع این عوامل باعث افزایش بهای تمام شده تولید شده است.
صنعت تایر داخلی قادر است بیش از ۹۵ درصد نیاز کشور را تامین کند. در صورت نیاز به برخی سایزها یا برندهای خاص، می توان با تعرفه ای در حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد واردات انجام داد
* وضعیت واردات تایر در حال حاضر چگونه است و آیا همچنان حمایت از واردات ادامه دارد؟
واردات نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته، اما باید توجه داشت که سال گذشته واردات بیش از دو برابر افزایش یافته بود و به رقمی حدود یک میلیارد یورو رسید که رقم غیرمنطقی بود. بخشی از همان تایرها هنوز در بازار رسوب دارد. در بخش تایر سواری، اگر ارز مورد نیاز صنعت تامین شود و مشکلات انرژی مانند قطع برق نداشته باشیم، صنعت تایر داخلی قادر است بیش از ۹۵ درصد نیاز کشور را تامین کند. در صورت نیاز به برخی سایزها یا برندهای خاص، می توان با تعرفه ای در حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد واردات انجام داد. اما به طور کلی، شرط اصلی خودکفایی، تامین ارز و انرژی پایدار است.
* به عنوان پرسش پایانی، وضعیت حاشیه سود شرکت های تایرساز در سال جاری چگونه بوده و آیا کاهش سودآوری می تواند بر سرمایه گذاری های آتی در این صنعت اثر منفی بگذارد؟
قطعا همین طور است، در سال جاری در اکثر شرکت ها حداقل با ۵۰ درصد افت سود مواجه بودیم. در برخی شرکت ها حتی احتمال زیان دهی وجود دارد، هرچند میزان افت در شرکت ها متفاوت بوده است. کاهش سودآوری طبیعتا بر انگیزه سرمایه گذاری و نوسازی خطوط تولید اثر منفی می گذارد. اگر شرایط به همین شکل ادامه پیدا کند، تداوم سرمایه گذاری در صنعت با چالش جدی مواجه خواهد شد.
نظر شما