بازار؛ گروه بورس: در چند سال گذشته، صنعت قند و شکر در فضایی کاملاً متفاوت از گذشته رفتار کرد. جنگ روسیه و اوکراین، که یکی از بزرگترین تکانههای ژئوپلیتیکی دهه اخیر بود، بازار جهانی مواد غذایی را بههم ریخت و قیمت بسیاری از کالاهای اساسی از غلات گرفته تا شکر بهطور بیسابقهای افزایش یافت. اختلال در زنجیره تأمین، محدودیتهای صادراتی، افزایش هزینه حملونقل و کاهش عرضه جهانی، همگی دستبهدست هم دادند تا قیمت شکر در بازارهای بینالمللی جهش کند.
این افزایش قیمت جهانی، برای بسیاری از شرکتهای قندی ایران به فرصتی طلایی تبدیل شد. حاشیه سود آنها در سالهای اخیر رشد کرد، نه لزوماً به دلیل تحول در بهرهوری یا مدیریت، بلکه بهواسطه شرایطی که از بیرون مرزها بر بازار تحمیل شد. شرکتهایی که پیشتر با حاشیه سود محدود فعالیت میکردند، ناگهان با رشد درآمد و سودآوری مواجه شدند و صورتهای مالی آنها رنگ و بوی متفاوتی گرفت.
بازار جهانی در حال بازگشت به تعادل است
اما همانطور که تجربه نشان داده، رشدهایی که بر پایه عوامل بیرونی شکل میگیرند، پایدار نیستند. اکنون که بازار جهانی در حال بازگشت به تعادل است و فشارهای هزینهای برای شرکتهای غذایی در داخل کشور افزایش یافته، عملکرد شرکتها بیش از هر زمان دیگری زیر ذرهبین قرار گرفته اند. تحلیل دقیقتر عملکرد ۹ماهه شرکتهای قندی و بررسی اینکه کدام شرکتها توانستهاند از این فرصت جهانی استفاده کنند و کدامها در برابر تغییرات بازار آسیبپذیر باقی ماندهاند میتواند چشمانداز سودآوری شرکتها را نشان دهد.
کدام شرکتهای قندی بیشترین زیان را ساختند؟
بررسی عملکرد ۹ ماهه شرکتهای قندی نشان میدهد که این صنعت با ترکیبی از رشدهای چشمگیر، افتهای نگرانکننده و زیانهای عمیق مواجه است که از یکسو حکایت از ظرفیتهای نهفته دارد و از سوی دیگر، ضعفهای ساختاری و مدیریتی را آشکار میکند.
بررسی عملکرد ۹ماهه شرکتهای قندی نشان میدهد صنعت با ترکیبی از رشدهای چشمگیر و زیانهای نگرانکننده روبهروست. برخی شرکتها مانند قجام، قثابت، قصفها و قچار رشدهای قابلتوجهی ثبت کردهاند، در حالی که نمادهایی مانند قشرین و قنقش با زیانهای سنگین و رشد منفی، نشانههایی از ضعف مدیریتی و ساختاری را آشکار کردهاند. تعدادی از شرکتها نیز با افت سودآوری مواجه شدهاند که نشاندهنده فشار هزینهها و کاهش مزیت رقابتی است
در میان شرکتهای زیانده، وضعیت قشرین بیش از همه جلب توجه میکند. این شرکت با ثبت زیان ۳۴ میلیارد تومانی، جهشی منفی معادل هزار درصد را تجربه کرده است که نشانهای از بحران جدی در ساختار هزینه، مدیریت تولید یا بازار فروش است.
قنقش نیز با زیان ۱۷ میلیارد تومانی و رشد ۱۶۹ درصدی زیان، در مسیر مشابهی قرار گرفته و بهوضوح از ضعف در کنترل هزینهها و ناکارآمدی عملیاتی رنج میبرد.
در مقابل، برخی شرکتها توانستهاند عملکردی قابلقبول یا حتی چشمگیر ثبت کنند. قشیر با سود ۸۹ میلیارد تومانی و رشد ۴۷ درصدی، نشان داده که میتوان در همین شرایط در نوسان رشد کند. قجام با جهش ۶۲۱ درصدی و سود ۱۴۹ میلیارد تومانی، یکی از بهترین عملکردها را در صنعت داشته، اما این سود واقعی و نتیجه عملیات تولید است، یا صرفا محصولات انباری را یکجا فروختهاند؟ قثابت نیز با رشد ۱۰۴ درصدی و سود ۱۸۲ میلیارد تومانی، جایگاه خود را در میان شرکتهای موفق تثبیت کرده است.
در بخش شرکتهای بزرگتر، قصفها با سود ۴۴۳ میلیارد تومانی و رشد ۳۶ درصدی، همچنان یکی از بازیگران قدرتمند صنعت باقی مانده است. قچار نیز با سود ۴۱۷ میلیارد تومانی و رشد ۳۹ درصدی، عملکردی باثبات و قابل اتکا ارائه کرده است. قهکمت با سود ۳۸۶ میلیارد تومانی و رشد ۴ درصدی، اگرچه رشد محدودی داشته اما همچنان در محدوده سودآوری قرار دارد.
کمترین سود در بین نمادهای قندی
در میان شرکتهایی که رشد اندک یا نزدیک به صفر داشتهاند، قنیشا با سود ۱۱ میلیارد تومانی و رشد تنها ۳ درصد، نشان میدهد که درجا زدن در این صنعت میتواند بهمرور به عقبماندگی تبدیل شود. قزوین نیز با رشد ۱۳ درصدی و سود ۲۳۵ میلیارد تومانی، عملکردی متوسط اما قابل قبول داشته است.
در بخش شرکتهایی که با افت سود مواجه شدهاند، قیستو با سود ۳۰۶ میلیارد تومانی اما افت ۱۱ درصدی، و قاروم با افت سنگین ۵۲ درصدی و سود ۹۸ میلیارد تومانی، نشان میدهند که فشار هزینهها و نوسانات بازار همچنان تهدیدی جدی برای سودآوری است. قپیرا نیز با افت ۳۴ درصدی و سود ۸۷ میلیارد تومانی، در مسیر نزولی قرار گرفته و نیازمند بازنگری در استراتژیهای عملیاتی است.
در میان شرکتهای رو به رشد، قشهد با سود ۲۰۸ میلیارد تومانی و رشد ۹۰ درصدی، و قمرو با سود ۲۲۹ میلیارد تومانی و رشد ۷۰ درصدی، عملکردی قابل توجه داشتهاند. قلرست نیز با رشد ۱۲۳ درصدی و سود ۲۹۷ میلیارد تومانی، یکی از ستارههای امسال صنعت بوده است.
در حال حاضر صنعت قند و شکر با وجود رشد ۲۵ درصدی سود کل، با چالشهای جدی در بخشهایی از زنجیره تولید و مدیریت روبهروست. اگر اصلاحات ساختاری، نوسازی تجهیزات و بازنگری در سیاستهای فروش انجام نشود، رشد فعلی تنها ظاهری خواهد بود و شکافهای عمیقتری در آینده نمایان میشود
در مجموع، کل صنعت قند و شکر در ۹ ماه نخست سال توانسته سودی معادل ۳٬۰۸۶ میلیارد تومان ثبت کند که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۲۵ درصد رشد نشان میدهد. اما این رشد کلی اقلام شیرین، واقعیتهای تلخ زیرپوستی را پنهان نمیکند.
اگرچه مجموع سود صنعت رشد کرده، اما دو نماد زیانده با جهش منفی شدید و چند نماد با افت سودآوری، زنگ خطر جدی برای آینده این صنعت هستند. زیانهای سنگین قشرین و قنقش، نشانهای از ضعف ساختاری، مدیریت ناکارآمد و ناتوانی در تطبیق با شرایط بازار است. افت شدید سود در نمادهایی مانند قاروم و قپیرا نیز نشان میدهد که بخشی از صنعت در حال از دست دادن مزیت رقابتی است.
این نمادهای منفی، اگرچه در اقلیتاند، اما میتوانند بهمرور کل صنعت را تحت تأثیر قرار دهند؛ زیرا ضعف در چند حلقه، زنجیره تأمین و قیمتگذاری را مختل میکند و فشار را به سایر شرکتها منتقل میسازد. صنعت قند و شکر برای حفظ رشد پایدار، نیازمند اصلاحات جدی در مدیریت هزینه، نوسازی تجهیزات، بهبود بهرهوری و بازنگری در سیاستهای فروش است در غیر این صورت، رشد فعلی تنها یک آمار ظاهری خواهد بود و در پشت آن، شکافهای عمیقتری شکل خواهد گرفت.
نظر شما